Mürşüd Yusifoğlu tərcüməsi · 6236 ayə · yoxlanış 14.10.2026

Quran tərcüməsi düzəlişləri

Hər qeyddə solda bazadakı hazırkı mətn, sağda təklif olunan mətn var. Dəyişən hissənin üstündən qırmızı xətt çəkilib, yerinə gələn hissə yaşıl rənglə göstərilib. Hər kartın altında səbəbi yazılıb. Cəmi 510 qeyd, onlardan 37-i məna və quruluşa aiddir.

Yenilənib: ikinci yoxlamada bütün ayələr ərəbcə mətnlə yan-yana oxundu və 103 yeni qeyd tapıldı — onlar yeni nişanı ilə işarələnib. Bunların arasında bir hökmün tərsinə çevrilməsi (2:196) və ayə hissələrinin düşdüyü 10-dan çox yer var.

Bu, dini mətndir. «Məna və struktur» kartlarındakı təkliflər düzəlişin istiqamətini göstərir; son ifadə tərcüməni bilən birinin (müəllifin və ya alimin) təsdiqi ilə yazılmalıdır.

silinirəlavə olunur␣ / ␣ boşluqgörünməz simvol

Ən vacib — məna və struktur

Ərəbcəyə açıq zidd olan və ya ayənin quruluşunu pozan 37 yer. Hər birində ərəbcə mətn də verilib.

2:36Məna və strukturvacibMƏNA
2:36 · hazırkı

-36: O, onları ondan yayındıraraq içində olduqları şeydən çıxarmışdı, Biz də (onlara belə) demişdik: ”Bir-birinizə düşmən olaraq (oradan) enin! Sizin üçün yer üzündə barınacaq (yer, məskən, yurd) və (müəyyən) bir vaxtadək dolanışıq (1) (gün-güzəran) vardır”.

2:36 · təklif

-36: Şeytan onları oradan sürüşdürərək (yayındıraraq) içində olduqları şeydən çıxarmışdı, Biz də (onlara belə) demişdik: ”Bir-birinizə düşmən olaraq (oradan) enin! Sizin üçün yer üzündə barınacaq (yer, məskən, yurd) və (müəyyən) bir vaxtadək dolanışıq (1) (gün-güzəran) vardır”.

2:36 · ərəbcə

فَأَزَلَّهُمَا ٱلشَّيۡطَٰنُ عَنۡهَا فَأَخۡرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِۖ وَقُلۡنَا ٱهۡبِطُواْ بَعۡضُكُمۡ لِبَعۡضٍ عَدُوّٞۖ وَلَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُسۡتَقَرّٞ وَمَتَٰعٌ إِلَىٰ حِينٖ ٣٦

İzah

O, onları ondan yayındıraraq… — ərəbcədə fail Şeytandır (فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ), böyük O isə Allahı bildirir

2:96Məna və strukturvacibMƏNA (orta)
2:96 · hazırkı

-96: Əsla şübhə yoxdur ki, həqiqətən də onların və müşriklərin insanların içində (dünya) həyat(ın)a ən həris kimsələr olduğunu görəcəksən. Onlardan biri sevərək istəyir ki, kaş ki ona min il ömür veriləydi. Əgər ona (min il) ömür verilsəydi belə, bu onu əzabdan uzaqlaşdıra bilməzdi. Allah etməkdə olduğunuz əməlləri (haqqı ilə) Görəndir.

2:96 · təklif

-96: Əsla şübhə yoxdur ki, həqiqətən də onları insanların, hətta müşriklərdən də, (dünya) həyatına ən həris kimsələri olaraq görəcəksən. Onlardan biri sevərək istəyir ki, kaş ki ona min il ömür veriləydi. Əgər ona (min il) ömür verilsəydi belə, bu onu əzabdan uzaqlaşdıra bilməzdi. Allah etməkdə olduğunuz əməlləri (haqqı ilə) Görəndir.

2:96 · ərəbcə

وَلَتَجِدَنَّهُمۡ أَحۡرَصَ ٱلنَّاسِ عَلَىٰ حَيَوٰةٖ وَمِنَ ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْۚ يَوَدُّ أَحَدُهُمۡ لَوۡ يُعَمَّرُ أَلۡفَ سَنَةٖ وَمَا هُوَ بِمُزَحۡزِحِهِۦ مِنَ ٱلۡعَذَابِ أَن يُعَمَّرَۗ وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ ٩٦

İzah

onların və müşriklərin … ən həris kimsələr olduğunu — ərəbcədə وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا = hətta müşriklərdən də (daha həris); tərcümə iki qrupu bərabərləşdirir

2:196Məna və strukturvacibyeniMƏNA (ciddi — hökm)
2:196 · hazırkı

-196: Həcci və Ümrəni Allah üçün tamamlayın (tam olaraq yerinə yetirin)! Əgər (düşmənləriniz) yolunuzu kəssələr, o zaman qurbanlıqdan (sizə) asan olanını kəsin, qurbanlıqlar kəsiləcəyi yerə çatana qədər başlarınızı qırxmayın. Sizlərdən kim xəstədirsə və ya başında əziyyət (verən bir durum) varsa, qoy fidyə olaraq oruc tutsun, və ya sədəqə versin, yaxud da qurban kəssin, əmin olduğunuz zaman isə kim Ümrə ilə Həccə təməttu’ (əvvəlcə Ümrə edib sonra Həcc) edərsə, qurbanlıqdan ona asan olanını kəssin, kim də (qurbanlıq) tapmasa, qoy Həcdə yeddi gün, (əhlinin yanına) qayıtdıqda isə üç gün oruc tutsun, kamil on gün budur. Bu, əhli (ailəsi) Məscidulharamda olmayan kimsələr üçündür. Allahdan qorxun və bilin ki, Allah iqabı (cəzası) şiddətli Olandır!

2:196 · təklif

-196: Həcci və Ümrəni Allah üçün tamamlayın (tam olaraq yerinə yetirin)! Əgər (düşmənləriniz) yolunuzu kəssələr, o zaman qurbanlıqdan (sizə) asan olanını kəsin, qurbanlıqlar kəsiləcəyi yerə çatana qədər başlarınızı qırxmayın. Sizlərdən kim xəstədirsə və ya başında əziyyət (verən bir durum) varsa, qoy fidyə olaraq oruc tutsun, və ya sədəqə versin, yaxud da qurban kəssin, əmin olduğunuz zaman isə kim Ümrə ilə Həccə təməttu’ (əvvəlcə Ümrə edib sonra Həcc) edərsə, qurbanlıqdan ona asan olanını kəssin, kim də (qurbanlıq) tapmasa, qoy Həccdə üç gün, (əhlinin yanına) qayıtdıqda isə yeddi gün oruc tutsun, kamil on gün budur. Bu, əhli (ailəsi) Məscidulharamda olmayan kimsələr üçündür. Allahdan qorxun və bilin ki, Allah iqabı (cəzası) şiddətli Olandır!

2:196 · ərəbcə

وَأَتِمُّواْ ٱلۡحَجَّ وَٱلۡعُمۡرَةَ لِلَّهِۚ فَإِنۡ أُحۡصِرۡتُمۡ فَمَا ٱسۡتَيۡسَرَ مِنَ ٱلۡهَدۡيِۖ وَلَا تَحۡلِقُواْ رُءُوسَكُمۡ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ ٱلۡهَدۡيُ مَحِلَّهُۥۚ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوۡ بِهِۦٓ أَذٗى مِّن رَّأۡسِهِۦ فَفِدۡيَةٞ مِّن صِيَامٍ أَوۡ صَدَقَةٍ أَوۡ نُسُكٖۚ فَإِذَآ أَمِنتُمۡ فَمَن تَمَتَّعَ بِٱلۡعُمۡرَةِ إِلَى ٱلۡحَجِّ فَمَا ٱسۡتَيۡسَرَ مِنَ ٱلۡهَدۡيِۚ فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٖ فِي ٱلۡحَجِّ وَسَبۡعَةٍ إِذَا رَجَعۡتُمۡۗ تِلۡكَ عَشَرَةٞ كَامِلَةٞۗ ذَٰلِكَ لِمَن لَّمۡ يَكُنۡ أَهۡلُهُۥ حَاضِرِي ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ١٩٦

İzah

qoy Həcdə yeddi gün, (əhlinin yanına) qayıtdıqda isə üç gün oruc tutsun — ərəbcədə tərsinədir: فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ

2:214Məna və strukturvacibMƏNA (buraxılma)
2:214 · hazırkı

-214: Sizdən əvvəl gəlib-keçmiş kimsələrin məsəli (öncəki ümmətlərin başına gələn şeylər) sizə (sizin də başınıza) gəlmədən Cənnətə daxil olacağınızımı hesab edirsiniz? Onlara yoxsulluq, müsibətlər, sıxıntılar, bəlalar üz vermişdi və sarsılmışdılar, hətta (sonunda) rəsul (belə) demişdi: ”Allahın yardımı nə zamandır?” Diqqət edin; Allahın yardımı yaxındır!

2:214 · təklif

-214: Sizdən əvvəl gəlib-keçmiş kimsələrin məsəli (öncəki ümmətlərin başına gələn şeylər) sizə (sizin də başınıza) gəlmədən Cənnətə daxil olacağınızımı hesab edirsiniz? Onlara yoxsulluq, müsibətlər, sıxıntılar, bəlalar üz vermişdi və sarsılmışdılar, hətta (sonunda) rəsul və onunla birlikdə iman gətirənlər (belə) demişdilər: ”Allahın yardımı nə zamandır?” Diqqət edin; Allahın yardımı yaxındır!

2:214 · ərəbcə

أَمۡ حَسِبۡتُمۡ أَن تَدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ وَلَمَّا يَأۡتِكُم مَّثَلُ ٱلَّذِينَ خَلَوۡاْ مِن قَبۡلِكُمۖ مَّسَّتۡهُمُ ٱلۡبَأۡسَآءُ وَٱلضَّرَّآءُ وَزُلۡزِلُواْ حَتَّىٰ يَقُولَ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ مَتَىٰ نَصۡرُ ٱللَّهِۗ أَلَآ إِنَّ نَصۡرَ ٱللَّهِ قَرِيبٞ ٢١٤

İzah

hətta (sonunda) rəsul (belə) demişdi — ərəbcədə الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ: rəsul və onunla birlikdə iman gətirənlər

2:282Məna və strukturvacibyeniMƏNA (orta — fail)
2:282 · hazırkı

-282: Ey iman gətirənlər! Bir-birinizə müəyyən vaxtadək (qaytarmaq şərtilə) borc verdiyiniz zaman, onu yazın. Qoy bir katib (bu borcu) sizin aranızda ədalətlə yazsın və katib (borcu) Allahın öyrətdiyi kimi yazmaqdan imtina etməsin. Qoy o yazsın, üzərində haqq olan (borc alan) kimsə də imla etsin (katibə borc haqqında yazılacaq şeyləri diktə etsin) və Rəbbi olan Allahdan qorxsun və (katib də) ondan heç bir şeyi əskiltməsin, gizlətməsin! Əgər üzərində haqq olan kimsə ağıldan kəm, yaxud zəif (həddi-buluğa çatmamış) biridirsə, yaxud da o, imla etməyi (yazdırmağı) bacarmırsa, onda qoy onun vəlisi ədalətlə imla etsin! (Bunun) üzərinə sizin kişilərinizdən ikisini (borc alınıb-verilməsinə) şahid edin! Əgər iki kişi olmasa (şahidlik edəcək iki kişi tapmasanız), o zaman şahidlərdən, özlərindən razı olduğunuz kimsələrdən bir kişi və iki qadını şahid tutun ki, o iki qadından biri çaşsa, yanlışlıq etsə, ikisindən biri digərinə xatırlatsın! Şahidlər (şahidlik etmələri üçün) çağırıldıqda, (bundan) imtina etməsinlər! (Alınıb verilən borc) kiçik də olsa, böyük də olsa, onu (qaytarılacağı) vaxtına kimi yazmaqdan usanmayın (tez-tez bunu etməyiniz səbəbiylə yorularaq yazmağı tərk etməyin)! Bu, Allah qatında ən ədalətli, şəhadət üçün ən doğru olan və şübhəyə düşməməyiniz üçün də ən yaxın, ən münasib olandır. Aranızda dövr etdirdiyiniz nağd ticarətdə olan satış əqdi (bundan) istisnadır, onu yazmamağınızda sizə bir günah yoxdur. Bir-birinizlə alış-veriş etdiyiniz zaman şahidlər tutun! Nə katibə, nə də şahidə zərər verilməməlidir, əgər bunu etsəniz, şübhəsiz ki bu, sizin üçün fasiqlikdir (Allaha asi olmaqdır). Allahdan qorxun! (Beləcə) Allah sizi öyrətməkdədir. Allah hər şeyi (haqqı ilə) Biləndir!

2:282 · təklif

-282: Ey iman gətirənlər! Bir-birinizə müəyyən vaxtadək (qaytarmaq şərtilə) borc verdiyiniz zaman, onu yazın. Qoy bir katib (bu borcu) sizin aranızda ədalətlə yazsın və katib (borcu) Allahın öyrətdiyi kimi yazmaqdan imtina etməsin. Qoy o yazsın, üzərində haqq olan (borc alan) kimsə də imla etsin (katibə borc haqqında yazılacaq şeyləri diktə etsin) və Rəbbi olan Allahdan qorxsun və (borcdan) heç bir şeyi əskiltməsin, gizlətməsin! Əgər üzərində haqq olan kimsə ağıldan kəm, yaxud zəif (həddi-buluğa çatmamış) biridirsə, yaxud da o, imla etməyi (yazdırmağı) bacarmırsa, onda qoy onun vəlisi ədalətlə imla etsin! (Bunun) üzərinə sizin kişilərinizdən ikisini (borc alınıb-verilməsinə) şahid edin! Əgər iki kişi olmasa (şahidlik edəcək iki kişi tapmasanız), o zaman şahidlərdən, özlərindən razı olduğunuz kimsələrdən bir kişi və iki qadını şahid tutun ki, o iki qadından biri çaşsa, yanlışlıq etsə, ikisindən biri digərinə xatırlatsın! Şahidlər (şahidlik etmələri üçün) çağırıldıqda, (bundan) imtina etməsinlər! (Alınıb verilən borc) kiçik də olsa, böyük də olsa, onu (qaytarılacağı) vaxtına kimi yazmaqdan usanmayın (tez-tez bunu etməyiniz səbəbiylə yorularaq yazmağı tərk etməyin)! Bu, Allah qatında ən ədalətli, şəhadət üçün ən doğru olan və şübhəyə düşməməyiniz üçün də ən yaxın, ən münasib olandır. Aranızda dövr etdirdiyiniz nağd ticarətdə olan satış əqdi (bundan) istisnadır, onu yazmamağınızda sizə bir günah yoxdur. Bir-birinizlə alış-veriş etdiyiniz zaman şahidlər tutun! Nə katibə, nə də şahidə zərər verilməməlidir, əgər bunu etsəniz, şübhəsiz ki bu, sizin üçün fasiqlikdir (Allaha asi olmaqdır). Allahdan qorxun! (Beləcə) Allah sizi öyrətməkdədir. Allah hər şeyi (haqqı ilə) Biləndir!

2:282 · ərəbcə

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا تَدَايَنتُم بِدَيۡنٍ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى فَٱكۡتُبُوهُۚ وَلۡيَكۡتُب بَّيۡنَكُمۡ كَاتِبُۢ بِٱلۡعَدۡلِۚ وَلَا يَأۡبَ كَاتِبٌ أَن يَكۡتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ ٱللَّهُۚ فَلۡيَكۡتُبۡ وَلۡيُمۡلِلِ ٱلَّذِي عَلَيۡهِ ٱلۡحَقُّ وَلۡيَتَّقِ ٱللَّهَ رَبَّهُۥ وَلَا يَبۡخَسۡ مِنۡهُ شَيۡـٔٗاۚ فَإِن كَانَ ٱلَّذِي عَلَيۡهِ ٱلۡحَقُّ سَفِيهًا أَوۡ ضَعِيفًا أَوۡ لَا يَسۡتَطِيعُ أَن يُمِلَّ هُوَ فَلۡيُمۡلِلۡ وَلِيُّهُۥ بِٱلۡعَدۡلِۚ وَٱسۡتَشۡهِدُواْ شَهِيدَيۡنِ مِن رِّجَالِكُمۡۖ فَإِن لَّمۡ يَكُونَا رَجُلَيۡنِ فَرَجُلٞ وَٱمۡرَأَتَانِ مِمَّن تَرۡضَوۡنَ مِنَ ٱلشُّهَدَآءِ أَن تَضِلَّ إِحۡدَىٰهُمَا فَتُذَكِّرَ إِحۡدَىٰهُمَا ٱلۡأُخۡرَىٰۚ وَلَا يَأۡبَ ٱلشُّهَدَآءُ إِذَا مَا دُعُواْۚ وَلَا تَسۡـَٔمُوٓاْ أَن تَكۡتُبُوهُ صَغِيرًا أَوۡ كَبِيرًا إِلَىٰٓ أَجَلِهِۦۚ ذَٰلِكُمۡ أَقۡسَطُ عِندَ ٱللَّهِ وَأَقۡوَمُ لِلشَّهَٰدَةِ وَأَدۡنَىٰٓ أَلَّا تَرۡتَابُوٓاْ إِلَّآ أَن تَكُونَ تِجَٰرَةً حَاضِرَةٗ تُدِيرُونَهَا بَيۡنَكُمۡ فَلَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَلَّا تَكۡتُبُوهَاۗ وَأَشۡهِدُوٓاْ إِذَا تَبَايَعۡتُمۡۚ وَلَا يُضَآرَّ كَاتِبٞ وَلَا شَهِيدٞۚ وَإِن تَفۡعَلُواْ فَإِنَّهُۥ فُسُوقُۢ بِكُمۡۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۖ وَيُعَلِّمُكُمُ ٱللَّهُۗ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ ٢٨٢

İzah

(katib də) ondan heç bir şeyi əskiltməsin — وَلْيَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْئًا imla edən borcluya aiddir, katibə yox

2:285Məna və strukturvacibMƏNA (orta)
2:285 · hazırkı

-285: Rəsul, Rəbbindən ona nazil edilənə iman etdi, möminlər də. Hamısı Allaha, Onun mələklərinə, kitablarına, rəsullarına iman etdi. Biz Onun rəsullarından heç birinin arasında fərq qoymuruq. Onlar dedilər: ”Eşitdik və itaət etdik! Səndən bağışlanma diləyirik (ey) Rəbbimiz! Sənədir dönüş(ümüz)!”

2:285 · təklif

-285: Rəsul, Rəbbindən ona nazil edilənə iman etdi, möminlər də. Hamısı Allaha, Onun mələklərinə, kitablarına, rəsullarına iman etdi. (Onlar deyirlər:) ”Biz Onun rəsullarından heç birinin arasında fərq qoymuruq.” Onlar dedilər: ”Eşitdik və itaət etdik! Səndən bağışlanma diləyirik (ey) Rəbbimiz! Sənədir dönüş(ümüz)!”

2:285 · ərəbcə

ءَامَنَ ٱلرَّسُولُ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِ مِن رَّبِّهِۦ وَٱلۡمُؤۡمِنُونَۚ كُلٌّ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَمَلَٰٓئِكَتِهِۦ وَكُتُبِهِۦ وَرُسُلِهِۦ لَا نُفَرِّقُ بَيۡنَ أَحَدٖ مِّن رُّسُلِهِۦۚ وَقَالُواْ سَمِعۡنَا وَأَطَعۡنَاۖ غُفۡرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيۡكَ ٱلۡمَصِيرُ ٢٨٥

İzah

Biz Onun rəsullarından heç birinin arasında fərq qoymuruq — bu möminlərin sözüdür (ərəbcədə gizli deyirlər), böyük Biz isə Allahın danışdığını göstərir

3:3–3:4Məna və strukturvacibyeniMƏNA (orta — struktur)
3:3 · hazırkı

-3: Özündən əvvəlkiləri doğrulayan, təsdiqləyən olan kitabı haqq ilə sənə nazil edən Odur! Tövratı və İncili O nazil etmişdir.

3:3 · təklif

-3: Özündən əvvəlkiləri doğrulayan, təsdiqləyən olan kitabı haqq ilə sənə nazil edən Odur! Tövratı və İncili də O nazil etdi,

3:4 · hazırkı

-4: Bundan öncə insanlara hidayət olaraq Furqanı nazil edən də Odur! Həqiqətən də Allahın ayətlərinə küfr edənlər üçün şiddətli bir əzab vardır! Allah Azizdir, intiqam Alandır!

3:4 · təklif

-4: …bundan öncə, insanlara hidayət olaraq. Furqanı da O nazil etdi! Həqiqətən də Allahın ayətlərinə küfr edənlər üçün şiddətli bir əzab vardır! Allah Azizdir, intiqam Alandır!

3:3 · ərəbcə

نَزَّلَ عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَأَنزَلَ ٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَ ٣

3:4 · ərəbcə

مِن قَبۡلُ هُدٗى لِّلنَّاسِ وَأَنزَلَ ٱلۡفُرۡقَانَۗ إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ لَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٞۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٞ ذُو ٱنتِقَامٍ ٤

İzah

Tövratı və İncili O nazil etmişdir. Bundan öncə insanlara hidayət olaraq Furqanı nazil edən də Odur — ərəbcədə مِن قَبْلُ هُدًى لِّلنَّاسِ Tövrat və İncilə aiddir, Furqan ayrıca sonra gəlir

3:143Məna və strukturvacibyeniMƏNA (orta — əvəzlik)
3:143 · hazırkı

-143: And olsun ki, siz onlarla qarşılaşmadan əvvəl ölümü (cihadda Allah yolunda şəhid olmağı) təmənna edirdiniz. (Budur, indi) artıq onları gördünüz və siz onlara baxmaqdasınız.

3:143 · təklif

-143: And olsun ki, siz ölümlə qarşılaşmadan əvvəl onu (cihadda Allah yolunda şəhid olmağı) təmənna edirdiniz. (Budur, indi) artıq onu gördünüz və siz (ona) baxmaqdasınız.

3:143 · ərəbcə

وَلَقَدۡ كُنتُمۡ تَمَنَّوۡنَ ٱلۡمَوۡتَ مِن قَبۡلِ أَن تَلۡقَوۡهُ فَقَدۡ رَأَيۡتُمُوهُ وَأَنتُمۡ تَنظُرُونَ ١٤٣

İzah

siz onlarla qarşılaşmadan əvvəl ölümü təmənna edirdiniz. (Budur, indi) artıq onları gördünüz və siz onlara baxmaqdasınız — مِن قَبْلِ أَن تَلْقَوْهُ فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ: tək əvəzlik ölümə aiddir, düşmənə yox

4:128Dırnaq və mötərizəvacibMÖTƏRİZƏ (ciddi)
4:128 · hazırkı

-128: Əgər bir qadın, əri tərəfindən pis rəftardan1 və ya üz çevirməsindən qorxsa, o zaman öz aralarını sülh ilə islah etməklərində o ikisinə bir günah yoxdur. (Çünki, o ikisi üçün) sülh (daha) xeyirlidir. (Bilin ki,) nəfslər simicliyə2, xəsisliyə) bağlıdır (,meyillidir. Odur ki, ey kişilər!) Əgər (zövcələrinizə qarşı) gözəl, yaxşı davranıb (onlar haqqında Allahdan haqqı ilə) qorxsanız, (bilin ki,) həqiqətən də Allah sizin etdiyiniz əməllərinizdən Xəbərdardır!

4:128 · təklif

-128: Əgər bir qadın, əri tərəfindən pis rəftardan və ya üz çevirməsindən qorxsa, o zaman öz aralarını sülh ilə islah etməklərində o ikisinə bir günah yoxdur. (Çünki, o ikisi üçün) sülh (daha) xeyirlidir. (Bilin ki,) nəfslər simicliyə (xəsisliyə) bağlıdır (meyillidir). (Odur ki, ey kişilər!) Əgər (zövcələrinizə qarşı) gözəl, yaxşı davranıb (onlar haqqında Allahdan haqqı ilə) qorxsanız, (bilin ki,) həqiqətən də Allah sizin etdiyiniz əməllərinizdən Xəbərdardır!

İzah

nəfslər simicliyə2, xəsisliyə) bağlıdır (,meyillidir. Odur ki, ey kişilər!) — mötərizələr sürüşüb, mətn pozulub; rəftardan1 yetim rəqəm

5:54Məna və strukturvacibMƏNA (orta)
5:54 · hazırkı

-54: Ey iman gətirənlər! Sizdən kim dinindən dönərsə, irəlidə Allah (elə) bir qövm gətirər ki, O, onları sevir, onlar da Onu sevirlər. Onlar möminlərə qarşı zillət içində olarlar, kafirlərə qarşı isə izzətlidirlər. Onlar Allah yolunda cihad edərlər və qınayanın qınamasından (əsla) qorxmazlar. Bu, Allahın bir lütfüdür, onu istədiyi kimsəyə verir. Allah Vasi’dir (fəzli, kərəmi, ətası geniş Olandır), Alimdir (hər şeyi haqqı ilə Biləndir).

5:54 · təklif

-54: Ey iman gətirənlər! Sizdən kim dinindən dönərsə, irəlidə Allah (elə) bir qövm gətirər ki, O, onları sevir, onlar da Onu sevirlər. Onlar möminlərə qarşı mülayim (təvazökar), kafirlərə qarşı isə sərt (izzətli) olarlar. Onlar Allah yolunda cihad edərlər və qınayanın qınamasından (əsla) qorxmazlar. Bu, Allahın bir lütfüdür, onu istədiyi kimsəyə verir. Allah Vasi’dir (fəzli, kərəmi, ətası geniş Olandır), Alimdir (hər şeyi haqqı ilə Biləndir).

5:54 · ərəbcə

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَن يَرۡتَدَّ مِنكُمۡ عَن دِينِهِۦ فَسَوۡفَ يَأۡتِي ٱللَّهُ بِقَوۡمٖ يُحِبُّهُمۡ وَيُحِبُّونَهُۥٓ أَذِلَّةٍ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ يُجَٰهِدُونَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوۡمَةَ لَآئِمٖۚ ذَٰلِكَ فَضۡلُ ٱللَّهِ يُؤۡتِيهِ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌ ٥٤

İzah

Onlar möminlərə qarşı zillət içində olarlar — أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ burada mülayim, təvazökar deməkdir; azərbaycanca zillət alçalma/xarlıq anlamı verir

5:73Məna və strukturvacibAYDINLIQ
5:73 · hazırkı

-73: And olsun ki: ”Həqiqətən də, Allah üçün üçüncüsüdür”-deyənlər artıq kafir oldular. Tək olan İlahdan başqa heç bir (haqq) ilah yoxdur! Əgər onlar bu dediklərinə son qoymasalar, heç şübhəsiz ki, onlardan (tövbə etməyib) kafir olanlara Bizdən ağrılı bir əzab toxunacaqdır!

5:73 · təklif

-73: And olsun ki: ”Həqiqətən də, Allah üç (ilah)dan biridir (üçüncüsüdür)”-deyənlər artıq kafir oldular. Tək olan İlahdan başqa heç bir (haqq) ilah yoxdur! Əgər onlar bu dediklərinə son qoymasalar, heç şübhəsiz ki, onlardan (tövbə etməyib) kafir olanlara Bizdən ağrılı bir əzab toxunacaqdır!

5:73 · ərəbcə

لَّقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ ثَالِثُ ثَلَٰثَةٖۘ وَمَا مِنۡ إِلَٰهٍ إِلَّآ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۚ وَإِن لَّمۡ يَنتَهُواْ عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ ٧٣

İzah

Allah üçün üçüncüsüdür — üçün burada üç (ilah)dan mənasındadır, amma oxucu onu üçün qoşması kimi oxuyur (ثَالِثُ ثَلَاثَةٍ)

6:165Məna və strukturvacibMƏNA (kiçik)
6:165 · hazırkı

-165: Sizə verdikləri şeylərdə (sizə əta etdiyi nemətlərlə) sizi imtahan etmək üçün, yer üzündə sizləri xəlifələr (bir-birini əvəzləyən nəsillər) edən və kiminizi də kiminizin fövqündə dərəcə-dərəcə ucaldan Odur! Həqiqətən də sənin Rəbbin iqabı (cəzalandırması) sür’ətli olandır və şübhəsiz ki, həqiqətən də O, Ğafurdur (çox Bağışlayandır), Rahimdir (çox əfv Edəndir).

6:165 · təklif

-165: Sizə verdiyi şeylərdə (sizə əta etdiyi nemətlərlə) sizi imtahan etmək üçün, yer üzündə sizləri xəlifələr (bir-birini əvəzləyən nəsillər) edən və kiminizi də kiminizin fövqündə dərəcə-dərəcə ucaldan Odur! Həqiqətən də sənin Rəbbin iqabı (cəzalandırması) sür’ətli olandır və şübhəsiz ki, həqiqətən də O, Ğafurdur (çox Bağışlayandır), Rahimdir (çox rəhm Edəndir).

6:165 · ərəbcə

وَهُوَ ٱلَّذِي جَعَلَكُمۡ خَلَٰٓئِفَ ٱلۡأَرۡضِ وَرَفَعَ بَعۡضَكُمۡ فَوۡقَ بَعۡضٖ دَرَجَٰتٖ لِّيَبۡلُوَكُمۡ فِي مَآ ءَاتَىٰكُمۡۗ إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ ٱلۡعِقَابِ وَإِنَّهُۥ لَغَفُورٞ رَّحِيمُۢ ١٦٥

İzah

Sizə verdikləri şeylərdə (cəm — onların verdikləri) — fail Allahdır; Rahimdir (çox əfv Edəndir) — Rahim rəhm edəndir, əfv edən Afuvdur

7:43Məna və strukturvacibMƏNA (ciddi izah) + qrammatika + dırnaq
7:43 · hazırkı

-43: Biz onların sinələrindəki kin-küdurəti çıxaracağıq. Onların ayaqları altından (çaylar) axacaq. Onlar deyəcəklər: ”Həmd olsun o Allaha bizi buna yönəltdi! Əgər Allah bizə hidayət etməsəydi, biz özümüz (doğru yola) yönələ bilməzdik. And olsun ki, Rəbbimizin rəsulları haqq ilə gəlmişdilər”. Onlara belə nida ediləcəkdir: ”Əməlləriniz (günahlarınız) səbəbi ilə varis olduğunuz Cənnət budur!

7:43 · təklif

-43: Biz onların sinələrindəki kin-küdurəti çıxaracağıq. Onların ayaqları altından (çaylar) axacaq. Onlar deyəcəklər: ”Həmd olsun o Allaha ki, bizi buna yönəltdi! Əgər Allah bizə hidayət etməsəydi, biz özümüz (doğru yola) yönələ bilməzdik. And olsun ki, Rəbbimizin rəsulları haqq ilə gəlmişdilər”. Onlara belə nida ediləcəkdir: ”Əməlləriniz (saleh əməlləriniz) səbəbi ilə varis olduğunuz Cənnət budur!”

7:43 · ərəbcə

وَنَزَعۡنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنۡ غِلّٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهِمُ ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ وَقَالُواْ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي هَدَىٰنَا لِهَٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهۡتَدِيَ لَوۡلَآ أَنۡ هَدَىٰنَا ٱللَّهُۖ لَقَدۡ جَآءَتۡ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلۡحَقِّۖ وَنُودُوٓاْ أَن تِلۡكُمُ ٱلۡجَنَّةُ أُورِثۡتُمُوهَا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٤٣

İzah

Cənnət əhlinə: Əməlləriniz (günahlarınız) səbəbi ilə varis olduğunuz Cənnət budur — izah tərsdir, بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ saleh əməllərdir; Həmd olsun o Allaha bizi buna yönəltdi — ki yoxdur; son sitat bağlanmır

7:163Məna və strukturvacibyeniMƏNA (orta)
7:163 · hazırkı

-163: Onlardan dənizin sahilinə yaxın olan şəhər (kənd) haqqında soruş ki, bir zaman onlar şənbə günündə həddi aşırdılar (şənbə günü ov etmək qadağasını pozurdular); onlara şənbə günlərində balıqları bol-bol (və suyun üstünə yaxın olaraq) gəlir, ov etmədikləri (qeyri-şənbə) günlərində isə gəlmirdi. Fasiqlik etdiklərinə görə onları belə imtahan edirdik.

7:163 · təklif

-163: Onlardan dənizin sahilinə yaxın olan şəhər (kənd) haqqında soruş ki, bir zaman onlar şənbə günündə həddi aşırdılar (şənbə günü ov etmək qadağasını pozurdular); onlara şənbə günlərində balıqları bol-bol (və suyun üstünə yaxın olaraq) gəlir, şənbə tutmadıqları (adi) günlərdə isə gəlmirdi. Fasiqlik etdiklərinə görə onları belə imtahan edirdik.

7:163 · ərəbcə

وَسۡـَٔلۡهُمۡ عَنِ ٱلۡقَرۡيَةِ ٱلَّتِي كَانَتۡ حَاضِرَةَ ٱلۡبَحۡرِ إِذۡ يَعۡدُونَ فِي ٱلسَّبۡتِ إِذۡ تَأۡتِيهِمۡ حِيتَانُهُمۡ يَوۡمَ سَبۡتِهِمۡ شُرَّعٗا وَيَوۡمَ لَا يَسۡبِتُونَ لَا تَأۡتِيهِمۡۚ كَذَٰلِكَ نَبۡلُوهُم بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ ١٦٣

İzah

ov etmədikləri (qeyri-şənbə) günlərində isə gəlmirdi — وَيَوْمَ لَا يَسْبِتُونَ şənbəyə riayət etmədikləri (adi) günlərdir; həmin günlərdə ov icazəli idi, ov etmədikləri mənanı tərsinə çevirir

8:64Məna və strukturvacibyeniAYDINLIQ (qeyd)
8:64 · hazırkı

-64: Ey Nəbi! Allah və möminlərdən sənə ittiba edənlər sənə yetər!

8:64 · təklif

-64: Ey Nəbi! Allah sənə də, möminlərdən sənə tabe olanlara da yetər!

8:64 · ərəbcə

يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ حَسۡبُكَ ٱللَّهُ وَمَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ٦٤

İzah

Allah və möminlərdən sənə ittiba edənlər sənə yetər — ayə iki cür oxunur; əksər təfsirlərdə Allah sənə də, sənə tabe olan möminlərə də yetər (yetərlik yalnız Allaha aiddir, bax 3:173 حَسْبُنَا اللَّهُ). Alimə göstərilməsi tövsiyə olunur

11:40Məna və strukturvacibMƏNA
11:40 · hazırkı

-40: Nəhayət Bizim əmrimiz gəldi və (yer üzü su dolu bir) təndir (kimi) qaynadı. (O zaman) Biz (Nuha belə) dedik: ”Ona (gəmiyə) hər kəsdən iki cütü, haqqında əvvəlcədən söz keçmiş (hökmü verilmiş) kimsələr istisna olmaqla öz əhlini və iman edənləri mindir”. Az bir kimsələr istisna, onunla birlikdə iman edən olmadı.

11:40 · təklif

-40: Nəhayət Bizim əmrimiz gəldi və (yer üzü su dolu bir) təndir (kimi) qaynadı. (O zaman) Biz (Nuha belə) dedik: ”Ona (gəmiyə) hər (növdən) bir cüt, haqqında əvvəlcədən söz keçmiş (hökmü verilmiş) kimsələr istisna olmaqla öz əhlini və iman edənləri mindir”. Az bir kimsələr istisna, onunla birlikdə iman edən olmadı.

11:40 · ərəbcə

حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَمۡرُنَا وَفَارَ ٱلتَّنُّورُ قُلۡنَا ٱحۡمِلۡ فِيهَا مِن كُلّٖ زَوۡجَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِ وَأَهۡلَكَ إِلَّا مَن سَبَقَ عَلَيۡهِ ٱلۡقَوۡلُ وَمَنۡ ءَامَنَۚ وَمَآ ءَامَنَ مَعَهُۥٓ إِلَّا قَلِيلٞ ٤٠

İzah

Ona hər kəsdən iki cütü … mindir — hər kəsdən insan deməkdir; مِن كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ = hər (canlı növün)dən bir cüt (erkək-dişi)

18:62Məna və strukturvacibyeniMƏNA (orta)
18:62 · hazırkı

-62: Onlar (o yerə gəlib) çatdıqda o, öz xidmətçisinə dedi: ”Nahar yeməyimizi gətir, and olsun ki, bu səfərimizdə çox yorulmuşuq”.

18:62 · təklif

-62: Onlar (oranı) keçib getdikdə o, öz xidmətçisinə dedi: ”Nahar yeməyimizi gətir, and olsun ki, bu səfərimizdə çox yorulmuşuq”.

18:62 · ərəbcə

فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتَىٰهُ ءَاتِنَا غَدَآءَنَا لَقَدۡ لَقِينَا مِن سَفَرِنَا هَٰذَا نَصَبٗا ٦٢

İzah

Onlar (o yerə gəlib) çatdıqda o, öz xidmətçisinə dedi: Nahar yeməyimizi gətir — فَلَمَّا جَاوَزَا oranı keçib getdikdə; balığın itdiyi yerdən uzaqlaşdıqları üçün geri qayıdırlar (18:64), çatdıqda hekayəni pozur

19:5Məna və strukturvacibSTRUKTUR (ciddi)
19:5 · hazırkı

!

19:5 · təklif

-5: Həqiqətən də mən arxamca gələn mövlalarımdan (özümdən sonrakı qohum-əqrəbamın halından, onların öz vəzifələrini yerinə yetirməyəcəyindən) qorxuram, arvadım da sonsuzdur, (buna görə də Səndən istəyim budur;) Öz qatından mənə bir vəli bəxş et!

19:6 · hazırkı

-5, 6: Həqiqətən də mən arxamca gələn mövlalarımdan (özümdən sonrakı qohum-əqrəbamın halından, onların öz vəzifələrini yerinə yetirməyəcəyindən) qorxuram, arvadım da sonsuzdur, (buna görə də Səndən istəyim budur;) Öz qatından mənə bir vəli bəxş et ki, o, həm mənə, həm də Yaqub ailəsinə varis olsun! Rəbbim! Onu (dinində, əxlaqında) razı olunan kimsə et!"

19:6 · təklif

-6: (Elə bir vəli) ki, o, həm mənə, həm də Yaqub ailəsinə varis olsun! Rəbbim! Onu (dinində, əxlaqında) razı olunan kimsə et!"

19:5 · ərəbcə

وَإِنِّي خِفۡتُ ٱلۡمَوَٰلِيَ مِن وَرَآءِي وَكَانَتِ ٱمۡرَأَتِي عَاقِرٗا فَهَبۡ لِي مِن لَّدُنكَ وَلِيّٗا ٥

19:6 · ərəbcə

يَرِثُنِي وَيَرِثُ مِنۡ ءَالِ يَعۡقُوبَۖ وَٱجۡعَلۡهُ رَبِّ رَضِيّٗا ٦

İzah

19:5-in mətni yalnız ! işarəsidir; 5-ci ayənin mənası 19:6-ya qatılıb, 19:6 da -5, 6: prefiksi ilə saxlanıb

Mətn yeni yazılmır: 19:6-dakı bütöv mətn iki ayəyə bölünür, 5-ci ayənin hissəsi 19:5-ə qaytarılır.

20:33/20:34Məna və strukturvacibSTRUKTUR
20:33 kontekst, dəyişmir

-33: Səni çox təsbih edək (Sənin şəninə təriflər deyək)...

20:34 · hazırkı

-34: Səni çox təsbih edək (Sənin şəninə təriflər deyək) və Səni çox zikr edək!

20:34 · təklif

-34: ...və Səni çox zikr edək!

20:33 · ərəbcə

كَيۡ نُسَبِّحَكَ كَثِيرٗا ٣٣

20:34 · ərəbcə

وَنَذۡكُرَكَ كَثِيرًا ٣٤

İzah

20:33 (Səni çox təsbih edək…) 20:34-ün əvvəlində təkrarlanır; 20:34 = وَنَذْكُرَكَ كَثِيرًا, yalnız və Səni çox zikr edək

23:27Məna və strukturvacibMƏNA
23:27 · hazırkı

-27: Biz ona vəhy etdik ki, Bizim gözlərimizin önündə və vəhyimizlə bir gəmi düzəlt, əmrimiz gəldiyi və (yer üzü su ilə dolu bir) təndir (kimi) qaynadığı zaman ona (gəmiyə) hər kəsdən iki cütü və onlardan haqqında əvvəlcədən söz keçmiş (hökmü verilmiş) kimsələr istisna olmaqla öz əhlini daxil et (mindir) və zülm edənlər barəsində Mənə xitab (dua) etmə! Şübhəsiz ki, onlar boğulacaqlar!

23:27 · təklif

-27: Biz ona vəhy etdik ki, Bizim gözlərimizin önündə və vəhyimizlə bir gəmi düzəlt, əmrimiz gəldiyi və (yer üzü su ilə dolu bir) təndir (kimi) qaynadığı zaman ona (gəmiyə) hər (növdən) bir cüt və onlardan haqqında əvvəlcədən söz keçmiş (hökmü verilmiş) kimsələr istisna olmaqla öz əhlini daxil et (mindir) və zülm edənlər barəsində Mənə xitab (dua) etmə! Şübhəsiz ki, onlar boğulacaqlar!

23:27 · ərəbcə

فَأَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡهِ أَنِ ٱصۡنَعِ ٱلۡفُلۡكَ بِأَعۡيُنِنَا وَوَحۡيِنَا فَإِذَا جَآءَ أَمۡرُنَا وَفَارَ ٱلتَّنُّورُ فَٱسۡلُكۡ فِيهَا مِن كُلّٖ زَوۡجَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِ وَأَهۡلَكَ إِلَّا مَن سَبَقَ عَلَيۡهِ ٱلۡقَوۡلُ مِنۡهُمۡۖ وَلَا تُخَٰطِبۡنِي فِي ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ إِنَّهُم مُّغۡرَقُونَ ٢٧

İzah

ona (gəmiyə) hər kəsdən iki cütü … daxil et — 11:40-dakı eyni xəta; مِن كُلٍّ زَوْجَيْنِ = hər (növdən) bir cüt

27:3Məna və strukturvacibMƏTN (artıq əlavə)
27:3 · hazırkı

3: Onlar (o möminlər) ki, axirətə yəqinliklə iman edərək namazı (doğru-dürüst, vaxtlı-vaxtında) qılırlar və zəkatı verirlər və onlar axirətə də yəqinliklə iman edirlər.

27:3 · təklif

3: Onlar (o möminlər) ki, namazı (doğru-dürüst, vaxtlı-vaxtında) qılırlar, zəkatı verirlər və onlar axirətə də yəqinliklə iman edirlər.

27:3 · ərəbcə

ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ يُوقِنُونَ ٣

İzah

axirətə yəqinliklə iman edərək namazı … qılırlar … və onlar axirətə də yəqinliklə iman edirlər — ərəbcədə axirətə iman yalnız sonda bir dəfədir; əvvəlki ifadə artıqdır

30:27Məna və strukturvacibMƏNA (söz seçimi)
30:27 · hazırkı

-27: O, məxluqatı yoxdan var edərək yaradır, sonra da onu (öldürdükdən sonra dirildərək yenidən) geri qaytarır və o, Onun üçün daha kiçik (xəfif, bəsit) olandır. Səmalarda və yerdə ən uca məsəl (ən uca vəsf, ən uca şan) yalnız Onundur! O, Azizdir, Hakimdir!

30:27 · təklif

-27: O, məxluqatı yoxdan var edərək yaradır, sonra da onu (öldürdükdən sonra dirildərək yenidən) geri qaytarır və bu, Onun üçün daha asandır. Səmalarda və yerdə ən uca məsəl (ən uca vəsf, ən uca şan) yalnız Onundur! O, Azizdir, Hakimdir!

30:27 · ərəbcə

وَهُوَ ٱلَّذِي يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ وَهُوَ أَهۡوَنُ عَلَيۡهِۚ وَلَهُ ٱلۡمَثَلُ ٱلۡأَعۡلَىٰ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٢٧

İzah

o, Onun üçün daha kiçik (xəfif, bəsit) olandır — وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ daha asandır deməkdir

33:53Məna və strukturvacibyeniMƏNA (orta — hökm)
33:53 · hazırkı

-53: Ey iman gətirənlər! Sizə yemək verilməsini gözləməyiniz istisna olmaqla, Nəbinin evinə daxil olmayın, lakin dəvət olunduğunuz zaman daxil olun, yemək yedikdə(n sonra isə, dərhal evdən çıxaraq) ətrafa yayılın! (Həmçinin) söhbət etmək üçün də (orada qalmayın). Həqiqətən də bu, Nəbiyə əziyyət verirdi və o, sizdən həya edirdi, Allah isə haqdan (haqqı bəyan etməkdən) həya etmir. Onlardan (Nəbinin zövcələrindən) yemək istədiyiniz zaman bir pərdənin arxasından istəyin. Bu, sizin qəlbləriniz və onların qəlbləri üçün daha təmiz olandır. Sizlərə Allahın Rəsuluna əziyyət etmək və ondan sonra onun zövcələrini nikahlamağınız əbədiyyən halal deyildir. Həqiqətən də bu(nu etməyimizin günahı) Allah qatında çox böyükdür!

33:53 · təklif

-53: Ey iman gətirənlər! Sizə yeməyə izn verilməsi istisna olmaqla, (yeməyin) hazır olmasını gözləmədən Nəbinin evlərinə daxil olmayın, lakin dəvət olunduğunuz zaman daxil olun, yemək yedikdə(n sonra isə, dərhal evdən çıxaraq) ətrafa yayılın! (Həmçinin) söhbət etmək üçün də (orada qalmayın). Həqiqətən də bu, Nəbiyə əziyyət verirdi və o, sizdən həya edirdi, Allah isə haqdan (haqqı bəyan etməkdən) həya etmir. Onlardan (Nəbinin zövcələrindən) yemək istədiyiniz zaman bir pərdənin arxasından istəyin. Bu, sizin qəlbləriniz və onların qəlbləri üçün daha təmiz olandır. Sizlərə Allahın Rəsuluna əziyyət etmək və ondan sonra onun zövcələrini nikahlamağınız əbədiyyən halal deyildir. Həqiqətən də bu(nu etməyinizin günahı) Allah qatında çox böyükdür!

33:53 · ərəbcə

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَدۡخُلُواْ بُيُوتَ ٱلنَّبِيِّ إِلَّآ أَن يُؤۡذَنَ لَكُمۡ إِلَىٰ طَعَامٍ غَيۡرَ نَٰظِرِينَ إِنَىٰهُ وَلَٰكِنۡ إِذَا دُعِيتُمۡ فَٱدۡخُلُواْ فَإِذَا طَعِمۡتُمۡ فَٱنتَشِرُواْ وَلَا مُسۡتَـٔۡنِسِينَ لِحَدِيثٍۚ إِنَّ ذَٰلِكُمۡ كَانَ يُؤۡذِي ٱلنَّبِيَّ فَيَسۡتَحۡيِۦ مِنكُمۡۖ وَٱللَّهُ لَا يَسۡتَحۡيِۦ مِنَ ٱلۡحَقِّۚ وَإِذَا سَأَلۡتُمُوهُنَّ مَتَٰعٗا فَسۡـَٔلُوهُنَّ مِن وَرَآءِ حِجَابٖۚ ذَٰلِكُمۡ أَطۡهَرُ لِقُلُوبِكُمۡ وَقُلُوبِهِنَّۚ وَمَا كَانَ لَكُمۡ أَن تُؤۡذُواْ رَسُولَ ٱللَّهِ وَلَآ أَن تَنكِحُوٓاْ أَزۡوَٰجَهُۥ مِنۢ بَعۡدِهِۦٓ أَبَدًاۚ إِنَّ ذَٰلِكُمۡ كَانَ عِندَ ٱللَّهِ عَظِيمًا ٥٣

İzah

Sizə yemək verilməsini gözləməyiniz istisna olmaqla, Nəbinin evinə daxil olmayın — ərəbcədə إِلَّا أَن يُؤْذَنَ لَكُمْ إِلَىٰ طَعَامٍ غَيْرَ نَاظِرِينَ إِنَاهُ: yeməyə izn verilməsi istisna, (həm də) yeməyin hazır olmasını gözləmədən; tərcümə izn şərtini salır və gözləməməki gözləməkə çevirir. Sonda bu(nu etməyimizin günahı) — etməyinizin olmalıdır

40:67Məna və strukturvacibyeniMƏNA
40:67 · hazırkı

-67: Sizi (ilk başda) torpaqdan, sonra nütfədən, sonra laxtalanmış qandan yaradıb, sonra da (analarınızın bətnlərindən) uşaq olaraq çıxaran məhz Odur. Sonra böyüyüb boya-başa çatırsınız, sonra da qoca, yaşlı adamlar olursunuz, sizdən kimi bundan əvvəl vəfat edir və (digərləri də vəfat edəcəkləri) müəyyən bir vaxtadək qalırlar. (Bütün bunlar ona görədir ki,) bəlkə şükr edəsiniz.

40:67 · təklif

-67: Sizi (ilk başda) torpaqdan, sonra nütfədən, sonra laxtalanmış qandan yaradıb, sonra da (analarınızın bətnlərindən) uşaq olaraq çıxaran məhz Odur. Sonra böyüyüb boya-başa çatırsınız, sonra da qoca, yaşlı adamlar olursunuz, sizdən kimi bundan əvvəl vəfat edir və (digərləri də vəfat edəcəkləri) müəyyən bir vaxtadək qalırlar. (Bütün bunlar ona görədir ki,) bəlkə ağıl edəsiniz (dərk edəsiniz).

40:67 · ərəbcə

هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَكُم مِّن تُرَابٖ ثُمَّ مِن نُّطۡفَةٖ ثُمَّ مِنۡ عَلَقَةٖ ثُمَّ يُخۡرِجُكُمۡ طِفۡلٗا ثُمَّ لِتَبۡلُغُوٓاْ أَشُدَّكُمۡ ثُمَّ لِتَكُونُواْ شُيُوخٗاۚ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ مِن قَبۡلُۖ وَلِتَبۡلُغُوٓاْ أَجَلٗا مُّسَمّٗى وَلَعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ ٦٧

İzah

ولعلكم تعقلون bəlkə şükr edəsiniz — feil تعقلون = ağıl edəsiniz, düşünüb dərk edəsiniz

41:11Məna və strukturvacibMƏNA (əvəzlik)
41:11 · hazırkı

-11: Sonra o, duman (və ya tüstü halında) olan səmaya yönəlib Ona və yerə dedi: ”Boyun əyərək (itaət edərək, istəyərək) və ya xoşlamayaraq (istəməyərək də olsa) gəlin!” O ikisi dedilər: ”İstəyərək gəldik”.

41:11 · təklif

-11: Sonra O, duman (və ya tüstü halında) olan səmaya yönəlib ona və yerə dedi: ”Boyun əyərək (itaət edərək, istəyərək) və ya xoşlamayaraq (istəməyərək də olsa) gəlin!” O ikisi dedilər: ”İstəyərək gəldik”.

41:11 · ərəbcə

ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰٓ إِلَى ٱلسَّمَآءِ وَهِيَ دُخَانٞ فَقَالَ لَهَا وَلِلۡأَرۡضِ ٱئۡتِيَا طَوۡعًا أَوۡ كَرۡهٗا قَالَتَآ أَتَيۡنَا طَآئِعِينَ ١١

İzah

Sonra o, … səmaya yönəlib Ona və yerə dedi — böyük/kiçik hərf tərsinədir: fail Allahdır (O), xitab səmayadır (ona)

43:86Məna və strukturvacibyeniMƏNA (fail)
43:86 · hazırkı

-86: Ondan başqasına dua edənlər şəfaətə malik deyillər, yalnız, bildikləri halda haqq ilə şahidlik edənlər istisnadır.

43:86 · təklif

-86: Onların Ondan başqa dua etdikləri (ilahlar) şəfaətə malik deyillər, yalnız, bildikləri halda haqq ilə şahidlik edənlər istisnadır.

43:86 · ərəbcə

وَلَا يَمۡلِكُ ٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِهِ ٱلشَّفَٰعَةَ إِلَّا مَن شَهِدَ بِٱلۡحَقِّ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ ٨٦

İzah

Ondan başqasına dua edənlər şəfaətə malik deyillər — الذين يدعون من دونه burada dua **edilənlərdir** (bütlər, ilah sayılanlar); istisna «haqqa şahidlik edən» də onlara aiddir (İsa, mələklər)

44:31Məna və strukturvacibMƏNA (izah)
44:31 · hazırkı

-31: Firondan (firon kimi bir əzabdan xilas etdik). Həqiqətən də o, həddini aşan və böyüklük (kibrlə qəddarlıq, zalımlıq) edən biri idi.

44:31 · təklif

-31: Firondan (onun verdiyi əzabdan xilas etdik). Həqiqətən də o, həddini aşan və böyüklük (kibrlə qəddarlıq, zalımlıq) edən biri idi.

44:31 · ərəbcə

مِن فِرۡعَوۡنَۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَالِيٗا مِّنَ ٱلۡمُسۡرِفِينَ ٣١

İzah

Firondan (firon kimi bir əzabdan xilas etdik) — مِن فِرْعَوْنَ = Firondan (onun verdiyi əzabdan)

45:2, 46:2Məna və strukturvacibyeniMƏNA (ad)
45:2 · hazırkı

-2: Kitabın nazil edilməsi Aziz və Alim olan Allah tərəfindəndir.

45:2 · təklif

-2: Kitabın nazil edilməsi Aziz (İzzət Sahibi) və Hakim (Hikmət Sahibi) olan Allah tərəfindəndir.

46:2 · hazırkı

-2: Kitabın nazil edilməsi Aziz (İzzət Sahibi) və Alim olan (Bilən) Allah tərəfindəndir.

46:2 · təklif

-2: Kitabın nazil edilməsi Aziz (İzzət Sahibi) və Hakim olan (Hikmət Sahibi) Allah tərəfindəndir.

45:2 · ərəbcə

تَنزِيلُ ٱلۡكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ ٢

46:2 · ərəbcə

تَنزِيلُ ٱلۡكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ ٢

İzah

ərəbcədə الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ, tərcümədə Aziz və Alim (Bilən) — 39:1 eyni ayəni düz verir (Aziz və Hakim)

47:4Məna və strukturvacibMƏNA
47:4 · hazırkı

-4: (Cihadda) kafirlərlə qarşılaşdıqda işiniz onların boyunlarını vurmaq olsun, nəhayət onları kəsib doğrayaraq qalib gəldikdə isə (onlardan tutduğunuz əsirlərin) bağlarını bərk-bərk bağlayın, sonra da (istəsəniz onları) ya əsir olaraq yanınızda saxlayın, (və ya fidyə almadan) , yaxud da fidyə (almaq surəti) ilə buraxın (və bunu) hərb bitənə qədər edin. (Bax,) belə (Allahın hökmü budur)! Əgər Allah istəsəydi, şübhəsiz ki, Özü onlardan intiqam alardı, lakin sizin kiminizi kiminizlə imtahan etmək üçün (belə edir). Allah Öz yolunda öldürülənlərin əməllərini heç vaxt boşa çıxarmayacaqdır.

47:4 · təklif

-4: (Cihadda) kafirlərlə qarşılaşdıqda işiniz onların boyunlarını vurmaq olsun, nəhayət onları kəsib doğrayaraq qalib gəldikdə isə (onlardan tutduğunuz əsirlərin) bağlarını bərk-bərk bağlayın, sonra da (istəsəniz onları) ya (fidyəsiz) lütf edərək, ya da fidyə qarşılığında buraxın (və bunu) hərb bitənə qədər edin. (Bax,) belə (Allahın hökmü budur)! Əgər Allah istəsəydi, şübhəsiz ki, Özü onlardan intiqam alardı, lakin sizin kiminizi kiminizlə imtahan etmək üçün (belə edir). Allah Öz yolunda öldürülənlərin əməllərini heç vaxt boşa çıxarmayacaqdır.

47:4 · ərəbcə

فَإِذَا لَقِيتُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَضَرۡبَ ٱلرِّقَابِ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَثۡخَنتُمُوهُمۡ فَشُدُّواْ ٱلۡوَثَاقَ فَإِمَّا مَنَّۢا بَعۡدُ وَإِمَّا فِدَآءً حَتَّىٰ تَضَعَ ٱلۡحَرۡبُ أَوۡزَارَهَاۚ ذَٰلِكَۖ وَلَوۡ يَشَآءُ ٱللَّهُ لَٱنتَصَرَ مِنۡهُمۡ وَلَٰكِن لِّيَبۡلُوَاْ بَعۡضَكُم بِبَعۡضٖۗ وَٱلَّذِينَ قُتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ فَلَن يُضِلَّ أَعۡمَٰلَهُمۡ ٤

İzah

ya əsir olaraq yanınızda saxlayın, (və ya fidyə almadan), yaxud da fidyə … ilə buraxın — فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً: ya (fidyəsiz) minnət edib buraxın, ya da fidyə ilə; əsir olaraq saxlayın ərəbcədə yoxdur

48:25Məna və strukturvacibyeniMƏNA + BURAXILMA (orta)
48:25 · hazırkı

-25: Onlar kafirlərdir və həmin kimsələrdir ki, sizin Məscidul-Harama getməyinizə əngəl olmuş və (eləcə də) qurbanlıq heyvanlarınızı da qurban kəsilən yerə buraxmamışdılar və o heyvanlar da orada qalmışdılar. Əgər (Məkkədə) sizin bilmədiyiniz (tanımadığınız) mömin kişilər və mömin qadınlar olmasaydı və siz də (müşriklərlə döyüşərkən) bilmədən onlara da bir zərər toxundurmuş olmasaydınız (Allah sizə Məkkədə müşriklərlə döyüşməyi əmr edərdi). Bu ona görədir ki, Allah istədiyi kimsəni Öz rəhmətinə daxil etsin. Əgər onlar (Məkkədəki mömin kişilər və mömin qadınlar oradan) uzaqlaşıb getsəydilər (yaxud da kafirlərdən seçilsəydilər), heç şübhə yoxdur ki, Biz onlardan kafir olanlara ağrılı bir əzabla əzab edərdik.

48:25 · təklif

-25: Onlar kafirlərdir və həmin kimsələrdir ki, sizin Məscidul-Harama getməyinizə əngəl olmuş və (eləcə də) qurbanlıq heyvanlarınızı da qurban kəsilən yerə buraxmamışdılar və o heyvanlar da orada qalmışdılar. Əgər (Məkkədə) sizin bilmədiyiniz (tanımadığınız) mömin kişilər və mömin qadınlar — (müşriklərlə döyüşərkən) bilmədən onları tapdalayıb, bu səbəbdən sizə bir günah toxunması (təhlükəsi) — olmasaydı (Allah sizə Məkkədə müşriklərlə döyüşməyi əmr edərdi). Bu ona görədir ki, Allah istədiyi kimsəni Öz rəhmətinə daxil etsin. Əgər onlar (Məkkədəki mömin kişilər və mömin qadınlar oradan) uzaqlaşıb getsəydilər (yaxud da kafirlərdən seçilsəydilər), heç şübhə yoxdur ki, Biz onlardan kafir olanlara ağrılı bir əzabla əzab edərdik.

48:25 · ərəbcə

هُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّوكُمۡ عَنِ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ وَٱلۡهَدۡيَ مَعۡكُوفًا أَن يَبۡلُغَ مَحِلَّهُۥۚ وَلَوۡلَا رِجَالٞ مُّؤۡمِنُونَ وَنِسَآءٞ مُّؤۡمِنَٰتٞ لَّمۡ تَعۡلَمُوهُمۡ أَن تَطَـُٔوهُمۡ فَتُصِيبَكُم مِّنۡهُم مَّعَرَّةُۢ بِغَيۡرِ عِلۡمٖۖ لِّيُدۡخِلَ ٱللَّهُ فِي رَحۡمَتِهِۦ مَن يَشَآءُۚ لَوۡ تَزَيَّلُواْ لَعَذَّبۡنَا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ عَذَابًا أَلِيمًا ٢٥

İzah

…bilmədən onlara da bir zərər toxundurmuş olmasaydınız — ərəbcədə ikinci şərt yoxdur: أن تطئوهم (Məkkədəki tanımadığınız möminləri) əzib-tapdalamağınız (təhlükəsi) birinci şərtin izahıdır; فتصيبكم منهم معرة بغير علم (bilmədən onlara görə sizə bir günah/ləkə toxunması) ümumiyyətlə düşüb

49:2Məna və strukturvacibMƏNA (orta) + üslub
49:2 · hazırkı

-2: Ey iman gətirənlər! Səslərinizi Nəbinin səsindən yuxarı qaldırmayın və Onu bir-birinizi çağırdığınız kimi çağırmayın! (Əgər belə etsəniz), əməlləriniz(in hamısı) puça çıxar və siz bunu heç hiss etməzsiniz də!

49:2 · təklif

-2: Ey iman gətirənlər! Səslərinizi Nəbinin səsindən yuxarı qaldırmayın və bir-birinizlə ucadan danışdığınız kimi onunla ucadan danışmayın! (Əgər belə etsəniz), əməlləriniz(in hamısı) puça çıxar və siz bunu heç hiss etməzsiniz də!

49:2 · ərəbcə

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَرۡفَعُوٓاْ أَصۡوَٰتَكُمۡ فَوۡقَ صَوۡتِ ٱلنَّبِيِّ وَلَا تَجۡهَرُواْ لَهُۥ بِٱلۡقَوۡلِ كَجَهۡرِ بَعۡضِكُمۡ لِبَعۡضٍ أَن تَحۡبَطَ أَعۡمَٰلُكُمۡ وَأَنتُمۡ لَا تَشۡعُرُونَ ٢

İzah

Onu bir-birinizi çağırdığınız kimi çağırmayın — ərəbcədə وَلَا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ: bir-birinizlə uca səslə danışdığınız kimi onunla uca səslə danışmayın (çağırma barədə olan 24:63-dür); böyük Onu Peyğəmbərə aiddir

55:48Məna və strukturvacibMƏNA
55:48 · hazırkı

-48: (O iki Cənnət, meyvələri bol olan) iki budaq sahibidir.

55:48 · təklif

-48: (O iki Cənnət) budaq-budaqdır (çoxlu budaqlı ağaclarla doludur).

55:48 · ərəbcə

ذَوَاتَآ أَفۡنَانٖ ٤٨

İzah

(O iki Cənnət, meyvələri bol olan) iki budaq sahibidir — ذَوَاتَا أَفْنَانٍ: ikisi də (çoxlu) budaqlıdır, iki budaq deyil

56:55Məna və strukturvacibMƏNA (şəxs/zaman)
56:55 · hazırkı

-55: Onlar (onu) susuz qalmış dəvələrin1 içməyi ilə içirlər.

56:55 · təklif

-55: (Siz onu) susuz qalmış dəvələrin içdiyi kimi içəcəksiniz!

56:55 · ərəbcə

فَشَٰرِبُونَ شُرۡبَ ٱلۡهِيمِ ٥٥

İzah

Onlar (onu) susuz qalmış dəvələrin içməyi ilə içirlər — 56:51–54 kimi xitab ikinci şəxsdir və gələcəkdir (فَشَارِبُونَ)

57:8Məna və strukturvacibMƏNA (əvəzlik)
57:8 · hazırkı

-8: Rəsul sizləri Rəbbinizə iman etməyə dəvət etməkdəykən sizə nə olub ki, Allaha iman etmirsiniz? Əgər möminlərsinizsə, (bilirsiniz ki,) həqiqətən də o, sizdən əhd (söz) almışdır.

57:8 · təklif

-8: Rəsul sizləri Rəbbinizə iman etməyə dəvət etməkdəykən sizə nə olub ki, Allaha iman etmirsiniz? Əgər möminlərsinizsə, (bilirsiniz ki,) həqiqətən də O (Allah), sizdən əhd (söz) almışdır.

57:8 · ərəbcə

وَمَا لَكُمۡ لَا تُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلرَّسُولُ يَدۡعُوكُمۡ لِتُؤۡمِنُواْ بِرَبِّكُمۡ وَقَدۡ أَخَذَ مِيثَٰقَكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ ٨

İzah

həqiqətən də o, sizdən əhd (söz) almışdır — kiçik o Rəsulu göstərir; وَقَدْ أَخَذَ مِيثَاقَكُمْ — əhdi Allah alıb

69:10Məna və strukturvacibyeniMƏNA (izafət tərsinə)
69:10 · hazırkı

-10: ...və rəsullarının Rəbbinə asi olmuşdular, O da onları şiddəti artan bir yaxalamaqla yaxalayaraq məhv etmişdi.

69:10 · təklif

-10: ...və Rəblərinin rəsuluna asi olmuşdular, O da onları şiddəti artan bir yaxalamaqla yaxalayaraq məhv etmişdi.

69:10 · ərəbcə

فَعَصَوۡاْ رَسُولَ رَبِّهِمۡ فَأَخَذَهُمۡ أَخۡذَةٗ رَّابِيَةً ١٠

İzah

فعصوا رسول ربهم rəsullarının Rəbbinə asi olmuşdular — ərəbcədə **Rəblərinin rəsuluna** asi oldular; asilik rəsula qarşıdır

80:17Məna və strukturvacibMƏNA (artıq əlavə)
80:17 · hazırkı

-17: Qoy ölsün insan! Necə də kafirdir o, onun kimi kafir olan yoxdur!

80:17 · təklif

-17: Qoy ölsün insan! Necə də nankordur (kafirdir) o!

80:17 · ərəbcə

قُتِلَ ٱلۡإِنسَٰنُ مَآ أَكۡفَرَهُۥ ١٧

İzah

Necə də kafirdir o, onun kimi kafir olan yoxdur! — مَا أَكْفَرَهُ yalnız necə də nankordur! deməkdir; onun kimi kafir olan yoxdur ərəbcədə yoxdur

89:10Məna və strukturvacibMƏNA (izah) + orfoqrafiya
89:10 · hazırkı

-10: Ehramlar (və yaxud insanlara əzab etmək üçün payalar basdıran) firona,...

89:10 · təklif

-10: Dirəklər sahibi (və yaxud insanlara əzab etmək üçün payalar basdıran) Firona (da),...

89:10 · ərəbcə

وَفِرۡعَوۡنَ ذِي ٱلۡأَوۡتَادِ ١٠

İzah

Ehramlar (və yaxud … payalar basdıran) firona — sahibi sözü yoxdur, cümlə qırıqdır; ذِي الْأَوْتَادِ = dirəklər (payalar) sahibi

Müəllifin alternativ izahı («payalar basdıran») mötərizədə saxlanıb, əsas söz ərəbcəyə uyğunlaşdırılıb.

Bütün qeydlər, surə-surə

2. Al-Baqarah33 qeyd

2:11Dırnaq və mötərizədırnaq
2:11 · hazırkı

-11: Onlara: ”Yer üzündə fəsad törətməyin!␣-deyildikdə, onlar dedilər: ”Biz yalnız islah edənlərik”.

2:11 · təklif

-11: Onlara: ”Yer üzündə fəsad törətməyin!”-deyildikdə, onlar dedilər: ”Biz yalnız islah edənlərik”.

İzah

”…fəsad törətməyin! -deyildikdə — bağlayan dırnaq yoxdur

2:27Durğu və boşluqboşluq
2:27 · hazırkı

-27: O kəslər ki, Allahın əhdini (Allahla bağladıqları əhdlərini) pozur, Allahın birləşdirilməsini əmr etdiyi şeyi kəsir və yer üzündə fəsad edirlər (fəsad çıxarırlar), (bax,)onlar ziyana uğrayanlardırlar.

2:27 · təklif

-27: O kəslər ki, Allahın əhdini (Allahla bağladıqları əhdlərini) pozur, Allahın birləşdirilməsini əmr etdiyi şeyi kəsir və yer üzündə fəsad edirlər (fəsad çıxarırlar), (bax,)␣onlar ziyana uğrayanlardırlar.

İzah

(bax,)onlar

2:30, 2:31Böyük/kiçik hərfüslub
2:30 · hazırkı

-30: Bir zaman sənin Rəbbin mələklərə (belə) demişdi: ”Həqiqətən də mən yer üzündə bir xəlifə edəcəyəm (yaradacağam)”. Onlar demişdilər: ”Orada fəsad törədəcək və qanlar tökəcək birinimi (xəlifə) edəcəksən? (Halbuki) biz Səni həmd ilə təsbih (hər cür nöqsandan tənzih) edir və Səni müqəddəs tuturuq (1)”. O (Allah azzə və cəllə) dedi: ”Şübhəsiz ki, Mən sizin bilmədiyiniz şeyləri bilirəm”.

2:30 · təklif

-30: Bir zaman sənin Rəbbin mələklərə (belə) demişdi: ”Həqiqətən də Mən yer üzündə bir xəlifə edəcəyəm (yaradacağam)”. Onlar demişdilər: ”Orada fəsad törədəcək və qanlar tökəcək birinimi (xəlifə) edəcəksən? (Halbuki) biz Səni həmd ilə təsbih (hər cür nöqsandan tənzih) edir və Səni müqəddəs tuturuq (1)”. O (Allah azzə və cəllə) dedi: ”Şübhəsiz ki, Mən sizin bilmədiyiniz şeyləri bilirəm”.

2:31 · hazırkı

-31: O, Adəmə hər şeyin ismini öyrətdi, sonra onları mələklərə ərz edib dedi: ”Əgər sadiqlərsinizsə, bunların isimlərini mənə xəbər verin”.

2:31 · təklif

-31: O, Adəmə hər şeyin ismini öyrətdi, sonra onları mələklərə ərz edib dedi: ”Əgər sadiqlərsinizsə, bunların isimlərini Mənə xəbər verin”.

İzah

Allahın sözündə mən, mənə kiçik hərflə (başqa yerlərdə Mən)

2:61Dırnaq və mötərizədırnaq
2:61 · hazırkı

-61: (Xatırlayın ki,) bir zaman (belə) demişdiniz: ”Ey Musa! Biz əsla bir tək yeməyə (hər gün eyni yeməyi yeməyə) səbr edən deyilik. (Odur ki,) Rəbbinə bizim üçün dua et, bizlərə yerin bitirdiyi şeylərdən; onun paxlasından, tərəvəzindən, səbzəsindən, xiyarından, sarımsağından, mərciməyindən və soğanından çıxarsın (versin)! “ O, dedi: ”Siz alçaq olanı daha xeyirli olan şeyləmi dəyişirsiniz? (O zaman) şəhərə enin, şübhəsiz ki, (orada) sizin üçün istədiyiniz şeylər vardır”. (Bundan sonra) onların üzərinə zillət və yoxsulluq (1) qoyuldu və onlar Allah tərəfindən olan qəzəbə uğradılar. Bu ona görədir ki, onlar Allahın ayətlərinə küfr edirdilər və nəbiləri haqsız yerə öldürürdülər. (Həmçinin) bu, onların asilik edib həddi aşmaqlarına görə idi.

2:61 · təklif

-61: (Xatırlayın ki,) bir zaman (belə) demişdiniz: ”Ey Musa! Biz əsla bir tək yeməyə (hər gün eyni yeməyi yeməyə) səbr edən deyilik. (Odur ki,) Rəbbinə bizim üçün dua et, bizlərə yerin bitirdiyi şeylərdən; onun paxlasından, tərəvəzindən, səbzəsindən, xiyarından, sarımsağından, mərciməyindən və soğanından çıxarsın (versin)!” O, dedi: ”Siz alçaq olanı daha xeyirli olan şeyləmi dəyişirsiniz? (O zaman) şəhərə enin, şübhəsiz ki, (orada) sizin üçün istədiyiniz şeylər vardır”. (Bundan sonra) onların üzərinə zillət və yoxsulluq (1) qoyuldu və onlar Allah tərəfindən olan qəzəbə uğradılar. Bu ona görədir ki, onlar Allahın ayətlərinə küfr edirdilər və nəbiləri haqsız yerə öldürürdülər. (Həmçinin) bu, onların asilik edib həddi aşmaqlarına görə idi.

İzah

…çıxarsın (versin)! “ O, dedi — yanlış simvol və artıq boşluq

2:68, 2:69, 2:71Dırnaq və mötərizədırnaq
2:68 · hazırkı

-68: Onlar dedilər: ”Rəbbinə dua et ki, onun nə cür (bir inək) olduğunu bizə açıqlasın!” O dedi: ”Həqiqətən də O, (belə) deyir: ”O, nə çox qoca, nə də çox cavandır, bunların ikisinin arasında olan (orta yaşlı) bir inəkdir. Sizə nə əmr edilirsə, onu da yerinə yetirin!”

2:68 · təklif

-68: Onlar dedilər: ”Rəbbinə dua et ki, onun nə cür (bir inək) olduğunu bizə açıqlasın!” O dedi: ”Həqiqətən də O, (belə) deyir: ”O, nə çox qoca, nə də çox cavandır, bunların ikisinin arasında olan (orta yaşlı) bir inəkdir.” Sizə nə əmr edilirsə, onu da yerinə yetirin!”

2:69 · hazırkı

-69: Onlar dedilər: ”Rəbbinə dua et ki, onun rəngini də bizə açıqlasın!” O dedi: ”Həqiqətən də O, (belə) deyir: ”O, sarı rəngli parlaq bir inəkdir. Ona baxanları sevindirir”.

2:69 · təklif

-69: Onlar dedilər: ”Rəbbinə dua et ki, onun rəngini də bizə açıqlasın!” O dedi: ”Həqiqətən də O, (belə) deyir: ”O, sarı rəngli parlaq bir inəkdir. Ona baxanları sevindirir.””

2:71 · hazırkı

-71: O dedi: ”Həqiqətən də O, (belə) deyir: ”O, yer şumlamaqda və tarla sulamaqda işlədilməyən, sağlam, heç bir Qüsuru olmayan və (dərisində də heç) bir ləkəsi olmayan inəkdir”. Onlar dedilər: ”Bax, indi haqq ilə gəldin”. (Sonra) onlar onu kəsdilər. (Lakin) az qalmışdılar ki, bunu etməsinlər.

2:71 · təklif

-71: O dedi: ”Həqiqətən də O, (belə) deyir: ”O, yer şumlamaqda və tarla sulamaqda işlədilməyən, sağlam, heç bir Qüsuru olmayan və (dərisində də heç) bir ləkəsi olmayan inəkdir.”” Onlar dedilər: ”Bax, indi haqq ilə gəldin”. (Sonra) onlar onu kəsdilər. (Lakin) az qalmışdılar ki, bunu etməsinlər.

İzah

Musanın sözü içində Allahın sözü (iç dırnaq) açılır, bağlanmır

2:75Qrammatikaqrammatika
2:75 · hazırkı

-75: Onların sizin iman etdiyinizə iman gətirəcəyinimi umursunuz? Halbuki, onlardan bir dəstə Allahın kəlamını eşidir, ardınca da, anlayıb dərk etdikdən sonra, bildikləri halda onu təhrif edirdilər.

2:75 · təklif

-75: Onların sizin iman etdiyinizə iman gətirəcəyinimi umursunuz? Halbuki, onlardan bir dəstə Allahın kəlamını eşidir, ardınca da, anlayıb dərk etdikdən sonra, bildikləri halda onu təhrif edirdi.

İzah

bir dəstə Allahın kəlamını eşidir, … təhrif edirdilər — zaman uyğunsuz (كَانَ … يَسْمَعُونَ)

2:84Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
2:84 · hazırkı

-84: Bir zaman Biz sizdən əhd (söz) almışdıq ki, bir-birinizin qanını axıtmayacaqsınız və bir-birinizi öz yurdunuzdan çıxarmayacaqsınız. Sonra da sizlər şahidlər olaraq (bunu) təstiq etdiniz.

2:84 · təklif

-84: Bir zaman Biz sizdən əhd (söz) almışdıq ki, bir-birinizin qanını axıtmayacaqsınız və bir-birinizi öz yurdunuzdan çıxarmayacaqsınız. Sonra da sizlər şahidlər olaraq (bunu) təsdiq etdiniz.

İzah

təstiq etdiniz

2:99Böyük/kiçik hərfüslub
2:99 · hazırkı

-99: And olsun ki, Biz Sənə açıq-aydın ayətlər nazil etmişik. Ona (o açıq-aydın ayətlərə) fasiqlərdən başqası küfr etmir.

2:99 · təklif

-99: And olsun ki, Biz sənə açıq-aydın ayətlər nazil etmişik. Ona (o açıq-aydın ayətlərə) fasiqlərdən başqası küfr etmir.

İzah

Biz Sənə — Peyğəmbərə müraciət böyük hərflə (tərcümədə böyük Sən Allaha aiddir)

2:104 NOTDırnaq və mötərizədırnaq/mötərizə
2:104 · qeyd (dipnot) · hazırkı

(1) - “Rainə” kəliməsi – Ərəbcədən “bizə bax, bizi gözətlə” kimi tərcümə edilə bilər. Bu söz həmçinin oxşar səslənişə sahib olan “Raiinə” (␣راعينا”) –(Bizim çoban” mənasına gəlir. Həmçinin bu söz “bizə bax” kəliməsinin kobud şəkildə deyiliş tərzidir. Allah ən doğrusunu bilir. ⏎ ⏎(2) - “Unzurnə” kəliməsi – Ərəbcədən bizə nəzər yetir, bizə bax kimi tərcümə edilə bilər.

2:104 · qeyd (dipnot) · təklif

(1) - “Rainə” kəliməsi – Ərəbcədən “bizə bax, bizi gözətlə” kimi tərcümə edilə bilər. Bu söz həmçinin oxşar səslənişə sahib olan “Raiinə” (راعينا) – “Bizim çobanımız” mənasına gəlir. Həmçinin bu söz “bizə bax” kəliməsinin kobud şəkildə deyiliş tərzidir. Allah ən doğrusunu bilir. ⏎ ⏎(2) - “Unzurnə” kəliməsi – Ərəbcədən bizə nəzər yetir, bizə bax kimi tərcümə edilə bilər.

İzah

qeyddə “Raiinə” ( راعينا”) –(Bizim çoban” — dırnaq və mötərizə qarışıb

2:116Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
2:116 · hazırkı

-116: Onlar dedilər: ”Allah Özünə bir övlad götürdü”. O, bundan munəzzəhdir! Əksinə, səmalarda və yerdə nə varsa, yalnız Onundur! Hər bir şey Ona boyun əyib təslim olmuşdur.

2:116 · təklif

-116: Onlar dedilər: ”Allah Özünə bir övlad götürdü”. O, bundan münəzzəhdir! Əksinə, səmalarda və yerdə nə varsa, yalnız Onundur! Hər bir şey Ona boyun əyib təslim olmuşdur.

İzah

munəzzəhdir

2:118Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
2:118 · hazırkı

-118: Bilməyənlər (cahillər) dedilər: ”Allah bizimlə danışmalı deyilmiydi? Yaxud da bizə (Onun qatından) bir ayət gəlməli deyilmiydi?” Onlardan öncəkilər də onların bu sözlərinin mislində bir söz demişdilər, onların qəlbləri (sapıqlıqda, küfrdə) bir-birinə oxşamışdır. Şübhəsiz ki, Biz ayətləri(mizi) yəqinliklə iman edən bir qövm üçün açıq-aydın bəyan etmişik.

2:118 · təklif

-118: Bilməyənlər (cahillər) dedilər: ”Allah bizimlə danışmalı deyildimi? Yaxud da bizə (Onun qatından) bir ayət gəlməli deyildimi?” Onlardan öncəkilər də onların bu sözlərinin mislində bir söz demişdilər, onların qəlbləri (sapıqlıqda, küfrdə) bir-birinə oxşamışdır. Şübhəsiz ki, Biz ayətləri(mizi) yəqinliklə iman edən bir qövm üçün açıq-aydın bəyan etmişik.

İzah

deyilmiydi (2 dəfə)

2:125Durğu və boşluqdurğu
2:125 · hazırkı

-125: (Xatırla ki,) bir zaman Biz Beyti (1) (Kəbəni) insanlar üçün toplanma yeri (2) və əmin olunan (haram bölgə,toxunulmaz) yer etdik (və belə dedik)␣: ”İbrahimin məqamını namaz qıldığınız yer (3) edin!” (Eləcə də) İbrahim və İsmailə əmr etdik ki, Mənim evimi tavaf edənlər, etikafda olanlar, rüku və səcdə edənlər üçün təmizləyin!

2:125 · təklif

-125: (Xatırla ki,) bir zaman Biz Beyti (1) (Kəbəni) insanlar üçün toplanma yeri (2) və əmin olunan (haram bölgə,␣toxunulmaz) yer etdik (və belə dedik): ”İbrahimin məqamını namaz qıldığınız yer (3) edin!” (Eləcə də) İbrahim və İsmailə əmr etdik ki, Mənim evimi tavaf edənlər, etikafda olanlar, rüku və səcdə edənlər üçün təmizləyin!

İzah

(haram bölgə,toxunulmaz) və (və belə dedik) : ”

2:136Durğu və boşluqdurğu
2:136 · hazırkı

-136: Deyin: ”Biz Allaha, bizə nazil edilənə və İbrahimə, İsmayıla, İshaqa, Yaquba, nəvələrə (onların övladlarına) Musaya, İsaya verilənə və nəbilərə onların Rəbbindən verilənlərə iman etdik! Biz onların heç birinin arasında fərq qoymuruq və biz yalnız Ona (Allaha) muslim (təslim) olanlarıq!”

2:136 · təklif

-136: Deyin: ”Biz Allaha, bizə nazil edilənə və İbrahimə, İsmayıla, İshaqa, Yaquba, nəvələrə (onların övladlarına), Musaya, İsaya verilənə və nəbilərə onların Rəbbindən verilənlərə iman etdik! Biz onların heç birinin arasında fərq qoymuruq və biz yalnız Ona (Allaha) muslim (təslim) olanlarıq!”

İzah

nəvələrə (onların övladlarına) Musaya — vergül yoxdur

2:140Dırnaq və mötərizədırnaq
2:140 · hazırkı

-140: Yoxsa deyirsiniz ki, İbrahim, İsmayıl, İshaq, Yaqub və nəvələr (onların övladları) yəhudi və nəsrani idilər? De: ”Sizmi daha yaxşı bilirsiniz, yoxsa Allahmı daha yaxşı bilir? Özündəki Allah qatından olan bir şəhadəti gizlədən kimsədən daha zalım kim ola bilər? Allah sizin etdiyiniz əməllərinizdən qafil deyildir.

2:140 · təklif

-140: Yoxsa deyirsiniz ki, İbrahim, İsmayıl, İshaq, Yaqub və nəvələr (onların övladları) yəhudi və nəsrani idilər? De: ”Sizmi daha yaxşı bilirsiniz, yoxsa Allahmı daha yaxşı bilir?” Özündəki Allah qatından olan bir şəhadəti gizlədən kimsədən daha zalım kim ola bilər? Allah sizin etdiyiniz əməllərinizdən qafil deyildir.

İzah

De: ”Sizmi … Allahmı daha yaxşı bilir? — açılan dırnaq bağlanmır

2:167Böyük/kiçik hərfüslub
2:167 · hazırkı

-167: İttiba edənlər5 dedilər: ”Kaş bizim bir dəfəmiz (fürsətimiz) olaydı (və bu gün) onlar bizdən uzaqlaşdıqları6 kimi, Biz də onlardan uzaqlaşardıq!6” Beləcə Allah onlara əməllərini özlərinə həsrətlər olsun deyə göstərir. Onlar (əsla) oddan çıxan deyillər!

2:167 · təklif

-167: İttiba edənlər5 dedilər: ”Kaş bizim bir dəfəmiz (fürsətimiz) olaydı (və bu gün) onlar bizdən uzaqlaşdıqları6 kimi, biz də onlardan uzaqlaşardıq!6” Beləcə Allah onlara əməllərini özlərinə həsrətlər olsun deyə göstərir. Onlar (əsla) oddan çıxan deyillər!

İzah

ardıcılların sözündə Biz də onlardan uzaqlaşardıq — böyük Biz Allaha aiddir

2:189Dırnaq və mötərizədırnaq
2:189 · hazırkı

-189: Səndən hilallar (aylar) haqqında soruşurlar, de: ”Onlar insanların vaxtları bilməsi və eləcə də Həcci bilmələri üçündür. Evlərə arxa tərəfindən daxil olmağınız birr1 (yaxşı əməl) deyildir. Lakin birr (yaxşı əməl sahibi kimsə, Allahdan haqqı ilə) qorxan şəxsdir. Evlərə qapılarından daxil olun! Allahdan (haqqı ilə) qorxun ki, bəlkə iflah olasınız (qurtulasınız)!

2:189 · təklif

-189: Səndən hilallar (aylar) haqqında soruşurlar, de: ”Onlar insanların vaxtları bilməsi və eləcə də Həcci bilmələri üçündür.” Evlərə arxa tərəfindən daxil olmağınız birr1 (yaxşı əməl) deyildir. Lakin birr (yaxşı əməl sahibi kimsə, Allahdan haqqı ilə) qorxan şəxsdir. Evlərə qapılarından daxil olun! Allahdan (haqqı ilə) qorxun ki, bəlkə iflah olasınız (qurtulasınız)!

İzah

de: ”Onlar insanların vaxtları… — dırnaq bağlanmır

2:196Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
2:196 · hazırkı

-196: Həcci və Ümrəni Allah üçün tamamlayın (tam olaraq yerinə yetirin)! Əgər (düşmənləriniz) yolunuzu kəssələr, o zaman qurbanlıqdan (sizə) asan olanını kəsin, qurbanlıqlar kəsiləcəyi yerə çatana qədər başlarınızı qırxmayın. Sizlərdən kim xəstədirsə və ya başında əziyyət (verən bir durum) varsa, qoy fidyə olaraq oruc tutsun, və ya sədəqə versin, yaxud da qurban kəssin, əmin olduğunuz zaman isə kim Ümrə ilə Həccə təməttu’ (əvvəlcə Ümrə edib sonra Həcc) edərsə, qurbanlıqdan ona asan olanını kəssin, kim də (qurbanlıq) tapmasa, qoy Həcdə yeddi gün, (əhlinin yanına) qayıtdıqda isə üç gün oruc tutsun, kamil on gün budur. Bu, əhli (ailəsi) Məscidulharamda olmayan kimsələr üçündür. Allahdan qorxun və bilin ki, Allah iqabı (cəzası) şiddətli Olandır!

2:196 · təklif

-196: Həcci və Ümrəni Allah üçün tamamlayın (tam olaraq yerinə yetirin)! Əgər (düşmənləriniz) yolunuzu kəssələr, o zaman qurbanlıqdan (sizə) asan olanını kəsin, qurbanlıqlar kəsiləcəyi yerə çatana qədər başlarınızı qırxmayın. Sizlərdən kim xəstədirsə və ya başında əziyyət (verən bir durum) varsa, qoy fidyə olaraq oruc tutsun, və ya sədəqə versin, yaxud da qurban kəssin, əmin olduğunuz zaman isə kim Ümrə ilə Həccə təməttu’ (əvvəlcə Ümrə edib sonra Həcc) edərsə, qurbanlıqdan ona asan olanını kəssin, kim də (qurbanlıq) tapmasa, qoy Həccdə yeddi gün, (əhlinin yanına) qayıtdıqda isə üç gün oruc tutsun, kamil on gün budur. Bu, əhli (ailəsi) Məscidulharamda olmayan kimsələr üçündür. Allahdan qorxun və bilin ki, Allah iqabı (cəzası) şiddətli Olandır!

İzah

Həcdə

2:198Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
2:198 · hazırkı

198: Rəbbinizdən Onun lütfünü aramağınızda (Həcc vaxtı ruzi qazanmağınızda) sizə bir günah yoxdur. Ərəfatdan ifada etdiyiniz (Günəş qürub etdikdən sonra Ərəfatdan qayıtdığınız) zaman, Məş’ərulharamda Allahı zikr edin. Onun sizə öyrətdiyi kimi Onu zikr edin! Şübhədiz ki, həqiqətən də bundan əvvəl sizlər sapıqlar (haqq yoldan azmışlar) idiniz.

2:198 · təklif

198: Rəbbinizdən Onun lütfünü aramağınızda (Həcc vaxtı ruzi qazanmağınızda) sizə bir günah yoxdur. Ərəfatdan ifada etdiyiniz (Günəş qürub etdikdən sonra Ərəfatdan qayıtdığınız) zaman, Məş’ərulharamda Allahı zikr edin. Onun sizə öyrətdiyi kimi Onu zikr edin! Şübhəsiz ki, həqiqətən də bundan əvvəl sizlər sapıqlar (haqq yoldan azmışlar) idiniz.

İzah

Şübhədiz ki

2:215, 2:219, 2:220, 2:222Dırnaq və mötərizədırnaq
2:215 · hazırkı

-215: Səndən nəyi infaq edəcəklərini soruşurlar, de: ”Xeyirdən (öz mallarınızdan) nə infaq etsəniz, (bu, ilk olaraq, birinci növbədə) valideynlər, (sonra) qohumlar, yetimlər, miskinlər və yolda qalanlar üçündür. (Bilin ki,) xeyirdən nə (əməllər) etsəniz, Allah onu (haqqı ilə) Biləndir.

2:215 · təklif

-215: Səndən nəyi infaq edəcəklərini soruşurlar, de: ”Xeyirdən (öz mallarınızdan) nə infaq etsəniz, (bu, ilk olaraq, birinci növbədə) valideynlər, (sonra) qohumlar, yetimlər, miskinlər və yolda qalanlar üçündür. (Bilin ki,) xeyirdən nə (əməllər) etsəniz, Allah onu (haqqı ilə) Biləndir.”

2:219 · hazırkı

-219: Səndən sərxoşluq verən şeylər2 və qumar haqqında soruşurlar, de: ”O ikisində böyük bir günah və eləcə də insanlar üçün (bəzi) mənfəətlər vardır. Onların günahı faydasından daha böyükdür. Səndən nəyi infaq edəcəklərini soruşurlar, de: ”Ehtiyacınızdan artıq olanını infaq edin!” Allah ayətləri sizlərə belə açıqlayır ki, bəlkə təfəkkür edəsiniz.

2:219 · təklif

-219: Səndən sərxoşluq verən şeylər2 və qumar haqqında soruşurlar, de: ”O ikisində böyük bir günah və eləcə də insanlar üçün (bəzi) mənfəətlər vardır. Onların günahı faydasından daha böyükdür.” Səndən nəyi infaq edəcəklərini soruşurlar, de: ”Ehtiyacınızdan artıq olanını infaq edin!” Allah ayətləri sizlərə belə açıqlayır ki, bəlkə təfəkkür edəsiniz.

2:220 · hazırkı

-220: ..dünya və axirət haqqında. Səndən yetimlər haqqında soruşurlar, de: ”İslah (etməyiniz, onları tərbiyə etməyiniz)1 onlar üçün daha xeyirlidir. Əgər onlara qarışsanız (yaşayışınızı birləşdirsəniz, bir yerdə yaşasanız, bilin ki, onlar) sizin qardaşlarınızdır. Allah fəsad törədən2 kimsəni də, islah edən3 kimsəni də yaxşı bilir. Əgər Allah istəsəydi, şübhəsiz ki, sizləri çətinliyə, sıxıntıya salardı. Həqiqətən də Allah Azizdir, Hakimdir.

2:220 · təklif

-220: ..dünya və axirət haqqında. Səndən yetimlər haqqında soruşurlar, de: ”İslah (etməyiniz, onları tərbiyə etməyiniz)1 onlar üçün daha xeyirlidir. Əgər onlara qarışsanız (yaşayışınızı birləşdirsəniz, bir yerdə yaşasanız, bilin ki, onlar) sizin qardaşlarınızdır.” Allah fəsad törədən2 kimsəni də, islah edən3 kimsəni də yaxşı bilir. Əgər Allah istəsəydi, şübhəsiz ki, sizləri çətinliyə, sıxıntıya salardı. Həqiqətən də Allah Azizdir, Hakimdir.

2:222 · hazırkı

-222: Səndən heyz haqqında soruşurlar, de: ”O, (qadınlar üçün) əziyyətdir (odur ki,) heyz vaxtı qadınlardan uzaq durun, pak olanadək onlara yaxınlaşmayın (onlarla yaxınlıq etməyin). Təmizləndikləri zaman Allahın əmr etdiyi yerdən(, əmr etdiyi kimi) yaxınlaşın. Həqiqətən də Allah tövbə edənləri sevir və təmizlənənləri də sevir.

2:222 · təklif

-222: Səndən heyz haqqında soruşurlar, de: ”O, (qadınlar üçün) əziyyətdir (odur ki,) heyz vaxtı qadınlardan uzaq durun, pak olanadək onlara yaxınlaşmayın (onlarla yaxınlıq etməyin). Təmizləndikləri zaman Allahın əmr etdiyi yerdən(, əmr etdiyi kimi) yaxınlaşın.” Həqiqətən də Allah tövbə edənləri sevir və təmizlənənləri də sevir.

İzah

de: ”… açılır, bağlanmır (2:219-da birinci sitat bağlanmadan ikincisi açılır)

2:220Durğu və boşluqdurğu
2:220 · hazırkı

-220: ..dünya və axirət haqqında. Səndən yetimlər haqqında soruşurlar, de: ”İslah (etməyiniz, onları tərbiyə etməyiniz)1 onlar üçün daha xeyirlidir. Əgər onlara qarışsanız (yaşayışınızı birləşdirsəniz, bir yerdə yaşasanız, bilin ki, onlar) sizin qardaşlarınızdır. Allah fəsad törədən2 kimsəni də, islah edən3 kimsəni də yaxşı bilir. Əgər Allah istəsəydi, şübhəsiz ki, sizləri çətinliyə, sıxıntıya salardı. Həqiqətən də Allah Azizdir, Hakimdir.

2:220 · təklif

-220: ...dünya və axirət haqqında. Səndən yetimlər haqqında soruşurlar, de: ”İslah (etməyiniz, onları tərbiyə etməyiniz)1 onlar üçün daha xeyirlidir. Əgər onlara qarışsanız (yaşayışınızı birləşdirsəniz, bir yerdə yaşasanız, bilin ki, onlar) sizin qardaşlarınızdır. Allah fəsad törədən2 kimsəni də, islah edən3 kimsəni də yaxşı bilir. Əgər Allah istəsəydi, şübhəsiz ki, sizləri çətinliyə, sıxıntıya salardı. Həqiqətən də Allah Azizdir, Hakimdir.

İzah

ayə ..dünya ilə başlayır (iki nöqtə)

2:226Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
2:226 · hazırkı

-226: Qadınlarını (zövcələrini) tərk etməklərinə (onlarla yaxınlıq etməyəcəklərinə) dair and içən kimsələr dörd ay gözləmələdirlər, əgər (dörd ay bitmədən andlarından) dönsələr, (bilin ki,) həqiqətən də Allah Ğafurdur, Rahimdir.

2:226 · təklif

-226: Qadınlarını (zövcələrini) tərk etməklərinə (onlarla yaxınlıq etməyəcəklərinə) dair and içən kimsələr dörd ay gözləməlidirlər, əgər (dörd ay bitmədən andlarından) dönsələr, (bilin ki,) həqiqətən də Allah Ğafurdur, Rahimdir.

İzah

gözləmələdirlər

2:237Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
2:237 · hazırkı

-237: Əgər onları, özlərinə toxunmadan öncə boşasanız, onlara bir Mehr təyin etdiyiniz təqdirdə, onlara mehrin yarısını verin. Onların (boşadığınız qadınların) öz haqqından keçməsi, yaxud da nikah əqdi əlində olan kimsənin öz haqqından keçməsi (ərin mehri tam olaraq verməsi) istisnadır. Əgər keçsəniz (mehri onlara tam versəniz), bu, təqvaya ən yaxın olandır, öz aranızda fəzilətli davranmağı unutmayın! Şübhəsiz ki, Allah etdiyiniz əməllərinizi (haqqı ilə) Görəndir!

2:237 · təklif

-237: Əgər onları, özlərinə toxunmadan öncə boşasanız, onlara bir mehr təyin etdiyiniz təqdirdə, onlara mehrin yarısını verin. Onların (boşadığınız qadınların) öz haqqından keçməsi, yaxud da nikah əqdi əlində olan kimsənin öz haqqından keçməsi (ərin mehri tam olaraq verməsi) istisnadır. Əgər keçsəniz (mehri onlara tam versəniz), bu, təqvaya ən yaxın olandır, öz aranızda fəzilətli davranmağı unutmayın! Şübhəsiz ki, Allah etdiyiniz əməllərinizi (haqqı ilə) Görəndir!

İzah

bir Mehr təyin etdiyiniz — cümlə ortasında böyük hərf

2:243Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
2:243 · hazırkı

-243: Sən, ölümdən həzər edərək (ölüm qorxusu ilə) öz diyarlarından çıxanları görmədinmi? Halbuki, onların sayı minlərlə idi. Allah onlara: ”Ölün!”-dedi, (onlar da dərhal öldülər,) sonra da O, onları diriltdi. Həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki, Allah insanlara (böyük bir) fəzl əta Edəndir (onlara qarşı çox rəhmli, çox mərhəmətidir), lakin insanların əksəriyyəti şükr etmirlər.

2:243 · təklif

-243: Sən, ölümdən həzər edərək (ölüm qorxusu ilə) öz diyarlarından çıxanları görmədinmi? Halbuki, onların sayı minlərlə idi. Allah onlara: ”Ölün!”-dedi, (onlar da dərhal öldülər,) sonra da O, onları diriltdi. Həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki, Allah insanlara (böyük bir) fəzl əta Edəndir (onlara qarşı çox rəhmli, çox mərhəmətlidir), lakin insanların əksəriyyəti şükr etmirlər.

İzah

çox mərhəmətidir

2:275Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
2:275 · hazırkı

-275: Riba (Sələm) yeyən kimsələr (Qiyamət günündə qəbirlərindən) yalnız şeytanın vurub dəli etdiyi kimsələrin qalxdığı kimi qalxacaqlar. Bu ona görədir ki, onlar (belə) demişdilər: ”satış (ticarət, alış-veriş) də yalnız ribanın (sələmin) mislindədir (alış-veriş də sələm kimidir)”. (Halbuki,) Allah satışı (ticarəti, alış-verişi) halal etmiş, ribanı (isə) haram etmişdir. Kimə öz Rəbbindən moizə (öyüd-nəsihət) gələr və o (da dərhal sələmə) son qoyarsa, əvvəllər olanlar (malının sərmayəsi) onundur və onun işi Allaha aiddir. Kim(lər) də (sələmə) qayıdarsa, (məhz) onlardır Od əshabı! Onlar orada daimidirlər!

2:275 · təklif

-275: Riba (Sələm) yeyən kimsələr (Qiyamət günündə qəbirlərindən) yalnız şeytanın vurub dəli etdiyi kimsələrin qalxdığı kimi qalxacaqlar. Bu ona görədir ki, onlar (belə) demişdilər: ”Satış (ticarət, alış-veriş) də yalnız ribanın (sələmin) mislindədir (alış-veriş də sələm kimidir)”. (Halbuki,) Allah satışı (ticarəti, alış-verişi) halal etmiş, ribanı (isə) haram etmişdir. Kimə öz Rəbbindən moizə (öyüd-nəsihət) gələr və o (da dərhal sələmə) son qoyarsa, əvvəllər olanlar (malının sərmayəsi) onundur və onun işi Allaha aiddir. Kim(lər) də (sələmə) qayıdarsa, (məhz) onlardır Od əshabı! Onlar orada daimidirlər!

İzah

sitat kiçik hərflə başlayır: ”satış (ticarət…)

2:286Dırnaq və mötərizədırnaq
2:286 · hazırkı

-286: Allah heç bir kəsi daşıya bilməyəcəyi şeylə mükəlləf etmir, onun qazandığı (savablar) öz lehinə, qazandığı (günahlar da) öz əleyhinədir. Rəbbimiz! Əgər unutsaq, yaxud da xəta etsək, bizləri muaxazə etmə! Rəbbimiz! Bizdən əvvəlkilərə yüklədiyin kimi, bizə də ağırlıqlar, sıxıntılar yükləmə! Rəbbimiz! Taqətimiz olmayan şeyləri də bizə yükləmə! Əfv et bizi! Bağışla bizi! Rəhm et bizlərə! Yalnız Sənsən Mövlamız! Kafirlər qövmünə qarşı yardım et bizə, müzəffər et bizləri!”

2:286 · təklif

-286: Allah heç bir kəsi daşıya bilməyəcəyi şeylə mükəlləf etmir, onun qazandığı (savablar) öz lehinə, qazandığı (günahlar da) öz əleyhinədir. ”Rəbbimiz! Əgər unutsaq, yaxud da xəta etsək, bizləri muaxazə etmə! Rəbbimiz! Bizdən əvvəlkilərə yüklədiyin kimi, bizə də ağırlıqlar, sıxıntılar yükləmə! Rəbbimiz! Taqətimiz olmayan şeyləri də bizə yükləmə! Əfv et bizi! Bağışla bizi! Rəhm et bizlərə! Yalnız Sənsən Mövlamız! Kafirlər qövmünə qarşı yardım et bizə, müzəffər et bizləri!”

İzah

ayə ”-lə bitir, açılan dırnaq yoxdur

2:66Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
2:66 · hazırkı

-66: (Beləcə,) Biz onu (onlara verdiyimiz əzabı) ondan sonrakılar və onun arxasında olanlar üçün şiddətli bir cəza və (eləcə də) muttəqilər üçün bir ibrət dərsi etdik.

2:66 · təklif

-66: (Beləcə,) Biz onu (onlara verdiyimiz əzabı) onun (o vaxtkı) önündəkilər və sonra gələnlər üçün şiddətli bir cəza və (eləcə də) muttəqilər üçün bir ibrət dərsi etdik.

2:66 · ərəbcə

فَجَعَلۡنَٰهَا نَكَٰلٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهَا وَمَا خَلۡفَهَا وَمَوۡعِظَةٗ لِّلۡمُتَّقِينَ ٦٦

İzah

ondan sonrakılar və onun arxasında olanlar üçün — لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا: önündəkilər (o vaxtkılar) və arxasında olanlar (sonrakılar); tərcümə eyni şeyi iki dəfə deyir

2:71Yazı (orfoqrafiya)yeniorfoqrafiya
2:71 · hazırkı

-71: O dedi: ”Həqiqətən də O, (belə) deyir: ”O, yer şumlamaqda və tarla sulamaqda işlədilməyən, sağlam, heç bir Qüsuru olmayan və (dərisində də heç) bir ləkəsi olmayan inəkdir”. Onlar dedilər: ”Bax, indi haqq ilə gəldin”. (Sonra) onlar onu kəsdilər. (Lakin) az qalmışdılar ki, bunu etməsinlər.

2:71 · təklif

-71: O dedi: ”Həqiqətən də O, (belə) deyir: ”O, yer şumlamaqda və tarla sulamaqda işlədilməyən, sağlam, heç bir qüsuru olmayan və (dərisində də heç) bir ləkəsi olmayan inəkdir”. Onlar dedilər: ”Bax, indi haqq ilə gəldin”. (Sonra) onlar onu kəsdilər. (Lakin) az qalmışdılar ki, bunu etməsinlər.

İzah

heç bir Qüsuru olmayan — cümlə ortasında böyük hərf

2:93Durğu və boşluqyenidurğu
2:93 · hazırkı

-93: (Xatırlayın ki,) bir zaman Biz sizdən əhdinizi (sözünüzü)  almışdıq və bir dağı sizin üstünüzə qaldırmışdıq; Sizə əta etdiyimiz şeyi qüvvətlə götürün və (haqqı) eşidin! Onlar (isə belə) dedilər: ”Eşitdik və asi olduq”. Küfrləri səbəbi ilə buzov(a ibadətlərinə olan sevgiləri) onların qəlblərinə içirilmişdi (qəlblərinin dərinliklərinə işləmişdi). De: ”Əgər möminlərsinizsə, imanınız sizə necə də pis bir əmr etməkdədir!”

2:93 · təklif

-93: (Xatırlayın ki,) bir zaman Biz sizdən əhdinizi (sözünüzü)  almışdıq və bir dağı sizin üstünüzə qaldırmışdıq (və demişdik): ”Sizə əta etdiyimiz şeyi qüvvətlə götürün və (haqqı) eşidin!” Onlar (isə belə) dedilər: ”Eşitdik və asi olduq”. Küfrləri səbəbi ilə buzov(a ibadətlərinə olan sevgiləri) onların qəlblərinə içirilmişdi (qəlblərinin dərinliklərinə işləmişdi). De: ”Əgər möminlərsinizsə, imanınız sizə necə də pis bir əmr etməkdədir!”

İzah

qaldırmışdıq; Sizə əta etdiyimiz… — Allahın sözü dırnaqsız, ;-dən sonra böyük hərf (Tur məsələsi üçün §2-yə bax)

2:173Yazı (orfoqrafiya)yeniizah (kiçik)
2:173 · hazırkı

-173: O, sizə yalnız meytəni (İslami kəsimlə kəsilməmiş heyvanları), qanı, donuz ətini və Allahdan qeyrisinin adına kəsilənləri haram etmişdir. Kim ki, ehtiyacından artığını istəmədən və (zərurət) həddi(ni) aşmadan zərurət səbəbi ilə (o ətlərdən yeməyə) məcbur qalarsa, ona bir günah yoxdur. Həqiqətən də Allah Ğafurdur, Rahimdir.

2:173 · təklif

-173: O, sizə yalnız meytəni (kəsilmədən ölmüş heyvanı), qanı, donuz ətini və Allahdan qeyrisinin adına kəsilənləri haram etmişdir. Kim ki, ehtiyacından artığını istəmədən və (zərurət) həddi(ni) aşmadan zərurət səbəbi ilə (o ətlərdən yeməyə) məcbur qalarsa, ona bir günah yoxdur. Həqiqətən də Allah Ğafurdur, Rahimdir.

İzah

meytəni (İslami kəsimlə kəsilməmiş heyvanları) — الْمَيْتَةَ kəsilmədən (özü) ölmüş heyvandır; izah daha geniş hökm kimi oxunur

2:206Qrammatikayeniqrammatika
2:206 · hazırkı

-206: Ona: ”Allahdan qorx!”-deyiləndə onu izzət (kibr, lovğalıq) götürər və (bu da onu) günah (inadkarlıq, münafiqlik) etməyə davam edər. Cəhənnəm ona kafidir! Doğrudan da ora nə pis yataqdır!

2:206 · təklif

-206: Ona: ”Allahdan qorx!”-deyiləndə onu izzət (kibr, lovğalıq) günaha (inadkarlığa, münafiqliyə) sövq edər. Cəhənnəm ona kafidir! Doğrudan da ora nə pis yataqdır!

İzah

onu izzət (kibr, lovğalıq) götürər və (bu da onu) günah … etməyə davam edər — cümlə qırıqdır (أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ)

2:213Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
2:213 · hazırkı

-213: İnsanlar (vahid) bir ümmət idilər. (Sonra) Allah, müjdələyən və qorxudan rəsullar göndərdi və onlarla birlikdə haqq ilə (haqq olan) bir kitab nazil etdi ki, ixtilaf etdikləri şeylərdə insanların arasında onunla hökm versinlər. Onlardan yalnız o kitab verilənlər, özlərinə açıq-aydın dəlillər gəldikdən sonra, aralarındakı qısqanclıq (həsəd)1 ucbatından ixtilaf etdilər. (Bunun ardınca) Allah, Öz izni ilə iman edənləri, üzərində ixtilaf etdikləri haqda (haqq dində, haqq yolda) hidayətə yönəltdi. Allah, istədiyi kimsəni doğru yola2 (haqqa) yönəldir.

2:213 · təklif

-213: İnsanlar (vahid) bir ümmət idilər. (Sonra) Allah, müjdələyən və qorxudan nəbilər göndərdi və onlarla birlikdə haqq ilə (haqq olan) bir kitab nazil etdi ki, ixtilaf etdikləri şeylərdə insanların arasında onunla hökm etsin deyə. Onlardan yalnız o kitab verilənlər, özlərinə açıq-aydın dəlillər gəldikdən sonra, aralarındakı qısqanclıq (həsəd)1 ucbatından ixtilaf etdilər. (Bunun ardınca) Allah, Öz izni ilə iman edənləri, üzərində ixtilaf etdikləri haqda (haqq dində, haqq yolda) hidayətə yönəltdi. Allah, istədiyi kimsəni doğru yola2 (haqqa) yönəldir.

2:213 · ərəbcə

كَانَ ٱلنَّاسُ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ فَبَعَثَ ٱللَّهُ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَأَنزَلَ مَعَهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ لِيَحۡكُمَ بَيۡنَ ٱلنَّاسِ فِيمَا ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِۚ وَمَا ٱخۡتَلَفَ فِيهِ إِلَّا ٱلَّذِينَ أُوتُوهُ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۖ فَهَدَى ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لِمَا ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِ مِنَ ٱلۡحَقِّ بِإِذۡنِهِۦۗ وَٱللَّهُ يَهۡدِي مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٍ ٢١٣

İzah

müjdələyən və qorxudan rəsullar göndərdi — ərəbcədə النَّبِيِّينَ; hökm versinlər — لِيَحْكُمَ təkdir (kitab/Allah hökm etsin)

2:217Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
2:217 · hazırkı

-217: Səndən haram ay(lar) və onlarda (o haram aylarda) döyüşmək haqqında soruşurlar. De: ”Onda (o aylarda) vuruşmaq böyükdür (böyük günahdır). (Lakin) Allahın yoluna əngəl olmaq, Ona küfr etmək və Məscidulharamda küfr etmək və onun əhlini (sakinlərini) oradan çıxarmaq Allah qatında daha böyükdür (daha böyük günahdır). Fitnə isə qətldən daha böyükdür (daha böyük günahdır)”. Əgər (o kafirlər) bacarsalar, sizi dininizdən döndərənə qədər sizinlə vuruşmaqdan əl çəkməyəcəklər. Sizlərdən hər kim dinindən dönüb murtəd1 olar və kafir olaraq ölərsə, onların əməlləri dünyada və axirətdə puça çıxar. Məhz onlardır Od əshabı! Onlar orada daimidirlər!

2:217 · təklif

-217: Səndən haram ay(lar) və onlarda (o haram aylarda) döyüşmək haqqında soruşurlar. De: ”Onda (o aylarda) vuruşmaq böyükdür (böyük günahdır). (Lakin) Allahın yoluna əngəl olmaq, Ona küfr etmək, Məscidulharama (girməyə) mane olmaq və onun əhlini (sakinlərini) oradan çıxarmaq Allah qatında daha böyükdür (daha böyük günahdır). Fitnə isə qətldən daha böyükdür (daha böyük günahdır)”. Əgər (o kafirlər) bacarsalar, sizi dininizdən döndərənə qədər sizinlə vuruşmaqdan əl çəkməyəcəklər. Sizlərdən hər kim dinindən dönüb murtəd1 olar və kafir olaraq ölərsə, onların əməlləri dünyada və axirətdə puça çıxar. Məhz onlardır Od əshabı! Onlar orada daimidirlər!

2:217 · ərəbcə

يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلشَّهۡرِ ٱلۡحَرَامِ قِتَالٖ فِيهِۖ قُلۡ قِتَالٞ فِيهِ كَبِيرٞۚ وَصَدٌّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَكُفۡرُۢ بِهِۦ وَٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ وَإِخۡرَاجُ أَهۡلِهِۦ مِنۡهُ أَكۡبَرُ عِندَ ٱللَّهِۚ وَٱلۡفِتۡنَةُ أَكۡبَرُ مِنَ ٱلۡقَتۡلِۗ وَلَا يَزَالُونَ يُقَٰتِلُونَكُمۡ حَتَّىٰ يَرُدُّوكُمۡ عَن دِينِكُمۡ إِنِ ٱسۡتَطَٰعُواْۚ وَمَن يَرۡتَدِدۡ مِنكُمۡ عَن دِينِهِۦ فَيَمُتۡ وَهُوَ كَافِرٞ فَأُوْلَٰٓئِكَ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ٢١٧

İzah

Ona küfr etmək və Məscidulharamda küfr etmək — وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ Allahın yoluna əngəl olmaq-a bağlıdır: Məscidulharama (getməyə) mane olmaq

2:282Qrammatikayeniqrammatika
2:282 · hazırkı

-282: Ey iman gətirənlər! Bir-birinizə müəyyən vaxtadək (qaytarmaq şərtilə) borc verdiyiniz zaman, onu yazın. Qoy bir katib (bu borcu) sizin aranızda ədalətlə yazsın və katib (borcu) Allahın öyrətdiyi kimi yazmaqdan imtina etməsin. Qoy o yazsın, üzərində haqq olan (borc alan) kimsə də imla etsin (katibə borc haqqında yazılacaq şeyləri diktə etsin) və Rəbbi olan Allahdan qorxsun və (katib də) ondan heç bir şeyi əskiltməsin, gizlətməsin! Əgər üzərində haqq olan kimsə ağıldan kəm, yaxud zəif (həddi-buluğa çatmamış) biridirsə, yaxud da o, imla etməyi (yazdırmağı) bacarmırsa, onda qoy onun vəlisi ədalətlə imla etsin! (Bunun) üzərinə sizin kişilərinizdən ikisini (borc alınıb-verilməsinə) şahid edin! Əgər iki kişi olmasa (şahidlik edəcək iki kişi tapmasanız), o zaman şahidlərdən, özlərindən razı olduğunuz kimsələrdən bir kişi və iki qadını şahid tutun ki, o iki qadından biri çaşsa, yanlışlıq etsə, ikisindən biri digərinə xatırlatsın! Şahidlər (şahidlik etmələri üçün) çağırıldıqda, (bundan) imtina etməsinlər! (Alınıb verilən borc) kiçik də olsa, böyük də olsa, onu (qaytarılacağı) vaxtına kimi yazmaqdan usanmayın (tez-tez bunu etməyiniz səbəbiylə yorularaq yazmağı tərk etməyin)! Bu, Allah qatında ən ədalətli, şəhadət üçün ən doğru olan və şübhəyə düşməməyiniz üçün də ən yaxın, ən münasib olandır. Aranızda dövr etdirdiyiniz nağd ticarətdə olan satış əqdi (bundan) istisnadır, onu yazmamağınızda sizə bir günah yoxdur. Bir-birinizlə alış-veriş etdiyiniz zaman şahidlər tutun! Nə katibə, nə də şahidə zərər verilməməlidir, əgər bunu etsəniz, şübhəsiz ki bu, sizin üçün fasiqlikdir (Allaha asi olmaqdır). Allahdan qorxun! (Beləcə) Allah sizi öyrətməkdədir. Allah hər şeyi (haqqı ilə) Biləndir!

2:282 · təklif

-282: Ey iman gətirənlər! Bir-birinizə müəyyən vaxtadək (qaytarmaq şərtilə) borc verdiyiniz zaman, onu yazın. Qoy bir katib (bu borcu) sizin aranızda ədalətlə yazsın və katib (borcu) Allahın öyrətdiyi kimi yazmaqdan imtina etməsin. Qoy o yazsın, üzərində haqq olan (borc alan) kimsə də imla etsin (katibə borc haqqında yazılacaq şeyləri diktə etsin) və Rəbbi olan Allahdan qorxsun və (katib də) ondan heç bir şeyi əskiltməsin, gizlətməsin! Əgər üzərində haqq olan kimsə ağıldan kəm, yaxud zəif (həddi-buluğa çatmamış) biridirsə, yaxud da o, imla etməyi (yazdırmağı) bacarmırsa, onda qoy onun vəlisi ədalətlə imla etsin! (Bunun) üzərinə sizin kişilərinizdən ikisini (borc alınıb-verilməsinə) şahid edin! Əgər iki kişi olmasa (şahidlik edəcək iki kişi tapmasanız), o zaman şahidlərdən, özlərindən razı olduğunuz kimsələrdən bir kişi və iki qadını şahid tutun ki, o iki qadından biri çaşsa, yanlışlıq etsə, ikisindən biri digərinə xatırlatsın! Şahidlər (şahidlik etmələri üçün) çağırıldıqda, (bundan) imtina etməsinlər! (Alınıb verilən borc) kiçik də olsa, böyük də olsa, onu (qaytarılacağı) vaxtına kimi yazmaqdan usanmayın (tez-tez bunu etməyiniz səbəbiylə yorularaq yazmağı tərk etməyin)! Bu, Allah qatında ən ədalətli, şəhadət üçün ən doğru olan və şübhəyə düşməməyiniz üçün də ən yaxın, ən münasib olandır. Aranızda dövr etdirdiyiniz nağd ticarətdə olan satış əqdi (bundan) istisnadır, onu yazmamağınızda sizə bir günah yoxdur. Bir-birinizlə alış-veriş etdiyiniz zaman şahidlər tutun! Nə katibə, nə də şahidə zərər verilməməlidir, əgər bunu etsəniz, şübhəsiz ki bu, sizin üçün fasiqlikdir (Allaha asi olmaqdır). Allahdan qorxun! (Beləcə) Allah sizə öyrədir. Allah hər şeyi (haqqı ilə) Biləndir!

İzah

(Beləcə) Allah sizi öyrətməkdədir

3. Aal-i-Imraan15 qeyd

3:7Dırnaq və mötərizədırnaq
3:7 · hazırkı

-7: Kitabı sənə nazil edən Odur! Onun (Kitabın) bir qismi möhkəm ayətlərdir ki, bunlar Kitabın anasıdır. Digərləri isə mütəşabih ayətlərdir. Qəlblərində zeyğ (sapıqlıq, əyrilik, xəstəlik) olanlar fitnə(-fəsad törətmək və ayətləri istədikləri kimi) təvil etmək üçün mütəşabihin ardınca düşərlər. Onun tə’vilini (təfsirini) isə Allahdan başqa heç kəs bilmir! Elmdə dərinləşmiş olanlar isə (belə) deyərlər: ”Biz onlara iman gətirdik, hamısı Rəbbimizdəndir! (Bütün bunlardan isə) yalnız üstün ağıl sahibləri ibrət alarlar.

3:7 · təklif

-7: Kitabı sənə nazil edən Odur! Onun (Kitabın) bir qismi möhkəm ayətlərdir ki, bunlar Kitabın anasıdır. Digərləri isə mütəşabih ayətlərdir. Qəlblərində zeyğ (sapıqlıq, əyrilik, xəstəlik) olanlar fitnə(-fəsad törətmək və ayətləri istədikləri kimi) təvil etmək üçün mütəşabihin ardınca düşərlər. Onun tə’vilini (təfsirini) isə Allahdan başqa heç kəs bilmir! Elmdə dərinləşmiş olanlar isə (belə) deyərlər: ”Biz onlara iman gətirdik, hamısı Rəbbimizdəndir!” (Bütün bunlardan isə) yalnız üstün ağıl sahibləri ibrət alarlar.

İzah

”Biz onlara iman gətirdik, hamısı Rəbbimizdəndir! — bağlanmır

3:29, 3:31Dırnaq və mötərizədırnaq
3:29 · hazırkı

-29: De: ”Əgər sinələrinizdə olan şeyləri gizləsəniz də, aşkara çıxarsanız da (fərq etməz), Allah onları bilir. O, səmalarda olan şeyləri də, yerdə olan şeyləri də bilir. Allah hər şeyə qadirdir!

3:29 · təklif

-29: De: ”Əgər sinələrinizdə olan şeyləri gizləsəniz də, aşkara çıxarsanız da (fərq etməz), Allah onları bilir. O, səmalarda olan şeyləri də, yerdə olan şeyləri də bilir. Allah hər şeyə qadirdir!”

3:31 · hazırkı

-31: De: ”Əgər Allahı sevirsinizsə, mənə ittiba edin (mənim arxamca gəlin ki), Allah da sizi sevsin və günahlarınızı bağışlasın. Allah Ğafurdur (Bağışlayandır), Rahimdir (çox Rəhmlidir)!

3:31 · təklif

-31: De: ”Əgər Allahı sevirsinizsə, mənə ittiba edin (mənim arxamca gəlin ki), Allah da sizi sevsin və günahlarınızı bağışlasın. Allah Ğafurdur (Bağışlayandır), Rahimdir (çox Rəhmlidir)!”

İzah

De: ”… açılır, bağlanmır

3:47Dırnaq və mötərizədırnaq
3:47 · hazırkı

-47: O (Məryəm), dedi: ”Rəbbim! Mənim necə uşağım ola bilər, halbuki mənə heç bir bəşər toxunmamışdır?” O, dedi: ”Beləcə, Allah istədiyini yaradır! Bir işə hökm etdiyi zaman ona yalnız: ”Ol!”-deyir, o da olur!

3:47 · təklif

-47: O (Məryəm), dedi: ”Rəbbim! Mənim necə uşağım ola bilər, halbuki mənə heç bir bəşər toxunmamışdır?” O, dedi: ”Beləcə, Allah istədiyini yaradır! Bir işə hökm etdiyi zaman ona yalnız: ”Ol!”-deyir, o da olur!”

İzah

iç sitat ”Ol!” bağlanır, xarici sitat (Beləcə, Allah…) bağlanmır

3:55Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
3:55 · hazırkı

-55: Bir zaman Allah (belə) demişdi: ”Ey İsa! Həqiqətən də mən səni vəfat etdirəcəyəm, Özümə doğru yüksəldəcəyəm, səni kafirlərdən təmizləyəcəyəm və sənə ittiba edənləri Qiyamət gününədək kafirlərlərin fövqündə edəcəyəm! Sonra da qayıdışınız yalnız Mənə olacaq və Mən, sizin aranızda ixtilaf etdiyiniz şeylər barəsində hökm verəcəyəm!

3:55 · təklif

-55: Bir zaman Allah (belə) demişdi: ”Ey İsa! Həqiqətən də mən səni vəfat etdirəcəyəm, Özümə doğru yüksəldəcəyəm, səni kafirlərdən təmizləyəcəyəm və sənə ittiba edənləri Qiyamət gününədək kafirlərin fövqündə edəcəyəm! Sonra da qayıdışınız yalnız Mənə olacaq və Mən, sizin aranızda ixtilaf etdiyiniz şeylər barəsində hökm verəcəyəm!

İzah

kafirlərlərin

3:55, 3:81Böyük/kiçik hərfüslub
3:55 · hazırkı

-55: Bir zaman Allah (belə) demişdi: ”Ey İsa! Həqiqətən də mən səni vəfat etdirəcəyəm, Özümə doğru yüksəldəcəyəm, səni kafirlərdən təmizləyəcəyəm və sənə ittiba edənləri Qiyamət gününədək kafirlərlərin fövqündə edəcəyəm! Sonra da qayıdışınız yalnız Mənə olacaq və Mən, sizin aranızda ixtilaf etdiyiniz şeylər barəsində hökm verəcəyəm!

3:55 · təklif

-55: Bir zaman Allah (belə) demişdi: ”Ey İsa! Həqiqətən də Mən səni vəfat etdirəcəyəm, Özümə doğru yüksəldəcəyəm, səni kafirlərdən təmizləyəcəyəm və sənə ittiba edənləri Qiyamət gününədək kafirlərlərin fövqündə edəcəyəm! Sonra da qayıdışınız yalnız Mənə olacaq və Mən, sizin aranızda ixtilaf etdiyiniz şeylər barəsində hökm verəcəyəm!

3:81 · hazırkı

-81: Bir zaman Allah nəbilərdən (belə bir) əhd (söz)2 almışdı: ”Mən sizə kitab və hikmət verdikdən sonra sizə özünüzdə olanı doğrulayan bir rəsul gəldikdə ona mütləq iman edib yardım edəcəksiniz”. (Sonra) o, demişdi: ”(Bu dediklərimi) iqrar (təsdiq) edib mənim əhdimi qəbul edirsinizmi?” Onlar demişdilər: ”(Bəli, bu dediklərini) iqrar etdik”. (O zaman) o, demişdi: ”Şahid olun və Mən də sizinlə birlikdə şahid olanlardanam!”

3:81 · təklif

-81: Bir zaman Allah nəbilərdən (belə bir) əhd (söz)2 almışdı: ”Mən sizə kitab və hikmət verdikdən sonra sizə özünüzdə olanı doğrulayan bir rəsul gəldikdə ona mütləq iman edib yardım edəcəksiniz”. (Sonra) O, demişdi: ”(Bu dediklərimi) iqrar (təsdiq) edib Mənim əhdimi qəbul edirsinizmi?” Onlar demişdilər: ”(Bəli, bu dediklərini) iqrar etdik”. (O zaman) O, demişdi: ”Şahid olun və Mən də sizinlə birlikdə şahid olanlardanam!”

İzah

Allahın sözündə mən, o, demişdi, mənim əhdimi kiçik hərflə (eyni ayədə Mən, Özümə böyük)

3:110, 3:114Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
3:110 · hazırkı

-110: Siz insanlar üçün çıxarılmış ən xeyirli ümmətsiniz; mə’rufu (yaxşılığı) əmr edir, munkəri (pisliyi) nəhy edir və Allaha da iman edirsiniz. Əgər kitab əhli (də sizin kimi, sizin iman etdiyinizə) iman etsəydi, şübhəsiz ki, bu onlar üçün xeyirli olardı. Onlardan möminlər (Allahın nazil etdiyinə iman edən bəzi kimsələr) vardır, (lakin) onların əksəriyyəti fasiqlərdir.

3:110 · təklif

-110: Siz insanlar üçün çıxarılmış ən xeyirli ümmətsiniz; mə’rufu (yaxşılığı) əmr edir, münkəri (pisliyi) nəhy edir və Allaha da iman edirsiniz. Əgər kitab əhli (də sizin kimi, sizin iman etdiyinizə) iman etsəydi, şübhəsiz ki, bu onlar üçün xeyirli olardı. Onlardan möminlər (Allahın nazil etdiyinə iman edən bəzi kimsələr) vardır, (lakin) onların əksəriyyəti fasiqlərdir.

3:114 · hazırkı

-114: Onlar Allaha və axirət gününə iman edirlər, mə’rufu (yaxşılığı) əmr edib munkəri (pisliyi) də nəhy edirlər və xeyirli işlərdə tələsirlər (yarışırlar). (Məhz) onlar salehlərdəndirlər.

3:114 · təklif

-114: Onlar Allaha və axirət gününə iman edirlər, mə’rufu (yaxşılığı) əmr edib münkəri (pisliyi) də nəhy edirlər və xeyirli işlərdə tələsirlər (yarışırlar). (Məhz) onlar salehlərdəndirlər.

İzah

munkəri (3:104-də münkəri)

3:144Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
3:144 · hazırkı

-144: Muhəmməd yalnız özündən əvvəl gəlib keçmiş rəsullar kimi bir rəsuldur, əgər o ölsə, yaxud da öldürülsə, dabanlarınız üstə geriyəmi dönəcəksiniz (dininzdən dönüb mürtədmi olacaqsınız)? (Bilin ki,) kim dabanları üstə geri dönərsə, əsla Allaha heç bir şeylə zərər verə bilməyəcəkdir. Allah şükr edənlərin mükafatını verəcəkdir!

3:144 · təklif

-144: Muhəmməd yalnız özündən əvvəl gəlib keçmiş rəsullar kimi bir rəsuldur, əgər o ölsə, yaxud da öldürülsə, dabanlarınız üstə geriyəmi dönəcəksiniz (dininizdən dönüb mürtədmi olacaqsınız)? (Bilin ki,) kim dabanları üstə geri dönərsə, əsla Allaha heç bir şeylə zərər verə bilməyəcəkdir. Allah şükr edənlərin mükafatını verəcəkdir!

İzah

dininzdən

3:167Qrammatikaqrammatika
3:167 · hazırkı

-167: (Eləcə də) bu, nifaq (münafiqlik) edən kimsələri bilməsi üçündür. Onlara: ”Gəlin, Allah yolunda döyüşün, yaxud da müdafiə edin!”-deyildikdə: ”Əgər döyüşü bilsəydik, mütləq sizin ardınızca gələrdik”-dedilər. Onlar o gün imandan çox küfrə daha yaxın idilər. Onlar ağızları ilə qəlblərində olmayan şeyləri deyirlər, gizlətdikləri şeyləri isə Allah ən yaxşı, ən doğru Biləndir.

3:167 · təklif

-167: (Eləcə də) bu, nifaq (münafiqlik) edən kimsələri bilməsi üçündür. Onlara: ”Gəlin, Allah yolunda döyüşün, yaxud da müdafiə edin!”-deyildikdə: ”Əgər döyüşü bilsəydik, mütləq sizin ardınızca gələrdik”-dedilər. Onlar o gün imandan çox küfrə yaxın idilər. Onlar ağızları ilə qəlblərində olmayan şeyləri deyirlər, gizlətdikləri şeyləri isə Allah ən yaxşı, ən doğru Biləndir.

İzah

imandan çox küfrə daha yaxın idilər — çox və daha təkrardır

3:193Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
3:193 · hazırkı

-193: Rəbbimiz! Həqiqətən də, biz (bizi) imana dəvət edən bir munadini (nida edən, səslənən, carçı) eşitdik, (o, belə deyirdi) : ”Rəbbinizə iman edin!” Biz də (dərhal ona) iman etdik! Rəbbimiz! Bizim günahlarımızı bağışla, pisliklərimizin (pis əməllərimizin) üstünü ört və bizi birr (yaxşılıq, yaxşı əməl) sahibləri ilə birlikdə vəfat etdir!

3:193 · təklif

-193: Rəbbimiz! Həqiqətən də, biz (bizi) imana dəvət edən bir münadini (nida edən, səslənən, carçı) eşitdik, (o, belə deyirdi) : ”Rəbbinizə iman edin!” Biz də (dərhal ona) iman etdik! Rəbbimiz! Bizim günahlarımızı bağışla, pisliklərimizin (pis əməllərimizin) üstünü ört və bizi birr (yaxşılıq, yaxşı əməl) sahibləri ilə birlikdə vəfat etdir!

İzah

munadini

3:195Dırnaq və mötərizədırnaq
3:195 · hazırkı

-195: (Bu duanın ardından dərhal) Rəbləri onlara icabət etdi: ”Mən (istər) kişi və (yaxud) qadın (olsun), sizdən (saleh) əməl edən heç kimin əməlini zay etməyəcəyəm! Siz bir-birinizdənsiniz (hamınız iman etmiş qullarımsınız). O kimsələr ki, hicrət ediblər, yurdlarından çıxarılıblar, Mənim yolumda əziyyətə məruz qalıblar və (Mənim yolumda) döyüşüblər və öldürülüblər, heç şübhə yoxdur ki, Mən onların pis əməllərinin üstünü örtəcəyəm və şəkk yoxdur ki, Mən onları altından çaylar axan Cənnətlərə daxil edəcəyəm! (Bütün bunlar) Allah tərəfindən bir savab olaraq (onlara veriləcəkdir). Allah, məhz Onun yanındadır savabın ən gözəl olanı!

3:195 · təklif

-195: (Bu duanın ardından dərhal) Rəbləri onlara icabət etdi: ”Mən (istər) kişi və (yaxud) qadın (olsun), sizdən (saleh) əməl edən heç kimin əməlini zay etməyəcəyəm! Siz bir-birinizdənsiniz (hamınız iman etmiş qullarımsınız). O kimsələr ki, hicrət ediblər, yurdlarından çıxarılıblar, Mənim yolumda əziyyətə məruz qalıblar və (Mənim yolumda) döyüşüblər və öldürülüblər, heç şübhə yoxdur ki, Mən onların pis əməllərinin üstünü örtəcəyəm və şəkk yoxdur ki, Mən onları altından çaylar axan Cənnətlərə daxil edəcəyəm! (Bütün bunlar) Allah tərəfindən bir savab olaraq (onlara veriləcəkdir). Allah, məhz Onun yanındadır savabın ən gözəl olanı!”

İzah

”Mən (istər) kişi… — Allahın sözü açılır, bağlanmır

3:92Yazı (orfoqrafiya)yeniBURAXILMA
3:92 · hazırkı

-92: Sevdiyiniz şeylərdən Allah yolunda infaq etməyincə xeyrə1 (yaxşılığa) nail olmayacaqsınız!

3:92 · təklif

-92: Sevdiyiniz şeylərdən Allah yolunda infaq etməyincə xeyrə1 (yaxşılığa) nail olmayacaqsınız! (Allah yolunda) nə infaq etsəniz, şübhəsiz ki, Allah onu Biləndir.

İzah

ayənin ikinci yarısı yoxdur: وَمَا تُنفِقُوا مِن شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ

3:61Məna və strukturyeniMƏNA (söz)
3:61 · hazırkı

-61: Sənə elm (vəhy) gəldikdən sonra, onda (onun barəsində) səninlə kim mübahisə etsə, (ona belə) de: ”Gəlin, oğullarımızı və oğullarınızı, qadınlarımızı və qadınlarınızı, özümüzü və özünüzü çağıraq, sonra da dua edək və Allahın lə’nətini zalımların üzərinə edək!”

3:61 · təklif

-61: Sənə elm (vəhy) gəldikdən sonra, onda (onun barəsində) səninlə kim mübahisə etsə, (ona belə) de: ”Gəlin, oğullarımızı və oğullarınızı, qadınlarımızı və qadınlarınızı, özümüzü və özünüzü çağıraq, sonra da dua edək və Allahın lə’nətini yalançıların üzərinə edək!”

3:61 · ərəbcə

فَمَنۡ حَآجَّكَ فِيهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡعِلۡمِ فَقُلۡ تَعَالَوۡاْ نَدۡعُ أَبۡنَآءَنَا وَأَبۡنَآءَكُمۡ وَنِسَآءَنَا وَنِسَآءَكُمۡ وَأَنفُسَنَا وَأَنفُسَكُمۡ ثُمَّ نَبۡتَهِلۡ فَنَجۡعَل لَّعۡنَتَ ٱللَّهِ عَلَى ٱلۡكَٰذِبِينَ ٦١

İzah

Allahın lə’nətini zalımların üzərinə edək — ərəbcədə عَلَى الْكَاذِبِينَ

3:49Qrammatikayeniqrammatika
3:49 · hazırkı

-49: ...və onu rəsul olaraq Bəni İsrailə göndərəcəkdir, (o da onlara belə deyəcək) : ”Həqiqətən də mən sizə Rəbbiniz tərəfindən bir ayətlə gəlmişəm; Şübhəsiz ki, mən sizin üçün palçıqdan, gildən quş heyətində (quş şəklində) olan bir şey düzəldəcək, sonra da ona üfürəcəyəm, o da Allahın izni ilə (həqiqi, gerçək) bir quş olacaqdır. (Eləcə də) Allahın izni ilə kor və cüzamlı kimsəni sağaldacağam və ölüləri dirildəcəyəm. (Üstəlik, Allahın izni ilə) evlərinizdə yediyiniz və saxladığınız şeyləri də sizlərə xəbər verəcəyəm. Həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki, əgər möminlərsinizsə, bunlarda sizin üçün bir ayət vardır!

3:49 · təklif

-49: ...və onu rəsul olaraq Bəni İsrailə göndərəcəkdir, (o da onlara belə deyəcək) : ”Həqiqətən də mən sizə Rəbbiniz tərəfindən bir ayətlə gəlmişəm; Şübhəsiz ki, mən sizin üçün palçıqdan, gildən quş heyətində (quş şəklində) olan bir şey düzəldəcəyəm, sonra da ona üfürəcəyəm, o da Allahın izni ilə (həqiqi, gerçək) bir quş olacaqdır. (Eləcə də) Allahın izni ilə kor və cüzamlı kimsəni sağaldacağam və ölüləri dirildəcəyəm. (Üstəlik, Allahın izni ilə) evlərinizdə yediyiniz və saxladığınız şeyləri də sizlərə xəbər verəcəyəm. Həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki, əgər möminlərsinizsə, bunlarda sizin üçün bir ayət vardır!

İzah

mən sizin üçün palçıqdan … bir şey düzəldəcək, sonra da ona üfürəcəyəm

3:37Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
3:37 · hazırkı

-37: O, onu(n bu duasını) gözəl bir qəbul (etmə) ilə qəbul etdi, onu gözəl bir yetişdirmə ilə yetişdirdi və Zəkəriyyanı ona kəfil etdi. Zəkəriyya, nə zaman onun (Məryəmin) yanına mehraba daxil olsa, onun yanında ruzi olduğunu görərdi. O, dedi: ”Ey Məryəm, bu səndə hardandır?” O, dedi: ”O, Allah qatındandır. (Çünki,) həqiqətən də Allah istədiyi kimsəni hesabsız olaraq ruziləndirir!”

3:37 · təklif

-37: Rəbbi onu␣(Məryəmi) gözəl bir qəbul (etmə) ilə qəbul etdi, onu gözəl bir yetişdirmə ilə yetişdirdi və Zəkəriyyanı ona kəfil etdi. Zəkəriyya, nə zaman onun (Məryəmin) yanına mehraba daxil olsa, onun yanında ruzi olduğunu görərdi. O, dedi: ”Ey Məryəm, bu səndə hardandır?” O, dedi: ”O, Allah qatındandır. (Çünki,) həqiqətən də Allah istədiyi kimsəni hesabsız olaraq ruziləndirir!”

3:37 · ərəbcə

فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٖ وَأَنۢبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنٗا وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّاۖ كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيۡهَا زَكَرِيَّا ٱلۡمِحۡرَابَ وَجَدَ عِندَهَا رِزۡقٗاۖ قَالَ يَٰمَرۡيَمُ أَنَّىٰ لَكِ هَٰذَاۖ قَالَتۡ هُوَ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِۖ إِنَّ ٱللَّهَ يَرۡزُقُ مَن يَشَآءُ بِغَيۡرِ حِسَابٍ ٣٧

İzah

O, onu(n bu duasını) gözəl bir qəbul ilə qəbul etdi — فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا: Rəbbi onu (Məryəmi) qəbul etdi; izah obyekti dəyişir

3:8, 38:9, 38:35Yazı (orfoqrafiya)yeniad yazılışı
3:8 · hazırkı

-8: Rəbbimiz! Bizə hidayət verdikdən sonra qəlblərimizi sapdırma və bizə Öz tərəfindən bir rəhmət bəxş et! Həqiqətən də Sən Vahhəbsən (Bol-bol, qarşılıqsız Bəxşedənsən)!

3:8 · təklif

-8: Rəbbimiz! Bizə hidayət verdikdən sonra qəlblərimizi sapdırma və bizə Öz tərəfindən bir rəhmət bəxş et! Həqiqətən də Sən Vəhhabsan (Bol-bol, qarşılıqsız Bəxşedənsən)!

38:9 · hazırkı

-9: Yoxsa Aziz və Vahhəb (bol-bol əta edən və qarşılığında heç nə almayan) Rəbbinin rəhmət xəzinələri onların yanındadır?

38:9 · təklif

-9: Yoxsa Aziz və Vəhhab (bol-bol əta edən və qarşılığında heç nə almayan) Rəbbinin rəhmət xəzinələri onların yanındadır?

38:35 · hazırkı

-35: O, dedi: ”Rəbbim! Məni bağışla və mənə elə bir mülk ver ki, məndən sonra heç kimdə olmasın. Şübhəsiz ki, məhz Sən Vahhəbsən (qarşılıqsız, bol-bol Bəxş Edənsən)!”

38:35 · təklif

-35: O, dedi: ”Rəbbim! Məni bağışla və mənə elə bir mülk ver ki, məndən sonra heç kimdə olmasın. Şübhəsiz ki, məhz Sən Vəhhabsan (qarşılıqsız, bol-bol Bəxş Edənsən)!”

İzah

Vahhəb(sən) — الْوَهَّاب; düzgün forma Vəhhab

4. An-Nisaa22 qeyd

4:7Qrammatikatəkrar söz
4:7 · hazırkı

-7: Fərz olan bir pay olaraq, istər az olsun, və yaxud da çox olsun, ata ananın və yaxın qohumların tərk etdikləri şeylərdən kişilər üçün də bir nəsib, bir pay vardır, eləcə də ata-ananın və yaxın qohumların tərk etdikləri şeylərdən qadınlar üçün də bir nəsib, bir pay var vardır.

4:7 · təklif

-7: Fərz olan bir pay olaraq, istər az olsun, və yaxud da çox olsun, ata ananın və yaxın qohumların tərk etdikləri şeylərdən kişilər üçün də bir nəsib, bir pay vardır, eləcə də ata-ananın və yaxın qohumların tərk etdikləri şeylərdən qadınlar üçün də bir nəsib, bir pay vardır vardır.

İzah

bir nəsib, bir pay var vardır

4:20Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
4:20 · hazırkı

-20: Əgər bir zövcəni başqa bir zövcə ilə dəyişmək (birini boşayıb digərini almaq) istəsəniz, onlardan (zövcələrinizdən) birinə yığın-yığın, bol-bol mal(ı mehir olaraq) vermiş olsanız da, ondan heç bir şeyi (geri) götürməyin! Onu böhtan və açıq-aydın bir günah edərəkmi götürəcəksiniz?

4:20 · təklif

-20: Əgər bir zövcəni başqa bir zövcə ilə dəyişmək (birini boşayıb digərini almaq) istəsəniz, onlardan (zövcələrinizdən) birinə yığın-yığın, bol-bol mal(ı mehr olaraq) vermiş olsanız da, ondan heç bir şeyi (geri) götürməyin! Onu böhtan və açıq-aydın bir günah edərəkmi götürəcəksiniz?

İzah

mehir (başqa yerlərdə mehr)

4:25Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
4:25 · hazırkı

-25: Sizlərdən kimin mömin olan, (iman etmiş), (azad) iffətli olan(qadın)larla nikah etməyə gücü çatmasa, qoy sağ əllərinizin sahib olduqları möminə gənc qadınlarla (evlənsin). Allah sizin imanınızı ən yaxşı biləndir (odur ki, imanınızla davranın, Allahın qoyduğu hədləri aşmayın), sizin kiminiz kiminizdənsiniz (azad qadın da, kölə qadın da insandır, bütün insanlar da Adəm övladıdır). (Odur ki,) onları (möminə kölə qadınları) onların əhlinin (böyüklərinin, əfəndilərinin) izni ilə, məruf şəkildə, əcrlərini (mehrlərini) verərək, muhsanət olaraq (İslamda qoyulan hökmlərə görə olan evliliklə), musəfihlər (zina edənlər) olmayaraq və onları (özünüzə) sevgililər, məşuqələr götürməyərək nikahlayın. Onlar evli olduqda(n sonra) əgər fahiş bir şey (zina) etsələr, onlara muhsan (azad, iffətli qadın) olana verilən əzabın yarısı vardır. (Bütün) bunlar sizlərdən kim anətdən (subay qalmaqdan doğan sıxıntı, məşəqqət) qorxsa, onlar üçündür. Səbr etməyiniz isə sizin üçün daha xeyirlidir. Allah Ğafurdur, Rahimdir.

4:25 · təklif

-25: Sizlərdən kimin mömin olan, (iman etmiş), (azad) iffətli olan␣(qadın)larla nikah etməyə gücü çatmasa, qoy sağ əllərinizin sahib olduqları möminə gənc qadınlarla (evlənsin). Allah sizin imanınızı ən yaxşı biləndir (odur ki, imanınızla davranın, Allahın qoyduğu hədləri aşmayın), sizin kiminiz kiminizdənsiniz (azad qadın da, kölə qadın da insandır, bütün insanlar da Adəm övladıdır). (Odur ki,) onları (möminə kölə qadınları) onların əhlinin (böyüklərinin, əfəndilərinin) izni ilə, məruf şəkildə, əcrlərini (mehrlərini) verərək, muhsanət olaraq (İslamda qoyulan hökmlərə görə olan evliliklə), musəfihlər (zina edənlər) olmayaraq və onları (özünüzə) sevgililər, məşuqələr götürməyərək nikahlayın. Onlar evli olduqda(n sonra) əgər fahiş bir şey (zina) etsələr, onlara muhsan (azad, iffətli qadın) olana verilən əzabın yarısı vardır. (Bütün) bunlar sizlərdən kim ənətdən (subay qalmaqdan doğan sıxıntı, məşəqqət) qorxsa, onlar üçündür. Səbr etməyiniz isə sizin üçün daha xeyirlidir. Allah Ğafurdur, Rahimdir.

İzah

kim anətdən … qorxsa (ərəbcə الْعَنَتَ); iffətli olan(qadın)larla

4:38Dırnaq və mötərizədipnot
4:38 · hazırkı

-38: (Eləcə də) o kimsələr ki, riya edərək, insanlara özlərini göstərərək mallarını infaq edirlər və Allaha və axirət gününə iman etmirlər. Şeytan kimin yaxını1 (,ayrılmaz yoldaşı) olarsa, o necə də pis yoldaşdır!1

4:38 · təklif

-38: (Eləcə də) o kimsələr ki, riya edərək, insanlara özlərini göstərərək mallarını infaq edirlər və Allaha və axirət gününə iman etmirlər. Şeytan kimin yaxını1 (,ayrılmaz yoldaşı) olarsa, o necə də pis yoldaşdır!

İzah

ayə …pis yoldaşdır!1 ilə bitir — sonda yetim dipnot rəqəmi

4:47Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
4:47 · hazırkı

-47: Ey özlərinə kitab verilənlər! Üzləri çevirib, sıyırıb (üzlərdə olan gözlər, qaşlar və s. Kimi üzvləri) arxalarına döndərmədən, yaxud da şənbə günü əshabını lənətlədiyimiz kimi onları da lənətləmədən öncə, sizdə olanı doğrulayan olaraq nazil etdiyimizə iman edin! Allahın əmri mütləq yerinə gələcəkdir!

4:47 · təklif

-47: Ey özlərinə kitab verilənlər! Üzləri çevirib, sıyırıb (üzlərdə olan gözlər, qaşlar və s. kimi üzvləri) arxalarına döndərmədən, yaxud da şənbə günü əshabını lənətlədiyimiz kimi onları da lənətləmədən öncə, sizdə olanı doğrulayan olaraq nazil etdiyimizə iman edin! Allahın əmri mütləq yerinə gələcəkdir!

İzah

və s. Kimi üzvləri

4:54Böyük/kiçik hərfüslub
4:54 · hazırkı

-54: Yoxsa onlar Allahın Öz fəzlindən verdiyi şeylərə görə insanlara həsəd edirlər? Şübhəsiz ki, Biz İbrahimin ailəsinə (əshabına, tərəfdarlarına, Ona iman edən kimsələrə) kitab və hikmət vermişik və (üstəlik) onlara əzəmətli, böyük bir mülk də əta etmişik.

4:54 · təklif

-54: Yoxsa onlar Allahın Öz fəzlindən verdiyi şeylərə görə insanlara həsəd edirlər? Şübhəsiz ki, Biz İbrahimin ailəsinə (əshabına, tərəfdarlarına, ona iman edən kimsələrə) kitab və hikmət vermişik və (üstəlik) onlara əzəmətli, böyük bir mülk də əta etmişik.

İzah

İbrahimə aid Ona iman edən böyük hərflə (böyük O Allaha aiddir)

4:67Qrammatikaqrammatika
4:67 · hazırkı

-67: O zaman həqiqətən də Biz onlara Öz qatımızdan əzəmətli, böyük bir mükafat verər...

4:67 · təklif

-67: O zaman həqiqətən də Biz onlara Öz qatımızdan əzəmətli, böyük bir mükafat verərdik...

İzah

Biz onlara … böyük bir mükafat verər... — 4:68 yönəldərdik ilə uyğun deyil

4:77Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
4:77 · hazırkı

-77: Sən özlərinə: ”Əllərinizi saxlayın (döyüşməyə cəhd etməyin), namazı qılın və zəkatı verin”-deyilən kimsələri görmədinmi? Özlərinə döyüş fərz edildikdə isə, onlardan bir dəstə, Allahdan qorxduqları kimi, yaxud da daha şiddətli bir qorxuyla insanlardan qorxmağa başladılar və (belə) dedilər: ”Rəbbimiz! Nə üçün döyüşü bizə fərz etdin? Kaş ki bizi yaxın bir zamana qədər ertələyəydin!” De: ”Dünyanın neməti1 (faydaları) azdır, axirət isə Allahdan haqqı ilə qorxanlar üçün daha xeyirlidir və onlara xurma çərdəyinin lifi qədər zülm olunmayacaqdır!”

4:77 · təklif

-77: Sən özlərinə: ”Əllərinizi saxlayın (döyüşməyə cəhd etməyin), namazı qılın və zəkatı verin”-deyilən kimsələri görmədinmi? Özlərinə döyüş fərz edildikdə isə, onlardan bir dəstə, Allahdan qorxduqları kimi, yaxud da daha şiddətli bir qorxuyla insanlardan qorxmağa başladılar və (belə) dedilər: ”Rəbbimiz! Nə üçün döyüşü bizə fərz etdin? Kaş ki bizi yaxın bir zamana qədər ertələyəydin!” De: ”Dünyanın neməti1 (faydaları) azdır, axirət isə Allahdan haqqı ilə qorxanlar üçün daha xeyirlidir və onlara xurma çəyirdəyinin lifi qədər zülm olunmayacaqdır!”

İzah

xurma çərdəyinin lifi

4:82Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
4:82 · hazırkı

-82: Onlar Quranı (dinləyib, oxuyub üzərində) düşünüb daşınmırlarmı, (anlamırlarmı, ölçüb-biçmirlərmi)? Əgər o, Allahdan qeyrisindən gəlmiş olsaydı, heç şübhəsiz ki, onda çoxlu ixtilaflar tapardılar, (çoxlu ziddiyətlər görərdilər).

4:82 · təklif

-82: Onlar Quranı (dinləyib, oxuyub üzərində) düşünüb daşınmırlarmı, (anlamırlarmı, ölçüb-biçmirlərmi)? Əgər o, Allahdan qeyrisindən gəlmiş olsaydı, heç şübhəsiz ki, onda çoxlu ixtilaflar tapardılar, (çoxlu ziddiyyətlər görərdilər).

İzah

ziddiyətlər

4:85Dırnaq və mötərizəmötərizə
4:85 · hazırkı

-85: Kim gözəl, yaxşı bir (şey üçün) şəfaət edərsə, onun üçün ondan bir nəsib (qazanılan savab) vardır. Kim də pis bir (şey üçün) şəfaət edərsə, onun üçün ondan bir pay (qazanılan günah) vardır. Allah hər şeyə Muqitdir4 (Nəzarət Edəndir))!

4:85 · təklif

-85: Kim gözəl, yaxşı bir (şey üçün) şəfaət edərsə, onun üçün ondan bir nəsib (qazanılan savab) vardır. Kim də pis bir (şey üçün) şəfaət edərsə, onun üçün ondan bir pay (qazanılan günah) vardır. Allah hər şeyə Muqitdir (Nəzarət Edəndir)!

İzah

Muqitdir4 (Nəzarət Edəndir))! — artıq ) və yetim 4

4:104Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
4:104 · hazırkı

-104: O (kafir) qövmün üstünə getməkdə, təqib etməkdə zəiflik, boşluq göstərməyin! Əgər sizlər ağrıyırsınıza, ağrı çəkirsinizsə, şübhəsiz ki, onlar da ağrı çəkirlər, (lakin bu var ki,) siz onların ummadığı, ümid etmədiyi şeyi Allahdan umursunuz. Allah Alimdir, Hakimdir.

4:104 · təklif

-104: O (kafir) qövmün üstünə getməkdə, təqib etməkdə zəiflik, boşluq göstərməyin! Əgər sizlər ağrıyırsınızsa, ağrı çəkirsinizsə, şübhəsiz ki, onlar da ağrı çəkirlər, (lakin bu var ki,) siz onların ummadığı, ümid etmədiyi şeyi Allahdan umursunuz. Allah Alimdir, Hakimdir.

İzah

Əgər sizlər ağrıyırsınıza

4:127Dırnaq və mötərizəorfoqrafiya + dırnaq
4:127 · hazırkı

-127: Səndən qadınlar haqqında fətva verməyini istəyirlər, de: ”Onlar haqqında sizə Allah fətva verir və (eləcə də) özlərinə yazılmış (fərz edilmiş) şeyləri (mirasdan paylarını) vermədiyiniz və özləri ilə nikaha girməyi bəzi hallarda istəyib, bəzi hallarda da istəmədiyiniz yetim qadınlar, uşaqlardan zəif duruma salınmış olanlar və yetimlərə qarşı ədalətli olmağınız barəsində hökümlər bu Kitabda sizlərə (fətva olaraq) oxunur. Xeyirdən (xeyir əməllərdən) nəyi etsəniz, şübhəsiz ki, Allah onu Biləndir.

4:127 · təklif

-127: Səndən qadınlar haqqında fətva verməyini istəyirlər, de: ”Onlar haqqında sizə Allah fətva verir və (eləcə də) özlərinə yazılmış (fərz edilmiş) şeyləri (mirasdan paylarını) vermədiyiniz və özləri ilə nikaha girməyi bəzi hallarda istəyib, bəzi hallarda da istəmədiyiniz yetim qadınlar, uşaqlardan zəif duruma salınmış olanlar və yetimlərə qarşı ədalətli olmağınız barəsində hökmlər bu Kitabda sizlərə (fətva olaraq) oxunur. Xeyirdən (xeyir əməllərdən) nəyi etsəniz, şübhəsiz ki, Allah onu Biləndir.”

İzah

hökümlər; de: ”Onlar haqqında… — dırnaq bağlanmır

4:129Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
4:129 · hazırkı

-129: Əgər buna həris olsanız belə, əsla qadınlar arasında (tam şəkildə) ədalətli olmağa gücünüz yetməyəcək. (Odur ki, zövcələrinizdən birinə) tamamilə meyil etməyin ki, belə olduğu təqdirdə onu (digər zövcənizi) sanki asılı halda tərk etmiş olarsınız3. Əgər (aranızı) islah edib (Allahdan haqqı ilə) qorxsanız, (bilin ki,) həqiqətən də Allah Ğafurdur, Rahimdir!

4:129 · təklif

-129: Əgər buna həris olsanız belə, əsla qadınlar arasında (tam şəkildə) ədalətli olmağa gücünüz yetməyəcək. (Odur ki, zövcələrinizdən birinə) tamamilə meyl etməyin ki, belə olduğu təqdirdə onu (digər zövcənizi) sanki asılı halda tərk etmiş olarsınız3. Əgər (aranızı) islah edib (Allahdan haqqı ilə) qorxsanız, (bilin ki,) həqiqətən də Allah Ğafurdur, Rahimdir!

İzah

tamamilə meyil etməyin

4:135Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
4:135 · hazırkı

-135: Ey iman edənlər! Əgər öz əleyhinizə, yaxud valideynlərin, və ya qohumların əleyhinə olsa belə, Allah üçün ədaləti qaim edən adil şahidlər olun! Əgər o (haqqında şahidlik etdiyiniz kimsə), zəngin vəya fəqir birisi olsa, (bilin ki,) Allah onların hər ikisinə əvladır (sizdən daha yaxındır, eləcə də hər kəsdən üstündür. Odur ki,) həvaya (nəfslərinizin istəklərinə) ittiba etməyin ki, ədalətsizlik etmiş olmayasınız! Əgər (şahidliyinizi) təhrif etsəniz və ya (haqdan, haqq şahidlikdən) üz çevirsəniz, (o zaman bilin ki,) həqiqətən də Allah sizin etdiyiniz əməllərinizdən Xəbərdardır!

4:135 · təklif

-135: Ey iman edənlər! Əgər öz əleyhinizə, yaxud valideynlərin, və ya qohumların əleyhinə olsa belə, Allah üçün ədaləti qaim edən adil şahidlər olun! Əgər o (haqqında şahidlik etdiyiniz kimsə), zəngin və ya fəqir birisi olsa, (bilin ki,) Allah onların hər ikisinə əvladır (sizdən daha yaxındır, eləcə də hər kəsdən üstündür. Odur ki,) həvaya (nəfslərinizin istəklərinə) ittiba etməyin ki, ədalətsizlik etmiş olmayasınız! Əgər (şahidliyinizi) təhrif etsəniz və ya (haqdan, haqq şahidlikdən) üz çevirsəniz, (o zaman bilin ki,) həqiqətən də Allah sizin etdiyiniz əməllərinizdən Xəbərdardır!

İzah

zəngin vəya fəqir

4:141Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
4:141 · hazırkı

-141: O kimsələr ki, sizi izləyirlər; əgər sizin üçün Allah qatından bir fəth nəsib olsa, (belə) deyərlər: ”Biz sizinlə birlikdə deyilmiydik?” Əgər kafirlərin (qələbədən) bir nəsibi olsa: ”Məgər biz sizin işlərinizi idarə edib, qoruyub himayə etmirdik? Sizləri möminlərdən qorumurduqmu?” (Bilin ki,) Qiyamət günündə Allah sizin aranızda hökm verəcəkdir. Allah kafirlərə möminlərə qarşı əsla bir yol qoymayacaqdır!

4:141 · təklif

-141: O kimsələr ki, sizi izləyirlər; əgər sizin üçün Allah qatından bir fəth nəsib olsa, (belə) deyərlər: ”Biz sizinlə birlikdə deyildikmi?” Əgər kafirlərin (qələbədən) bir nəsibi olsa: ”Məgər biz sizin işlərinizi idarə edib, qoruyub himayə etmirdik? Sizləri möminlərdən qorumurduqmu?” (Bilin ki,) Qiyamət günündə Allah sizin aranızda hökm verəcəkdir. Allah kafirlərə möminlərə qarşı əsla bir yol qoymayacaqdır!

İzah

deyilmiydik

4:146Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
4:146 · hazırkı

-146: Tövbə edib, (özlərini) islah edib, Allaha möhkəm-möhkəm bağlanaraq dinlərini xalis olaraq Allah aid edən, Allaha məxsus edənlər istisnadır və (məhz) onlar möminlərlə birlikdədirlər. İrəlidə Allah möminlərə böyük bir əcr verəcəkdir!

4:146 · təklif

-146: Tövbə edib, (özlərini) islah edib, Allaha möhkəm-möhkəm bağlanaraq dinlərini xalis olaraq Allaha aid edən, Allaha məxsus edənlər istisnadır və (məhz) onlar möminlərlə birlikdədirlər. İrəlidə Allah möminlərə böyük bir əcr verəcəkdir!

İzah

dinlərini xalis olaraq Allah aid edən

4:147Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
4:147 · hazırkı

-147: Siz şükr edib iman etsəniz Allah sizin əzabınızı nə etsin (niyə sizə əzab etsin)? Allah şükr Edəndir (qullarının etdiklərininin qarşılığını bol-bol verəndir və hər şeyi haqqı ilə) Biləndir!

4:147 · təklif

-147: Siz şükr edib iman etsəniz Allah sizin əzabınızı nə etsin (niyə sizə əzab etsin)? Allah şükr Edəndir (qullarının etdiklərinin qarşılığını bol-bol verəndir və hər şeyi haqqı ilə) Biləndir!

İzah

etdiklərininin

4:154Dırnaq və mötərizədırnaq
4:154 · hazırkı

-154: (Verdikləri) əhdlərinə (,sözlərinə) görə Biz bir dağı onların üstünə qaldırdıq və onlara: ”Səcdə edənlər olaraq qapıdan daxil olun!”-dedik. (Eləcə də) Biz onlara: ’Şənbə günündə həddi aşmayın!”-dedik və onlardan ağır və möhkəm bir əhd (söz) aldıq!

4:154 · təklif

-154: (Verdikləri) əhdlərinə (,sözlərinə) görə Biz bir dağı onların üstünə qaldırdıq və onlara: ”Səcdə edənlər olaraq qapıdan daxil olun!”-dedik. (Eləcə də) Biz onlara: ”Şənbə günündə həddi aşmayın!”-dedik və onlardan ağır və möhkəm bir əhd (söz) aldıq!

İzah

Biz onlara: ’Şənbə günündə həddi aşmayın!” — açılan dırnaq apostrofdur

4:171Dırnaq və mötərizədırnaq + orfoqrafiya
4:171 · hazırkı

-171: Ey Kitab əhli! Dininizdə həddi aşmayın və Allah haqqında yalnız haqqı deyin! Məryəm oğlu İsa Məsih ancaq Allahın Rəsulu, Onun Məryəmə göndərdiyi (“Ol!”) kəliməsi və Ondan bir ruhdur. (Odur ki,) Allaha və Onun rəsullarına iman edin və: (“Allah”) üçdür!”␣deməyin! (Batillərinizə) son qoyun! Bu sizin üçün daha xeyirlidir! Allah yalnız Tək bir ilahdır! O, övladı olmaqdan Uzaqdır, Pak və Munəzzəhdir! Səmalarda nə varsa və yerdə nə varsa, hamısı Onundur! Vəkil olaraq Allah yetər!

4:171 · təklif

-171: Ey Kitab əhli! Dininizdə həddi aşmayın və Allah haqqında yalnız haqqı deyin! Məryəm oğlu İsa Məsih ancaq Allahın Rəsulu, Onun Məryəmə göndərdiyi (“Ol!”) kəliməsi və Ondan bir ruhdur. (Odur ki,) Allaha və Onun rəsullarına iman edin və: ”(Allah) üçdür!”-deməyin! (Batillərinizə) son qoyun! Bu sizin üçün daha xeyirlidir! Allah yalnız Tək bir ilahdır! O, övladı olmaqdan Uzaqdır, Pak və Münəzzəhdir! Səmalarda nə varsa və yerdə nə varsa, hamısı Onundur! Vəkil olaraq Allah yetər!

İzah

və: (“Allah”) üçdür!” deməyin!; Munəzzəhdir

4:176, 5:4, 5:18Dırnaq və mötərizədırnaq
4:176 · hazırkı

-176: Səndən fətva istəyirlər, de: ”Kəlalə (valideyni və övladı olmayan kəs) haqqında sizə Allah fətva verir; Əgər övladı olmayan birisi ölsə və onun bacısı varsa, o halda onun tərk etdiyi şeyin yarısı onundur (bacısınındır. Eləcə də) əgər onun (vəfat etmiş bacının) övladı yoxdursa, o (qardaş) ona (vəfat etmiş bacısına) varis olur. Əgər onlar (varislər) iki bacı olsalar, o zaman onun tərk etdiyi şeyin üçdə ikisi onlarındır. Əgər kişilər və qadınlar olan qardaşlar olsalar, o zaman bir kişiyə iki qadının payının mislində pay vardır. (Beləcə) Allah sizə açıqlayır ki, sapmayasınız. Allah hər şeyi (haqqı ilə) Biləndir.

4:176 · təklif

-176: Səndən fətva istəyirlər, de: ”Kəlalə (valideyni və övladı olmayan kəs) haqqında sizə Allah fətva verir; Əgər övladı olmayan birisi ölsə və onun bacısı varsa, o halda onun tərk etdiyi şeyin yarısı onundur (bacısınındır. Eləcə də) əgər onun (vəfat etmiş bacının) övladı yoxdursa, o (qardaş) ona (vəfat etmiş bacısına) varis olur. Əgər onlar (varislər) iki bacı olsalar, o zaman onun tərk etdiyi şeyin üçdə ikisi onlarındır. Əgər kişilər və qadınlar olan qardaşlar olsalar, o zaman bir kişiyə iki qadının payının mislində pay vardır. (Beləcə) Allah sizə açıqlayır ki, sapmayasınız. Allah hər şeyi (haqqı ilə) Biləndir.”

5:4 · hazırkı

-4: Səndən onlara nələrin halal edildiyini soruşurlar, de: ”Sizlərə pak, təmiz olanlar halal edildi. Eləcə də Allahın sizə öyrətdiyindən öyrədib təlim keçdiyiniz yırtıcıların tutduqları ovlar sizə halal edildi. Onların sizin üçün tutduqlarından, üzərinə Allahın adını çəkərək yeyin və Allahdan qorxun! (Çünki,) həqiqətən də Allah hesabı tez Çəkəndir!

5:4 · təklif

-4: Səndən onlara nələrin halal edildiyini soruşurlar, de: ”Sizlərə pak, təmiz olanlar halal edildi. Eləcə də Allahın sizə öyrətdiyindən öyrədib təlim keçdiyiniz yırtıcıların tutduqları ovlar sizə halal edildi. Onların sizin üçün tutduqlarından, üzərinə Allahın adını çəkərək yeyin və Allahdan qorxun! (Çünki,) həqiqətən də Allah hesabı tez Çəkəndir!”

5:18 · hazırkı

-18: Yəhudi və nəsranilər dedilər: ”Biz Allahın oğulları və Onun sevimliləriyik”. De: ”(Elə isə) bəs niyə günahlarınız səbəbiylə O sizə əzab verir? Xeyr, əksinə, siz Onun xəlq etdiklərindən olan bir bəşərsiniz. O, istədiyi kimsəni bağışlayır və istədiyi kimsəyə də əzab verir. Allaha məxsusdur səmaların, yerin və o ikisinin arasında olanların mülkü! Dönüş də yalnız Onadır!

5:18 · təklif

-18: Yəhudi və nəsranilər dedilər: ”Biz Allahın oğulları və Onun sevimliləriyik”. De: ”(Elə isə) bəs niyə günahlarınız səbəbiylə O sizə əzab verir? Xeyr, əksinə, siz Onun xəlq etdiklərindən olan bir bəşərsiniz. O, istədiyi kimsəni bağışlayır və istədiyi kimsəyə də əzab verir. Allaha məxsusdur səmaların, yerin və o ikisinin arasında olanların mülkü! Dönüş də yalnız Onadır!”

İzah

de: ”… açılır, bağlanmır

4:102Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik — fail)
4:102 · hazırkı

-102: Sən onların arasında onlara namaz qıldırdığın zaman, onlardan bir tayfa (dəstə) səninlə birlikdə (namaza) dursun, silahlarını da özləri ilə götürsünlər. Onlar səcdə etdikləri zaman (digər dəstə) arxanızda olsun. Sonra namazını qılmamış digər dəstə gəlib səninlə birlikdə namaz qılsın, (lakin) ehtiyatlarını tutsunlar (tədbir alsınlar, ehtiyatlı olsunlar) və silahlarını da özləri ilə götürsünlər. Kafirlər sevərək istədilər ki, siz silahlarınızdan və əşyalarınızdan qafil olasınız və onlar da sizin üzərinizə bircə dəfə meyl (hücum) etsinlər (bir həmlədə sizi məğlub etsinlər). Əgər siz yağışdan əziyyət çəksəniz və ya xəstə olsanız, silahlarınızı yerə qoymaqda sizə bir günah yoxdur, (lakin ehtiyatınızı əldən verməyin) tədbirinizi alın! Şübhəsiz ki, Allah kafirlər üçün alçaldıcı bir əzab hazırlamışdır!

4:102 · təklif

-102: Sən onların arasında onlara namaz qıldırdığın zaman, onlardan bir tayfa (dəstə) səninlə birlikdə (namaza) dursun, silahlarını da özləri ilə götürsünlər. Onlar səcdə etdikləri zaman (namazı bitirib) arxanıza keçsinlər. Sonra namazını qılmamış digər dəstə gəlib səninlə birlikdə namaz qılsın, (lakin) ehtiyatlarını tutsunlar (tədbir alsınlar, ehtiyatlı olsunlar) və silahlarını da özləri ilə götürsünlər. Kafirlər sevərək istədilər ki, siz silahlarınızdan və əşyalarınızdan qafil olasınız və onlar da sizin üzərinizə bircə dəfə meyl (hücum) etsinlər (bir həmlədə sizi məğlub etsinlər). Əgər siz yağışdan əziyyət çəksəniz və ya xəstə olsanız, silahlarınızı yerə qoymaqda sizə bir günah yoxdur, (lakin ehtiyatınızı əldən verməyin) tədbirinizi alın! Şübhəsiz ki, Allah kafirlər üçün alçaldıcı bir əzab hazırlamışdır!

4:102 · ərəbcə

وَإِذَا كُنتَ فِيهِمۡ فَأَقَمۡتَ لَهُمُ ٱلصَّلَوٰةَ فَلۡتَقُمۡ طَآئِفَةٞ مِّنۡهُم مَّعَكَ وَلۡيَأۡخُذُوٓاْ أَسۡلِحَتَهُمۡۖ فَإِذَا سَجَدُواْ فَلۡيَكُونُواْ مِن وَرَآئِكُمۡ وَلۡتَأۡتِ طَآئِفَةٌ أُخۡرَىٰ لَمۡ يُصَلُّواْ فَلۡيُصَلُّواْ مَعَكَ وَلۡيَأۡخُذُواْ حِذۡرَهُمۡ وَأَسۡلِحَتَهُمۡۗ وَدَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡ تَغۡفُلُونَ عَنۡ أَسۡلِحَتِكُمۡ وَأَمۡتِعَتِكُمۡ فَيَمِيلُونَ عَلَيۡكُم مَّيۡلَةٗ وَٰحِدَةٗۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ إِن كَانَ بِكُمۡ أَذٗى مِّن مَّطَرٍ أَوۡ كُنتُم مَّرۡضَىٰٓ أَن تَضَعُوٓاْ أَسۡلِحَتَكُمۡۖ وَخُذُواْ حِذۡرَكُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ أَعَدَّ لِلۡكَٰفِرِينَ عَذَابٗا مُّهِينٗا ١٠٢

İzah

Onlar səcdə etdikləri zaman (digər dəstə) arxanızda olsun — فَإِذَا سَجَدُوا فَلْيَكُونُوا مِن وَرَائِكُمْ: səcdə edən (birinci) dəstə arxaya keçir; mötərizə faili dəyişir

4:175Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
4:175 · hazırkı

-175: Allaha iman edib ona (İslama) sarılanlara gəldikdə, O, onları Öz qatından olan bir rəhmətə və fəzilətə daxil edəcək, (eləcə onları) Özünə tərəf (aparan) doğru yola (siratu mustəqimə) doğru yönəldəcəkdir.

4:175 · təklif

-175: Allaha iman edib Ona sarılanlara gəldikdə, O, onları Öz qatından olan bir rəhmətə və fəzilətə daxil edəcək, (eləcə onları) Özünə tərəf (aparan) doğru yola (siratu mustəqimə) doğru yönəldəcəkdir.

4:175 · ərəbcə

فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱللَّهِ وَٱعۡتَصَمُواْ بِهِۦ فَسَيُدۡخِلُهُمۡ فِي رَحۡمَةٖ مِّنۡهُ وَفَضۡلٖ وَيَهۡدِيهِمۡ إِلَيۡهِ صِرَٰطٗا مُّسۡتَقِيمٗا ١٧٥

İzah

ona (İslama) sarılanlara — وَاعْتَصَمُوا بِهِ: Ona (Allaha) sarılanlar; izah obyekti dəyişir

5. Al-Maaida14 qeyd

5:24Durğu və boşluqdurğu
5:24 · hazırkı

-24: Onlar dedilər: ”Ey Musa! Şübhəsiz ki, onlar orada olduqca, əsla biz oraya əbədiyyən daxil olmayacağıq! Sən və sənin Rəbbin gedin və ikiniz (onlarla) savaşın! Həqiqətən də biz burada oturmuşuq.␣”

5:24 · təklif

-24: Onlar dedilər: ”Ey Musa! Şübhəsiz ki, onlar orada olduqca, əsla biz oraya əbədiyyən daxil olmayacağıq! Sən və sənin Rəbbin gedin və ikiniz (onlarla) savaşın! Həqiqətən də biz burada oturmuşuq.””

İzah

oturmuşuq. ” — dırnaqdan əvvəl artıq boşluq

5:49Böyük/kiçik hərfüslub
5:49 · hazırkı

-49: Onların arasında Allahın nazil etdiyi ilə hökm et və onların həvalarının (nəfslərinin istəklərinin, şəhvətlərinin) arxasınca getmə! Onların, Allahın Sənə nazil etdiyinin bəzisində fitnəyə salmasından həzər et! Əgər üz çevirsələr, bil ki, Allah (bununla) yalnız onları bəzi günahları səbəbi ilə cəzalandırmaq istəyir. Həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki, insanlardan çoxu fasiqlərdir!

5:49 · təklif

-49: Onların arasında Allahın nazil etdiyi ilə hökm et və onların həvalarının (nəfslərinin istəklərinin, şəhvətlərinin) arxasınca getmə! Onların, Allahın sənə nazil etdiyinin bəzisində səni fitnəyə salmalarından həzər et! Əgər üz çevirsələr, bil ki, Allah (bununla) yalnız onları bəzi günahları səbəbi ilə cəzalandırmaq istəyir. Həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki, insanlardan çoxu fasiqlərdir!

İzah

Allahın Sənə nazil etdiyinin — Peyğəmbərə böyük Sənə; fitnəyə salmasından — kimi salacaqları yoxdur

5:59Dırnaq və mötərizədırnaq
5:59 · hazırkı

-59: De: ”Ey kitab əhli! Biz Allaha, bizə nazil edilənə və bundan əvvəl nazil edilənə iman etdiyimizə görə və əksəriyyətinizin (böyük çoxluğunuzun) fasiqlər olduğuna görəmi bizdən intiqam alırsınız?!

5:59 · təklif

-59: De: ”Ey kitab əhli! Biz Allaha, bizə nazil edilənə və bundan əvvəl nazil edilənə iman etdiyimizə görə və əksəriyyətinizin (böyük çoxluğunuzun) fasiqlər olduğuna görəmi bizdən intiqam alırsınız?!”

İzah

De: ”Ey kitab əhli!… — bağlanmır

5:63Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
5:63 · hazırkı

-63: Rəbbanilər və hibrlər (baş din xadimləri, alimlər) onlara günah sözlər deməyi və haram mal1 (rüşvət) yemələrini nəhy etməli deyilmiydilər? Həqiqətən də onlar necə pis işlər tuturlar!

5:63 · təklif

-63: Rəbbanilər və hibrlər (baş din xadimləri, alimlər) onlara günah sözlər deməyi və haram mal1 (rüşvət) yemələrini nəhy etməli deyildilərmi? Həqiqətən də onlar necə pis işlər tuturlar!

İzah

deyilmiydilər

5:72Dırnaq və mötərizədırnaq + boşluq
5:72 · hazırkı

-72: And olsun ki: ”Həqiqətən də Allah, Məryəm oğlu Məsihdir”-deyənlər küfr etdilər (kafir oldular). (Halbuki,) Məsih (belə) demişdi: ”Ey Bəni İsrail!Mənim Rəbbim və sizin (də) Rəbbiniz olan Allaha ibadət edin! (Çünki,) heç şübhə yoxdur ki, kim Allaha şərik qoşarsa, artıq Allah ona Cənnəti haram etmişdir və onun sığınacağı yer Oddur. Zalımların heç bir yardımçısı yoxdur!

5:72 · təklif

-72: And olsun ki: ”Həqiqətən də Allah, Məryəm oğlu Məsihdir”-deyənlər küfr etdilər (kafir oldular). (Halbuki,) Məsih (belə) demişdi: ”Ey Bəni İsrail!␣Mənim Rəbbim və sizin (də) Rəbbiniz olan Allaha ibadət edin! (Çünki,) heç şübhə yoxdur ki, kim Allaha şərik qoşarsa, artıq Allah ona Cənnəti haram etmişdir və onun sığınacağı yer Oddur. Zalımların heç bir yardımçısı yoxdur!”

İzah

Ey Bəni İsrail!Mənim və Məsihin sözü bağlanmır

5:81Böyük/kiçik hərfüslub
5:81 · hazırkı

-81: Əgər onlar Allaha, Nəbiyə və Ona nazil edilənə iman etsəydilər, onları özlərinə vəlilər etməzdilər. Lakin onlardan çoxu fasiqlərdir!

5:81 · təklif

-81: Əgər onlar Allaha, Nəbiyə və ona nazil edilənə iman etsəydilər, onları özlərinə vəlilər etməzdilər. Lakin onlardan çoxu fasiqlərdir!

İzah

Nəbiyə və Ona nazil edilənə — Peyğəmbərə böyük Ona

5:95Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
5:95 · hazırkı

-95: Ey iman gətirənlər! Muhrimlər ikən (Ehramda olarkən) ov öldürməyin! Sizlərdən kim onu qəsdən öldürərsə, (onun) cəzası, öldürdüyü heyvanın mislində bir heyvan(ı qurban olaraq) verməkdir. O barədə hökmü, sizlərdən iki nəfər ədalət sahibi kimsə verir; (bu heyvan) Kə’bəyə götürülüb çatdırılan qurban, ya bir miskini yedirmək kəffarəsi, yaxud da onun mislində olan oruc tutmaqdır. Bu, ona görədir ki, o (muhrim ikən qəsdən ov vuran insan) tutduğu işin vəbalını dadsın (cəzasını çəksin). Bundan öncə olanları Allah əfv etmişdir. Kim də qayıdarsa (bütün bunlardan sonra yenə də ov edərsə, bilsin ki), Allah ondan intiqam alacaqdır. Allah Azizdir, intiqam Alandır!

5:95 · təklif

-95: Ey iman gətirənlər! Muhrimlər ikən (İhramda olarkən) ov öldürməyin! Sizlərdən kim onu qəsdən öldürərsə, (onun) cəzası, öldürdüyü heyvanın mislində bir heyvan(ı qurban olaraq) verməkdir. O barədə hökmü, sizlərdən iki nəfər ədalət sahibi kimsə verir; (bu heyvan) Kə’bəyə götürülüb çatdırılan qurban, ya bir miskini yedirmək kəffarəsi, yaxud da onun mislində olan oruc tutmaqdır. Bu, ona görədir ki, o (muhrim ikən qəsdən ov vuran insan) tutduğu işin vəbalını dadsın (cəzasını çəksin). Bundan öncə olanları Allah əfv etmişdir. Kim də qayıdarsa (bütün bunlardan sonra yenə də ov edərsə, bilsin ki), Allah ondan intiqam alacaqdır. Allah Azizdir, intiqam Alandır!

İzah

Muhrimlər ikən (Ehramda olarkən) — ehram piramida deməkdir

5:100Dırnaq və mötərizədırnaq
5:100 · hazırkı

-100: De: ”Xəbis1 (,murdar) olanın çoxluğu sənin xoşuna gəlsə də, xəbislə təmiz2 (,pak olanlar əsla) bərabər (eyni) ola bilməz. Allahdan (haqqı ilə) qorxun ey üstün ağıl sahibləri ki, bəlkə iflah olasınız (qurtulasınız, xilas olasınız)!

5:100 · təklif

-100: De: ”Xəbis1 (,murdar) olanın çoxluğu sənin xoşuna gəlsə də, xəbislə təmiz2 (,pak olanlar əsla) bərabər (eyni) ola bilməz. Allahdan (haqqı ilə) qorxun ey üstün ağıl sahibləri ki, bəlkə iflah olasınız (qurtulasınız, xilas olasınız)!”

İzah

De: ”Xəbis… — bağlanmır

5:119Durğu və boşluqdurğu
5:119 · hazırkı

-119: Allah dedi: ”Bu, sadiqlərə sidqlərinin fayda verəcəyi gündür! Onlar üçün altından çaylar axan və içində daimi və əbədi qalacaqları Cənnətlər vardır!”; Allah onlardan razıdır, onlar da Ondan razıdırlar. Böyük uğur, böyük qurtuluş məhz budur!

5:119 · təklif

-119: Allah dedi: ”Bu, sadiqlərə sidqlərinin fayda verəcəyi gündür! Onlar üçün altından çaylar axan və içində daimi və əbədi qalacaqları Cənnətlər vardır!” Allah onlardan razıdır, onlar da Ondan razıdırlar. Böyük uğur, böyük qurtuluş məhz budur!

İzah

…Cənnətlər vardır!”; Allah onlardan razıdır — dırnaqdan sonra artıq ;

5:1Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik — hökm)
5:1 · hazırkı

-1: Ey iman gətirənlər! Əqdlərə vəfa edin!1 (Haram olduğu irəlidə) sizə oxunacaq olanlar istisna olmaqla və muhrimlər (Həcc vaxtı ihrama girənlər) ikən ovlanmağı halal görməməyiniz şərtiylə (digər) heyvanlar sizə halal edildi. Həqiqətən də Allah istədiyi şeyi hökm edir.

5:1 · təklif

-1: Ey iman gətirənlər! Əqdlərə vəfa edin!1 (Haram olduğu irəlidə) sizə oxunacaq olanlar istisna olmaqla və muhrimlər (Həcc vaxtı ihrama girənlər) ikən ovlanmağı halal görməməyiniz şərtiylə ən'am heyvanları (dəvə, mal-qara, qoyun-keçi) sizə halal edildi. Həqiqətən də Allah istədiyi şeyi hökm edir.

5:1 · ərəbcə

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَوۡفُواْ بِٱلۡعُقُودِۚ أُحِلَّتۡ لَكُم بَهِيمَةُ ٱلۡأَنۡعَٰمِ إِلَّا مَا يُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ غَيۡرَ مُحِلِّي ٱلصَّيۡدِ وَأَنتُمۡ حُرُمٌۗ إِنَّ ٱللَّهَ يَحۡكُمُ مَا يُرِيدُ ١

İzah

(digər) heyvanlar sizə halal edildi — بَهِيمَةُ الْأَنْعَامِ yalnız ən'am heyvanlarıdır (dəvə, mal-qara, qoyun-keçi), bütün heyvanlar deyil

5:16Böyük/kiçik hərfyeniüslub
5:16 · hazırkı

-16: Allah onunla (kitabla), onun rizasının arxasınca gedənləri salamatlıq yollarına yönəldir, Öz izni ilə onları zülmətlərdən nura çıxarır və onları siratu-mustəqimə yönəldir.

5:16 · təklif

-16: Allah onunla (kitabla), Onun rizasının arxasınca gedənləri salamatlıq yollarına yönəldir, Öz izni ilə onları zülmətlərdən nura çıxarır və onları siratu-mustəqimə yönəldir.

İzah

onun rizasının arxasınca gedənləri — رِضْوَانَهُ Allaha aiddir

5:33Yazı (orfoqrafiya)yeniBURAXILMA
5:33 · hazırkı

-33: Allaha və Onun Rəsuluna qarşı müharibə edənlərin və yer üzündə fitnə-fəsad törətməyə səy göstərənlərin cəzası ancaq öldürülmək, və ya çarmıxa çəkilmək, yaxud da əlləri və ayaqlarının çarpazvari kəsilməsi və yaxud da yaşadıqları yerdən sürgün edilmələridir.

5:33 · təklif

-33: Allaha və Onun Rəsuluna qarşı müharibə edənlərin və yer üzündə fitnə-fəsad törətməyə səy göstərənlərin cəzası ancaq öldürülmək, və ya çarmıxa çəkilmək, yaxud da əlləri və ayaqlarının çarpazvari kəsilməsi və yaxud da yaşadıqları yerdən sürgün edilmələridir. Bu, onlar üçün dünyada bir rüsvayçılıqdır, axirətdə isə onlar üçün əzəmətli bir əzab vardır!

İzah

ayənin sonu yoxdur: ذَٰلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيَا ۖ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

5:31Dırnaq və mötərizəyeniəlavə (mötərizəsiz)
5:31 · hazırkı

-31: (Bunun ardınca) Allah, yeri eşələyən bir qarğa göndərdi ki, ölmüş digər bir qarğanı basdırmaqla ona qardaşının cəsədini necə basdırmağı göstərsin. O dedi: ”Vay halıma! Doğrudanmı mən, qardaşımın cəsədini basdırmaqda bu qarğa kimi olmaqdan da acizəm?” (Beləcə) o, peşman olanlardan, peşmançılıq çəkənlərdən oldu.

5:31 · təklif

-31: (Bunun ardınca) Allah, yeri eşələyən bir qarğa göndərdi ki, (ölmüş bir qarğanı basdıraraq) ona qardaşının cəsədini necə basdırmağı göstərsin. O dedi: ”Vay halıma! Doğrudanmı mən, qardaşımın cəsədini basdırmaqda bu qarğa kimi olmaqdan da acizəm?” (Beləcə) o, peşman olanlardan, peşmançılıq çəkənlərdən oldu.

İzah

ölmüş digər bir qarğanı basdırmaqla — ərəbcədə yoxdur (təfsir izahıdır), mötərizəsiz verilib

5:95Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
5:95 · hazırkı

-95: Ey iman gətirənlər! Muhrimlər ikən (Ehramda olarkən) ov öldürməyin! Sizlərdən kim onu qəsdən öldürərsə, (onun) cəzası, öldürdüyü heyvanın mislində bir heyvan(ı qurban olaraq) verməkdir. O barədə hökmü, sizlərdən iki nəfər ədalət sahibi kimsə verir; (bu heyvan) Kə’bəyə götürülüb çatdırılan qurban, ya bir miskini yedirmək kəffarəsi, yaxud da onun mislində olan oruc tutmaqdır. Bu, ona görədir ki, o (muhrim ikən qəsdən ov vuran insan) tutduğu işin vəbalını dadsın (cəzasını çəksin). Bundan öncə olanları Allah əfv etmişdir. Kim də qayıdarsa (bütün bunlardan sonra yenə də ov edərsə, bilsin ki), Allah ondan intiqam alacaqdır. Allah Azizdir, intiqam Alandır!

5:95 · təklif

-95: Ey iman gətirənlər! Muhrimlər ikən (Ehramda olarkən) ov öldürməyin! Sizlərdən kim onu qəsdən öldürərsə, (onun) cəzası, öldürdüyü heyvanın mislində bir heyvan(ı qurban olaraq) verməkdir. O barədə hökmü, sizlərdən iki nəfər ədalət sahibi kimsə verir; (bu heyvan) Kə’bəyə götürülüb çatdırılan qurban, ya miskinləri yedirmək kəffarəsi, yaxud da onun mislində olan oruc tutmaqdır. Bu, ona görədir ki, o (muhrim ikən qəsdən ov vuran insan) tutduğu işin vəbalını dadsın (cəzasını çəksin). Bundan öncə olanları Allah əfv etmişdir. Kim də qayıdarsa (bütün bunlardan sonra yenə də ov edərsə, bilsin ki), Allah ondan intiqam alacaqdır. Allah Azizdir, intiqam Alandır!

5:95 · ərəbcə

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَقۡتُلُواْ ٱلصَّيۡدَ وَأَنتُمۡ حُرُمٞۚ وَمَن قَتَلَهُۥ مِنكُم مُّتَعَمِّدٗا فَجَزَآءٞ مِّثۡلُ مَا قَتَلَ مِنَ ٱلنَّعَمِ يَحۡكُمُ بِهِۦ ذَوَا عَدۡلٖ مِّنكُمۡ هَدۡيَۢا بَٰلِغَ ٱلۡكَعۡبَةِ أَوۡ كَفَّٰرَةٞ طَعَامُ مَسَٰكِينَ أَوۡ عَدۡلُ ذَٰلِكَ صِيَامٗا لِّيَذُوقَ وَبَالَ أَمۡرِهِۦۗ عَفَا ٱللَّهُ عَمَّا سَلَفَۚ وَمَنۡ عَادَ فَيَنتَقِمُ ٱللَّهُ مِنۡهُۚ وَٱللَّهُ عَزِيزٞ ذُو ٱنتِقَامٍ ٩٥

İzah

bir miskini yedirmək kəffarəsi — طَعَامُ مَسَاكِينَ cəmdir

6. Al-An'aam18 qeyd

6:8Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
6:8 · hazırkı

-8: Onlar dedilər: ”Ona bir mələk nazil edilməli deyilmiydi?” Əgər Biz bir mələk nazil etsəydik, heç şübhəsiz ki, o zaman artıq iş bitmiş olardı və onlara (əsla) möhlət verilməzdi!

6:8 · təklif

-8: Onlar dedilər: ”Ona bir mələk nazil edilməli deyildimi?” Əgər Biz bir mələk nazil etsəydik, heç şübhəsiz ki, o zaman artıq iş bitmiş olardı və onlara (əsla) möhlət verilməzdi!

İzah

deyilmiydi

6:23Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
6:23 · hazırkı

-23: Sonra da onların üzrü (üzr gətirərək dedikləri söz)1 yalnız: ”Rəbbimiz olan Allaha and olsun ki, biz muşriklər deyildik!”-demələri olacaqdır.

6:23 · təklif

-23: Sonra da onların üzrü (üzr gətirərək dedikləri söz)1 yalnız: ”Rəbbimiz olan Allaha and olsun ki, biz müşriklər deyildik!”-demələri olacaqdır.

İzah

muşriklər

6:37Dırnaq və mötərizədırnaq
6:37 · hazırkı

-37: Onlar dedilər: ”Məgər ona öz Rəbbindən bir ayət nazil edilməli deyilmiydi?” De: Şübhəsiz ki, Allah bir ayət nazil etməyə Qadirdir!” Lakin onların əksəriyyəti bilmirlər!”

6:37 · təklif

-37: Onlar dedilər: ”Məgər ona öz Rəbbindən bir ayət nazil edilməli deyilmiydi?” De: ”Şübhəsiz ki, Allah bir ayət nazil etməyə Qadirdir!” Lakin onların əksəriyyəti bilmirlər!

İzah

De: Şübhəsiz ki, … Qadirdir!” Lakin … bilmirlər!” — açan dırnaq yoxdur, sonda artıq bağlayan var

6:50Qrammatikaqrammatika
6:50 · hazırkı

-50: De: ”Mən sizə demirəm ki, məndə Allahın xəzinələri var. Mən qeybi də bilmirəm. (Eləcə də) mən sizə demirəm ki, həqiqətən də mən bir mələyəm. Mən yalnız mənə vəhy olunana ittiba edirəm (izləyirəm, tabe oluram)”. De: ”Heç korla görən bir olarmı? Heçmi təfəkkür etməzmisiniz?”

6:50 · təklif

-50: De: ”Mən sizə demirəm ki, məndə Allahın xəzinələri var. Mən qeybi də bilmirəm. (Eləcə də) mən sizə demirəm ki, həqiqətən də mən bir mələyəm. Mən yalnız mənə vəhy olunana ittiba edirəm (izləyirəm, tabe oluram)”. De: ”Heç korla görən bir olarmı? Heçmi təfəkkür etməzsiniz?”

İzah

Heçmi təfəkkür etməzmisiniz? — sual ədatı iki dəfə

6:65Dırnaq və mötərizədırnaq
6:65 · hazırkı

-65: De: ”O (Allah), üstünüzdən və yaxud ayaqlarınızın altından sizə əzab göndərməyə, yaxud da sizi qarışıqlığa salıb sizləri firqə-firqə3 etməyə və (bununla da) birinizə digərinin gücünü daddırmağa qadirdir. Bax gör Biz ayətləri(mizi) necə də (fərqli üslublarla) bəyan4 edirik ki, bəlkə onlar fiqh edərlər (anlayarlar).

6:65 · təklif

-65: De: ”O (Allah), üstünüzdən və yaxud ayaqlarınızın altından sizə əzab göndərməyə, yaxud da sizi qarışıqlığa salıb sizləri firqə-firqə3 etməyə və (bununla da) birinizə digərinin gücünü daddırmağa qadirdir!” Bax gör Biz ayətləri(mizi) necə də (fərqli üslublarla) bəyan4 edirik ki, bəlkə onlar fiqh edərlər (anlayarlar).

İzah

De: ”O (Allah)… — bağlanmır

6:70Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
6:70 · hazırkı

-70: Dünya həyatının aldatdığı və dinlərini oyun və əyləncə edən kimsələri burax, tərk et! Onunla (Quranla onlara) xatırlatma et ki, heç bir nəfs qazandığı şeylərə görə özünü həlaka məhkum etməsin, sürükləməsin. Onun Allahdan başqa nə bir vəlisi, nə də bir şəfaətçisi vardır. Əgər o, (Qiyamət günündə əzabsan qurtulmaq üçün) bütün fidyələri versə, ondan qəbul edilməyəcək! Onlar o kimsələrdir ki, qazandıqları şeylərə (günahlara) görə həlak olmağa məhkum edilmişlər. Küfr etdiklərinə görə, onlar üçün həmimdən (olduqca, son dərəcə qaynar) bir içki və ağrılı bir əzab vardır!

6:70 · təklif

-70: Dünya həyatının aldatdığı və dinlərini oyun və əyləncə edən kimsələri burax, tərk et! Onunla (Quranla onlara) xatırlatma et ki, heç bir nəfs qazandığı şeylərə görə özünü həlaka məhkum etməsin, sürükləməsin. Onun Allahdan başqa nə bir vəlisi, nə də bir şəfaətçisi vardır. Əgər o, (Qiyamət günündə əzabdan qurtulmaq üçün) bütün fidyələri versə, ondan qəbul edilməyəcək! Onlar o kimsələrdir ki, qazandıqları şeylərə (günahlara) görə həlak olmağa məhkum edilmişlər. Küfr etdiklərinə görə, onlar üçün həmimdən (olduqca, son dərəcə qaynar) bir içki və ağrılı bir əzab vardır!

İzah

əzabsan qurtulmaq üçün

6:83Böyük/kiçik hərfüslub
6:83 · hazırkı

-83: Bunlar, bizim hüccət(lər)imizdir, onu, qövmünə qarşı İbrahimə verdik. Biz istədiyimiz kimsəni dərəcə dərəcə ucaldırıq. Şübhəsiz ki, sənin Rəbbin Hakimdir (sonsuz hikmət Sahibidir), Alimdir (hər şeyi haqqı ilə Biləndir).

6:83 · təklif

-83: Bunlar, Bizim hüccət(lər)imizdir, onu, qövmünə qarşı İbrahimə verdik. Biz istədiyimiz kimsəni dərəcə dərəcə ucaldırıq. Şübhəsiz ki, sənin Rəbbin Hakimdir (sonsuz hikmət Sahibidir), Alimdir (hər şeyi haqqı ilə Biləndir).

İzah

Allahın sözündə bizim hüccət(lər)imizdir kiçik hərflə

6:93Dırnaq və mötərizədırnaq/hərf
6:93 · hazırkı

-93: Allaha yalandan iftira atan və ya ona heç bir şey vəhy olunmadığı halda: ”mənə vəhy olundu”-deyən və: ”Allahın nazil etdiyinin mislini mən də nazil edəcəyəm”-deyəndən daha zalım kim ola bilər? Kaş sən zalımları ölüm əsnasında görəydin ki, mələklər əllərini uzadaraq (belə deyirlər)␣: ”Canlarınızı çıxarın! Vaxtı ilə Allah haqqında haqdan qeyrisini deməyiniz və Onun ayətlərinə qarşı kibirlənməyiniz səbəbi ilə bu gün dadın alçaldıcı əzabı!”

6:93 · təklif

-93: Allaha yalandan iftira atan və ya ona heç bir şey vəhy olunmadığı halda: ”mənə vəhy olundu”-deyən və: ”Allahın nazil etdiyinin mislini mən də nazil edəcəyəm”-deyəndən daha zalım kim ola bilər? Kaş sən zalımları ölüm əsnasında görəydin ki, mələklər əllərini uzadaraq (belə deyirlər): ””Canlarınızı çıxarın! Vaxtı ilə Allah haqqında haqdan qeyrisini deməyiniz və Onun ayətlərinə qarşı kibirlənməyiniz səbəbi ilə bu gün dadın alçaldıcı əzabı!”

İzah

”mənə vəhy olundu” kiçik hərflə; (belə deyirlər) : ”

6:96Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
6:96 · hazırkı

-96: (Gecənin zülmətlərindən) Dan yerini yarıb çıxaran da Odur! O, gecəni sükunət (yeri, dincəlinən vaxt) etmiş, Günəşi və Ayı da (günləri, ayları, illəri) hesablama vasitəsi1 etmişdir. Bu, Aziz və Alim olan Allahın təqdiridir!

6:96 · təklif

-96: (Gecənin zülmətlərindən) dan yerini yarıb çıxaran da Odur! O, gecəni sükunət (yeri, dincəlinən vaxt) etmiş, Günəşi və Ayı da (günləri, ayları, illəri) hesablama vasitəsi1 etmişdir. Bu, Aziz və Alim olan Allahın təqdiridir!

İzah

(Gecənin zülmətlərindən) Dan yerini — cümlə ortasında böyük hərf

6:104Durğu və boşluqdurğu
6:104 · hazırkı

-104: Həqiqətən də artıq sizə Rəbbinizdən (açıq-aydın) dəlillər1, gəlmişdir, (odur ki,) kim bəsirətli olarsa (bəsirət gözü ilə haqqı görərsə), bu onun lehinədir, kim də (haqqa qarşı) kor olarsa, bu da onun öz əleyhinədir. Mən sizin üzərinizdə gözətçi2 deyiləm.

6:104 · təklif

-104: Həqiqətən də artıq sizə Rəbbinizdən (açıq-aydın) dəlillər1dəlillər gəlmişdir, (odur ki,) kim bəsirətli olarsa (bəsirət gözü ilə haqqı görərsə), bu onun lehinədir, kim də (haqqa qarşı) kor olarsa, bu da onun öz əleyhinədir. Mən sizin üzərinizdə gözətçi2 deyiləm.

İzah

dəlillər1, gəlmişdir — yetim rəqəm və artıq vergül

6:128Dırnaq və mötərizədırnaq
6:128 · hazırkı

-128: O gün (Allah) onların hamısını bir yerə cəm edəcək (və onlara belə deyəcək): ”Ey cinlər camaatı, artıq insanlardan çoxunu haqq yoldan sapdıraraq çox fitnələr, fəsadlar törətmisiniz”. Onların insanlardan olan vəliləri (isə belə) deyəcək: ”Rəbbimiz! Həqiqətən də bizim kimimiz kimimizdən faydalanmışdır və (indi də) Sənin bizim üçün qoyduğun əcələ (vaxta) gəlib çatmışıq”. O, deyəcək: ”Oddur sizin sığınacağınız! Allahın istədiyi istisna olmaqla, orada daima qalacaqsınız. Şübhəsiz ki, sənin Rəbbin Hakimdir (sonsuz hikmət Sahibidir), Alimdir (hər şeyi haqqı ilə Biləndir)!”

6:128 · təklif

-128: O gün (Allah) onların hamısını bir yerə cəm edəcək (və onlara belə deyəcək): ”Ey cinlər camaatı, artıq insanlardan çoxunu haqq yoldan sapdıraraq çox fitnələr, fəsadlar törətmisiniz”. Onların insanlardan olan vəliləri (isə belə) deyəcək: ”Rəbbimiz! Həqiqətən də bizim kimimiz kimimizdən faydalanmışdır və (indi də) Sənin bizim üçün qoyduğun əcələ (vaxta) gəlib çatmışıq”. O, deyəcək: ”Oddur sizin sığınacağınız! Allahın istədiyi istisna olmaqla, orada daima qalacaqsınız.” Şübhəsiz ki, sənin Rəbbin Hakimdir (sonsuz hikmət Sahibidir), Alimdir (hər şeyi haqqı ilə Biləndir)!

İzah

müəllifin sözü Şübhəsiz ki, sənin Rəbbin Hakimdir… Allahın sitatının içində qalıb

6:146Qrammatikaqrammatika
6:146 · hazırkı

-146: Yəhudilərə də hər bir dırnaqlı heyvanları haram etdik. İnəklərdən, keçi və qoyunlardan isə, onlara, bellərinə (bel sümüklərinə), bağırsaqlara yapışanlar və yaxud da sümüklərə qarışanlar (sümüklərin üstünə yapışanlar) istisna olmaqla, onların yağlarını haram etdik. Zülm etdiklərinə, həddi aşdıqlarına görə onlara verdiyimiz cəza budur! Həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki, Bizlər sadiqlərik!

6:146 · təklif

-146: Yəhudilərə də hər bir dırnaqlı heyvanları haram etdik. İnəklərdən, keçi və qoyunlardan isə, onların bellərinə (bel sümüklərinə), bağırsaqlara yapışanlar və yaxud da sümüklərə qarışanlar (sümüklərin üstünə yapışanlar) istisna olmaqla, onların yağlarını haram etdik. Zülm etdiklərinə, həddi aşdıqlarına görə onlara verdiyimiz cəza budur! Həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki, Bizlər sadiqlərik!

İzah

onlara, bellərinə (bel sümüklərinə)… yapışanlar

6:147Dırnaq və mötərizədırnaq
6:147 · hazırkı

-147: Əgər onlar səni yalanlasalar, de: “Rəbbiniz geniş rəhmət sahibidir. (Lakin) Onun əzabı mucrim (zülm edən, zalım, günahkar) bir qövmdən geri qaytarılmır!”

6:147 · təklif

-147: Əgər onlar səni yalanlasalar, de: ”Rəbbiniz geniş rəhmət sahibidir. (Lakin) Onun əzabı mucrim (zülm edən, zalım, günahkar) bir qövmdən geri qaytarılmır!”

İzah

de: “Rəbbiniz… — qarışıq simvol

6:150Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
6:150 · hazırkı

-150: De: ”Şahidlik edən o şahidərinizi gətirin, şəhadət etsinlər ki, bunu Allah haram etmişdir!” Əgər onlar şəhadət etsələr, sən (əsla) onlarla birlikdə şəhadət etmə! Ayətlərimizi yalanlayanların, axirətə iman etməyənlərin və (başqalarını) öz Rəbbinə tay tutanların istəklərinin arxasınca getmə!

6:150 · təklif

-150: De: ”Şahidlik edən o şahidlərinizi gətirin, şəhadət etsinlər ki, bunu Allah haram etmişdir!” Əgər onlar şəhadət etsələr, sən (əsla) onlarla birlikdə şəhadət etmə! Ayətlərimizi yalanlayanların, axirətə iman etməyənlərin və (başqalarını) öz Rəbbinə tay tutanların istəklərinin arxasınca getmə!

İzah

şahidərinizi

6:164Dırnaq və mötərizədırnaq
6:164 · hazırkı

-164: De: ”O hər şeyin Rəbbi ikən, Allahdan başqa özümə rəbmi axtaracağam?” Hər kəs nə (günah) qazansa, mütləq onun əleyhinə olar. Heç bir günahkar, başqasının günahını yüklənməz. Sonra da dönüşünüz yalnız Rəbbinizə olacaq və O, ixtilaf etdiyiniz şeylər barəsində sizə xəbər verəcəkdir!”

6:164 · təklif

-164: De: ”O hər şeyin Rəbbi ikən, Allahdan başqa özümə rəbmi axtaracağam?” Hər kəs nə (günah) qazansa, mütləq onun əleyhinə olar. Heç bir günahkar, başqasının günahını yüklənməz. Sonra da dönüşünüz yalnız Rəbbinizə olacaq və O, ixtilaf etdiyiniz şeylər barəsində sizə xəbər verəcəkdir!

İzah

…xəbər verəcəkdir!” — sonda açılmamış artıq dırnaq

6:6Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
6:6 · hazırkı

-6: Onlar görmədilərmi ki, özlərindən əvvəlki neçə-neçə nəsilləri həlak etdik? Biz onları yer üzündə sizləri yerləşdirmədiyimiz yerlərdə yerləşdirmişdik, onlara səmadan yağışları bol-bol yağdırmışdıq və çayları da altlarından axıtmışdıq. (Ardınca da) günahları səbəbi ilə onları həlak etdik və onlardan sonra başqa nəsillər yaratdıq.

6:6 · təklif

-6: Onlar görmədilərmi ki, özlərindən əvvəlki neçə-neçə nəsilləri həlak etdik? Biz onlara yer üzündə sizə vermədiyimiz (qədər) güc-imkan vermişdik, onlara səmadan yağışları bol-bol yağdırmışdıq və çayları da altlarından axıtmışdıq. (Ardınca da) günahları səbəbi ilə onları həlak etdik və onlardan sonra başqa nəsillər yaratdıq.

6:6 · ərəbcə

أَلَمۡ يَرَوۡاْ كَمۡ أَهۡلَكۡنَا مِن قَبۡلِهِم مِّن قَرۡنٖ مَّكَّنَّٰهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مَا لَمۡ نُمَكِّن لَّكُمۡ وَأَرۡسَلۡنَا ٱلسَّمَآءَ عَلَيۡهِم مِّدۡرَارٗا وَجَعَلۡنَا ٱلۡأَنۡهَٰرَ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهِمۡ فَأَهۡلَكۡنَٰهُم بِذُنُوبِهِمۡ وَأَنشَأۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِمۡ قَرۡنًا ءَاخَرِينَ ٦

İzah

Biz onları yer üzündə sizləri yerləşdirmədiyimiz yerlərdə yerləşdirmişdik — مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّن لَّكُمْ yer yox, güc-imkan dərəcəsidir

6:124Yazı (orfoqrafiya)yeniBURAXILMA (kiçik)
6:124 · hazırkı

-124: Onlara (Allah qatından) bir ayət gəldiyi zaman: ”Allahın rəsullarına verilənlərin mislində olanlar bizə verilmədikcə əsla iman edən deyilik!”-dedilər. Öz risalətini harada edəcəyini Allah ən yaxşı Biləndir! Etdikləri məkrlərinə görə onlara kiçilmək, zəlil olmaq və şiddətli əzab üz verəcəkdir!

6:124 · təklif

-124: Onlara (Allah qatından) bir ayət gəldiyi zaman: ”Allahın rəsullarına verilənlərin mislində olanlar bizə verilmədikcə əsla iman edən deyilik!”-dedilər. Öz risalətini harada edəcəyini Allah ən yaxşı Biləndir! Etdikləri məkrlərinə görə onlara Allah yanında kiçilmək, zəlil olmaq və şiddətli əzab üz verəcəkdir!

İzah

onlara kiçilmək, zəlil olmaq … üz verəcəkdir — صَغَارٌ عِندَ اللَّهِ: Allah yanında düşüb

6:131Yazı (orfoqrafiya)yeniBURAXILMA (kiçik)
6:131 · hazırkı

-131: Bunlar ona görədir ki, sənin Rəbbin, şəhərlər2 (bölgələr) əhlini, onlar qafillər ikən həlak edən deyildir.

6:131 · təklif

-131: Bunlar ona görədir ki, sənin Rəbbin, şəhərlər2 (bölgələr) əhlini, onlar qafillər ikən zülmlə (haqsız yerə) həlak edən deyildir.

İzah

şəhərlər əhlini, onlar qafillər ikən həlak edən deyildir — بِظُلْمٍ (zülmlə, haqsız yerə) düşüb

7. Al-A'raaf16 qeyd

7:29Dırnaq və mötərizədırnaq
7:29 · hazırkı

-29: De: ”Rəbbim ədalətli (, haqqın tərəfində) olmağı2 əmr etmişdir və (eləcə də) hər məsciddə (ibadətlərinizdə) üzlərinizi ancaq Ona yönəltməyinizi əmr etmişdir. Sizlər də dini ixlasla, xalis olaraq Ona aid edərək Ona dua edin (və bilin ki,) O, sizi ilk dəfə necə (yoxdan var edib) yaradıbsa, eləcə də (dirildilərək yenə də Ona) dönəcəksiniz!

7:29 · təklif

-29: De: ”Rəbbim ədalətli (, haqqın tərəfində) olmağı2 əmr etmişdir və (eləcə də) hər məsciddə (ibadətlərinizdə) üzlərinizi ancaq Ona yönəltməyinizi əmr etmişdir. Sizlər də dini ixlasla, xalis olaraq Ona aid edərək Ona dua edin (və bilin ki,) O, sizi ilk dəfə necə (yoxdan var edib) yaradıbsa, eləcə də (dirildilərək yenə də Ona) dönəcəksiniz!”

İzah

De: ”Rəbbim… — bağlanmır

7:44Yazı (orfoqrafiya)durğu + orfoqrafiya
7:44 · hazırkı

-44: Cənnət əshabı Od əshabına səslənib (belə) deyəcək: ”Həqiqətən də biz, Rəbbimizin bizə vəd etdiyi şeyin haqq olduğunu gördük, bəs siz necə, Rəbbinizin sizə vəd etdiyi şeyin haqq olduğunu gördünüzmü?” Onlar: ”Bəli”-, deyəcəklər. (Bu zaman) bir muəzzin (carçı, nida edən birisi) onların arasında səslənərək belə deyəcək: ”Allahın lənəti zalımların üzərinə olsun!”

7:44 · təklif

-44: Cənnət əshabı Od əshabına səslənib (belə) deyəcək: ”Həqiqətən də biz, Rəbbimizin bizə vəd etdiyi şeyin haqq olduğunu gördük, bəs siz necə, Rəbbinizin sizə vəd etdiyi şeyin haqq olduğunu gördünüzmü?” Onlar: ”Bəli!”-deyəcəklər. (Bu zaman) bir müəzzin (carçı, nida edən birisi) onların arasında səslənərək belə deyəcək: ”Allahın lənəti zalımların üzərinə olsun!”

İzah

”Bəli”-, deyəcəklər; muəzzin

7:49Dırnaq və mötərizədırnaq
7:49 · hazırkı

-49: ”Allah onlara heç bir rəhmət nəsib etməyəcəkdir”-(deyərək haqqında) and içdiyiniz kəslər bunlardırmı?” (Ə’raf əhlinə belə deyiləcəkdir)␣: ”Cənnətə daxil olun!Sizə heç bir qorxu yoxdur və siz (əsla) hüznlənməyəcəksiniz!”

7:49 · təklif

-49: ”“Allah onlara heç bir rəhmət nəsib etməyəcəkdir”-(deyərək haqqında) and içdiyiniz kəslər bunlardırmı?” (Ə’raf əhlinə belə deyiləcəkdir): ”Cənnətə daxil olun!␣Sizə heç bir qorxu yoxdur və siz (əsla) hüznlənməyəcəksiniz!”

İzah

sitat ”Allah onlara…”-(deyərək…) ilə başlayır, xarici sitatın açılışı yoxdur; olun!Sizə

İç sitat (kafirlərin and içdiyi söz) “…” ilə, Ə’raf əhlinin bütöv sözü isə ”…” ilə ayrılır — eyni üsul 2:68-də də işlədilib.

7:53Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
7:53 · hazırkı

-53: Onlar onun (orada deyilənlərin) gerçəkləşməsinimi1 gözləyirlər? Onun gərçəkləşəcəyi1 gün, bundan əvvəl onu unudanlar (belə) deyəcəklər: ”Doğrudan da Rəbbimizin rəsulları (bizə) haqq ilə gəlmişdilər, (indi) bizim şəfaətçilərimiz varmı ki, bizim üçün şəfaətçilik etsinlər? Yaxud da (dünyaya) geri qaytarılmağımız mümkündürmü ki, (vaxtilə orada) etdiyimiz əməllərdən qeyrisini edək”. Şübhəsiz ki, onlar özlərini xusrana uğratmışlar və (vaxtilə dünya həyatında) uydurduqları şeylər onlardan uzaqlaşıb getmişdir!

7:53 · təklif

-53: Onlar onun (orada deyilənlərin) gerçəkləşməsinimi1 gözləyirlər? Onun gerçəkləşəcəyi1 gün, bundan əvvəl onu unudanlar (belə) deyəcəklər: ”Doğrudan da Rəbbimizin rəsulları (bizə) haqq ilə gəlmişdilər, (indi) bizim şəfaətçilərimiz varmı ki, bizim üçün şəfaətçilik etsinlər? Yaxud da (dünyaya) geri qaytarılmağımız mümkündürmü ki, (vaxtilə orada) etdiyimiz əməllərdən qeyrisini edək”. Şübhəsiz ki, onlar özlərini xusrana uğratmışlar və (vaxtilə dünya həyatında) uydurduqları şeylər onlardan uzaqlaşıb getmişdir!

İzah

gərçəkləşəcəyi

7:74Dırnaq və mötərizədırnaq
7:73 · hazırkı

-73: Səmud qövmünə də qardaşları Salehi (rəsul olaraq göndərdik). O, dedi: ”Ey qövmüm! Allaha ibadət edin! Sizin Ondan başqa heç bir ilahınız yoxdur! Həqiqətən də sizlərə Rəbbiniz tərəfindən açıq-aydın bir beyyinət (aydın dəlil) gəlmişdir. Allahın bu dişi dəvəsi sizin üçün bir ayətdir. Onu buraxın, Allahın yerində (yer üzündə) otlasın və ona pisliklə toxunmayın! (Əgər elə etsəniz) sizi ağrılı bir əzab yaxalayacaqdır!”

7:73 · təklif

-73: Səmud qövmünə də qardaşları Salehi (rəsul olaraq göndərdik). O, dedi: ”Ey qövmüm! Allaha ibadət edin! Sizin Ondan başqa heç bir ilahınız yoxdur! Həqiqətən də sizlərə Rəbbiniz tərəfindən açıq-aydın bir beyyinət (aydın dəlil) gəlmişdir. Allahın bu dişi dəvəsi sizin üçün bir ayətdir. Onu buraxın, Allahın yerində (yer üzündə) otlasın və ona pisliklə toxunmayın! (Əgər elə etsəniz) sizi ağrılı bir əzab yaxalayacaqdır!

7:74 kontekst, dəyişmir

-74: Xatırlayın ki, O, Ad qövmündən sonra sizi xələflər etdi və sizləri yer üzündə (Hicrdə) yerləşdirdi. Siz o torpağın düzənlik yerlərində qəsrlər ucaldır və dağları(nı da) oyub evlər tikirsiniz. Allahın (sizə olan) nemətlərini xatırlayın və yer üzündə fəsad törədənlər olaraq pis əməllər etməyin!”

İzah

Salehin sözü 7:73-də bağlanıb, 7:74 açılmadan ” ilə bitir

7:75Böyük/kiçik hərfüslub
7:75 · hazırkı

-75: Onun qövmündən təkəbbürlük edən zadəganlar, onlardan iman gətirən və zəif (hala, zəif duruma) düşürülmüş kimsələrə dedilər: ”Bilirsinizmi ki, Saleh öz Rəbbi tərəfindən (göndərilmiş) rəsuldur?” Onlar dedilər: ”Şübhəsiz ki, biz Onun göndərildiyi (hər) şeyə iman edənlərik!”

7:75 · təklif

-75: Onun qövmündən təkəbbürlük edən zadəganlar, onlardan iman gətirən və zəif (hala, zəif duruma) düşürülmüş kimsələrə dedilər: ”Bilirsinizmi ki, Saleh öz Rəbbi tərəfindən (göndərilmiş) rəsuldur?” Onlar dedilər: ”Şübhəsiz ki, biz onun göndərildiyi (hər) şeyə iman edənlərik!”

İzah

Salehə aid Onun göndərildiyi böyük hərflə

7:115, 7:122Durğu və boşluqdurğu
7:115 · hazırkı

-115: Onlar dedilər: ”Ey Musa! Ya sən (əsanı) at, ya da (əlindəkiləri) ilk atanlar biz olaq”

7:115 · təklif

-115: Onlar dedilər: ”Ey Musa! Ya sən (əsanı) at, ya da (əlindəkiləri) ilk atanlar biz olaq!”

7:122 · hazırkı

-122: ...Musanın və Harunun Rəbbinə”

7:122 · təklif

-122: ...Musanın və Harunun Rəbbinə!”

İzah

sitat sonunda nöqtə/nida yoxdur: …biz olaq”, …Rəbbinə”

7:117Durğu və boşluqdurğu
7:117 · hazırkı

-117: (Bu zaman) Biz Musaya (belə) vəhy etdik”Əsanı (yerə) at!” Bir də gördülər ki o, onların uydurmaqda olduqları şeyləri udur.

7:117 · təklif

-117: (Bu zaman) Biz Musaya (belə) vəhy etdik: ”Əsanı (yerə) at!” Bir də gördülər ki o, onların uydurmaqda olduqları şeyləri udur.

İzah

vəhy etdik”Əsanı (yerə) at!” — iki nöqtə və boşluq yoxdur

7:143Böyük/kiçik hərfüslub
7:143 · hazırkı

-143: Musa Bizim təyin etdiyimiz vaxtda gəldikdə və Rəbbi onunla danışdıqda o, dedi: ”Rəbbim! Özünü mənə göstər, Sənə baxım!” O, dedi: ”(Bu dünyada) əsla məni görməyəcəksən. Lakin dağa bax, əgər o, yerində qalsa, o zaman sən də Məni görəcəksən”. Nə zaman ki, Rəbbi dağa təcəlli2 edib onu parça-parça etdi, Musa bayılıb yerə yıxıldı. Özünə gəldikdə isə (dua edərək Rəbbinə belə) dedi: ”Sən pak və nöqsansızsan! Sənə tövbə etdim və mən möminlərin ilkiyəm!”

7:143 · təklif

-143: Musa Bizim təyin etdiyimiz vaxtda gəldikdə və Rəbbi onunla danışdıqda o, dedi: ”Rəbbim! Özünü mənə göstər, Sənə baxım!” O, dedi: ”(Bu dünyada) əsla Məni görməyəcəksən. Lakin dağa bax, əgər o, yerində qalsa, o zaman sən də Məni görəcəksən”. Nə zaman ki, Rəbbi dağa təcəlli2 edib onu parça-parça etdi, Musa bayılıb yerə yıxıldı. Özünə gəldikdə isə (dua edərək Rəbbinə belə) dedi: ”Sən pak və nöqsansızsan! Sənə tövbə etdim və mən möminlərin ilkiyəm!”

İzah

Allahın sözündə əsla məni görməyəcəksən kiçik, ardınca Məni böyük

7:157, 7:158Böyük/kiçik hərfüslub
7:157 · hazırkı

-157: O kəslər ki, yanlarındakı Tövrat və İncildə haqqında yazılmış olduğunu gördükləri Rəsulun-yazıb-oxumaq bilməyən Nəbinin-ardınca gedərlər. O (rəsul), onlara yaxşı işlər görməyi əmr edir, pis əməlləri (etməyi) isə nəhy (qadağan) edir, onlara tayyib (təmiz, pak, gözəl) şeyləri halal edir, xəbis (pis, murdar, iyrənc) şeyləri isə haram edir. Onların üzərindən ağır yüklərini götürür və üzərlərindəki buxovlardan azad edir. Ona iman gətirən, Onun qədrini bilən, Ona yardım edən və Onunla göndərilmiş nurun (Quranın) ardınca gedənlər ki var, məhz onlar nicat tapanlardır!”

7:157 · təklif

-157: O kəslər ki, yanlarındakı Tövrat və İncildə haqqında yazılmış olduğunu gördükləri Rəsulun-yazıb-oxumaq bilməyən Nəbinin-ardınca gedərlər. O (rəsul), onlara yaxşı işlər görməyi əmr edir, pis əməlləri (etməyi) isə nəhy (qadağan) edir, onlara tayyib (təmiz, pak, gözəl) şeyləri halal edir, xəbis (pis, murdar, iyrənc) şeyləri isə haram edir. Onların üzərindən ağır yüklərini götürür və üzərlərindəki buxovlardan azad edir. ona iman gətirən, onun qədrini bilən, ona yardım edən və onunla göndərilmiş nurun (Quranın) ardınca gedənlər ki var, məhz onlar nicat tapanlardır!”

7:158 · hazırkı

-158: De: ”Ey insanlar! Şübhəsiz ki, mən sizin hamınız üçün Allahın rəsuluyam, (O Allahın) ki, səmaların və yerin mülkü Ona məxsusdur, Ondan başqa (ibadətə layiq olan, haqq olan) heç bir ilah yoxdur, O həm dirildir, həm də öldürür. (Elə isə) Allaha və Onun Rəsuluna-yazıb-oxumaq bilməyən, və (həm də) Allaha və Onun kəlimələrinə iman edən Nəbiyə-iman gətirin. Ona ittiba edin (Onun ardınca gedin ki,) bəlkə doğru yola yönələsiniz, doğru yolda olasınız!”

7:158 · təklif

-158: De: ”Ey insanlar! Şübhəsiz ki, mən sizin hamınız üçün Allahın rəsuluyam, (O Allahın) ki, səmaların və yerin mülkü Ona məxsusdur, Ondan başqa (ibadətə layiq olan, haqq olan) heç bir ilah yoxdur, O həm dirildir, həm də öldürür. (Elə isə) Allaha və Onun Rəsuluna-yazıb-oxumaq bilməyən, və (həm də) Allaha və Onun kəlimələrinə iman edən Nəbiyə-iman gətirin. ona ittiba edin (onun ardınca gedin ki,) bəlkə doğru yola yönələsiniz, doğru yolda olasınız!”

İzah

Peyğəmbərə aid Ona iman gətirən, Onun qədrini bilən, Ona yardım edən, Ona ittiba edin (Onun ardınca…) böyük hərflə — Allahla qarışır

7:176Böyük/kiçik hərfüslub
7:176 · hazırkı

-176: Əgər biz istəsəydik, şübhəsiz ki, onu onlarla (ayətlərimizlə) ucaldardıq, lakin o, yerə saplandı (dünya həyatına, nemətlərinə yönəldi) və öz həva və həvəsinin (şəhvətlərinin) ardınca getdi. (Buna görə də) onun misalı, bir itin misalı kimidir; üstünə getsən də (dilini çıxarıb) ləhləyər, yaxud onu tərk etsən də (dilini çıxarıb) ləhləyər. Bu, Bizim ayətlərimizi yalanlayan qövmün məsəlidir, (odur ki,) sən (onlara bu) qissələri danış ki, bəlkə təfəkkür edərlər.

7:176 · təklif

-176: Əgər Biz istəsəydik, şübhəsiz ki, onu onlarla (ayətlərimizlə) ucaldardıq, lakin o, yerə saplandı (dünya həyatına, nemətlərinə yönəldi) və öz həva və həvəsinin (şəhvətlərinin) ardınca getdi. (Buna görə də) onun misalı, bir itin misalı kimidir; üstünə getsən də (dilini çıxarıb) ləhləyər, yaxud onu tərk etsən də (dilini çıxarıb) ləhləyər. Bu, Bizim ayətlərimizi yalanlayan qövmün məsəlidir, (odur ki,) sən (onlara bu) qissələri danış ki, bəlkə təfəkkür edərlər.

İzah

Allahın sözündə Əgər biz istəsəydik kiçik hərflə

7:187, 7:188Dırnaq və mötərizədırnaq
7:187 · hazırkı

-187: Səndən Saat haqqında soruşurlar ki, onun vaqe olması nə vaxtdır? De: ”Onun elmi yalnız Rəbbimin yanındadır, onu Ondan başqa heç kim aşkara çıxara bilməz. (Saatın qopacağı haqqında olan xəbər hətta) səmalara və yerə belə ağır gəlmişdir! O, sizə yalnız qəfildən gələcəkdir! Səndən (onun haqqında elə) soruşurlar ki, sanki sən onun barəsində elm sahibisən. De: ”Onun elmi yalnız Allah qatındadır, lakin insanların əksəriyyəti (bunu) bilmirlər!”

7:187 · təklif

-187: Səndən Saat haqqında soruşurlar ki, onun vaqe olması nə vaxtdır? De: ”Onun elmi yalnız Rəbbimin yanındadır, onu Ondan başqa heç kim aşkara çıxara bilməz. (Saatın qopacağı haqqında olan xəbər hətta) səmalara və yerə belə ağır gəlmişdir! O, sizə yalnız qəfildən gələcəkdir!” Səndən (onun haqqında elə) soruşurlar ki, sanki sən onun barəsində elm sahibisən. De: ”Onun elmi yalnız Allah qatındadır, lakin insanların əksəriyyəti (bunu) bilmirlər!”

7:188 · hazırkı

-188: De: ”Mən özüm üçün, Allahın istədiyindən başqa heç bir fayda və zərərə malik (sahib) deyiləm. Əgər mən qeybi bilsəydim, şübhəsiz ki, (özüm üçün) çoxlu xeyir toplayıb çoxaldardım və mənə bir pislik (pis şeylər, zərər, ziyan) toxunmazdı. Mən iman edən bir qövm üçün yalnız qorxudan və müjdələyən biriyəm!

7:188 · təklif

-188: De: ”Mən özüm üçün, Allahın istədiyindən başqa heç bir fayda və zərərə malik (sahib) deyiləm. Əgər mən qeybi bilsəydim, şübhəsiz ki, (özüm üçün) çoxlu xeyir toplayıb çoxaldardım və mənə bir pislik (pis şeylər, zərər, ziyan) toxunmazdı. Mən iman edən bir qövm üçün yalnız qorxudan və müjdələyən biriyəm!”

İzah

De: ”… bağlanmadan yeni De: ” açılır; 7:188 bağlanmır

7:193Qrammatikaqrammatika
7:193 · hazırkı

-193: Əgər sən onları hidayətə də’vət etsən, sizə ittiba etməzlər. Onları də’vət etsəniz də, sussanız da, sizin üçün birdir (nəticə eynidir; onlar haqqı dinləmirlər).

7:193 · təklif

-193: Əgər siz onları hidayətə də’vət etsəniz, sizə ittiba etməzlər. Onları də’vət etsəniz də, sussanız da, sizin üçün birdir (nəticə eynidir; onlar haqqı dinləmirlər).

İzah

Əgər sən onları … də’vət etsən, sizə ittiba etməzlər — şəxs uyğunsuz (ərəbcədə cəmdir)

7:195Durğu və boşluqdurğu
7:195 · hazırkı

-195: Onların ayaqlarımı var, onunla yerisinlər? Yoxsa onların əllərimi var, onunla tutsunlar! Yoxsa onların gözlərimi var, onunla görsünlər? Yoxsa onların qulaqlarımı var, onunla eşitsinlər? De: ”Çağırın şəriklərinizi, sonra da mənə hiylə qurun və məni ertələməyin!

7:195 · təklif

-195: Onların ayaqlarımı var, onunla yerisinlər? Yoxsa onların əllərimi var, onunla tutsunlar? Yoxsa onların gözlərimi var, onunla görsünlər? Yoxsa onların qulaqlarımı var, onunla eşitsinlər? De: ”Çağırın şəriklərinizi, sonra da mənə hiylə qurun və məni ertələməyin!

İzah

Yoxsa onların əllərimi var, onunla tutsunlar! — sual cümləsi

7:3Qrammatikayeniqrammatika
7:3 · hazırkı

-3: Rəbbinizdən sizə nazil edilənə ittiba edin (vəhyi izləyin, Allah və Rəsulunun əmr və nəhylərinə tabe olun). Onu qoyub başqa vəlilərə ittiba etməyin! Siz necə də az (xatırlayıb) düşünüb ibrət alasınız!1

7:3 · təklif

-3: Rəbbinizdən sizə nazil edilənə ittiba edin (vəhyi izləyin, Allah və Rəsulunun əmr və nəhylərinə tabe olun). Onu qoyub başqa vəlilərə ittiba etməyin! Siz necə də az (xatırlayıb) düşünüb ibrət alırsınız!1

İzah

Siz necə də az (xatırlayıb) düşünüb ibrət alasınız! — arzu forması (-asınız) yerinə xəbər forması lazımdır (قَلِيلًا مَّا تَذَكَّرُونَ)

7:27Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
7:27 · hazırkı

-27: Ey Adəm oğulları! Atalarınızı Cənnətdən çıxardığı kimi, şeytan sizi də fitnəyə salmasın! O, onların libaslarını çıxardırdı ki, onlara ayıb yerlərini göstərsin. Həqiqətən də, o və onun qəbiləsi (nəsli, tərəfdarları, köməkçiləri) sizləri, sizin görmədiyiniz yerdən görür. Şübhəsiz ki, Biz şeytanları iman etməyənlər üçün vəlilər etdik!

7:27 · təklif

-27: Ey Adəm oğulları! Ata-ananızı (Adəm və Həvvanı) Cənnətdən çıxardığı kimi, şeytan sizi də fitnəyə salmasın! O, onların libaslarını çıxardırdı ki, onlara ayıb yerlərini göstərsin. Həqiqətən də, o və onun qəbiləsi (nəsli, tərəfdarları, köməkçiləri) sizləri, sizin görmədiyiniz yerdən görür. Şübhəsiz ki, Biz şeytanları iman etməyənlər üçün vəlilər etdik!

7:27 · ərəbcə

يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ لَا يَفۡتِنَنَّكُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ كَمَآ أَخۡرَجَ أَبَوَيۡكُم مِّنَ ٱلۡجَنَّةِ يَنزِعُ عَنۡهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوۡءَٰتِهِمَآۚ إِنَّهُۥ يَرَىٰكُمۡ هُوَ وَقَبِيلُهُۥ مِنۡ حَيۡثُ لَا تَرَوۡنَهُمۡۗ إِنَّا جَعَلۡنَا ٱلشَّيَٰطِينَ أَوۡلِيَآءَ لِلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ ٢٧

İzah

Atalarınızı Cənnətdən çıxardığı kimi — أَبَوَيْكُم ikili: ata və ana

8. Al-Anfaal8 qeyd

8:1Dırnaq və mötərizədırnaq
8:1 · hazırkı

-1: Səndən qənimətlər haqqında soruşurlar. De: ”Qənimətlər Allaha və (Onun) Rəsul(un)a məxsusdur”. (Odur ki,) Allahdan haqqı ilə qorxun və aranızı islah edin, düzəldin! Əgər möminlərsinizsə, Allaha və Onun Rəsuluna itaət edin!”

8:1 · təklif

-1: Səndən qənimətlər haqqında soruşurlar. De: ”Qənimətlər Allaha və (Onun) Rəsul(un)a məxsusdur”. (Odur ki,) Allahdan haqqı ilə qorxun və aranızı islah edin, düzəldin! Əgər möminlərsinizsə, Allaha və Onun Rəsuluna itaət edin!

İzah

…Rəsuluna itaət edin!” — sonda açılmamış artıq dırnaq

8:11Qrammatikaqrammatika
8:11 · hazırkı

-11: Bir zaman Ondan (Allah qatından sizin üçün) bir əminlik (rahatlıq, təskinlik, dincəlmə) olsun deyə sizi bir mürgü bürümüşdü və O, sizə səmadan su (yağış) nazil endirirdi ki, onunla sizi təmizləsin, şeytanın murdarlığını sizdən aparsın, qəlblərinizi bir-birinə bağlasın və onunla qədəmlər(iniz)ə səbat versin.

8:11 · təklif

-11: Bir zaman Ondan (Allah qatından sizin üçün) bir əminlik (rahatlıq, təskinlik, dincəlmə) olsun deyə sizi bir mürgü bürümüşdü və O, sizə səmadan su (yağış) nazil edirdi ki, onunla sizi təmizləsin, şeytanın murdarlığını sizdən aparsın, qəlblərinizi bir-birinə bağlasın və onunla qədəmlər(iniz)ə səbat versin.

İzah

səmadan su (yağış) nazil endirirdi — nazil və endirirdi təkrardır

8:52Böyük/kiçik hərfüslub
8:52 · hazırkı

-52: (Bunların adəti, halı) fironun tərəfdarları və onlardan əvvəlkilərin adəti kimidir. Onlar Allahın ayətlərinə küfr etdilər, Allah da onları bu günahlarına görə yaxaladı. Həqiqətən də Allah Qaviydir (sonsuz qüvvət Sahibidir), iqabı (cəzası) şiddətli Olandır!

8:52 · təklif

-52: (Bunların adəti, halı) Fironun tərəfdarları və onlardan əvvəlkilərin adəti kimidir. Onlar Allahın ayətlərinə küfr etdilər, Allah da onları bu günahlarına görə yaxaladı. Həqiqətən də Allah Qaviydir (sonsuz qüvvət Sahibidir), iqabı (cəzası) şiddətli Olandır!

İzah

fironun tərəfdarları kiçik hərflə (8:54-də Fironun) — xüsusi isim bütün mətndə qarışıqdır

8:56Qrammatikaqrammatika
8:56 · hazırkı

-56: O(onlar) kimsələr(dir) ki, sən onlarla əhd bağlamışdın, onlar da hər dəfəsində öz əhdlərini pozmuşdular və (əhdlərini pozmaqdan əsla) qorxub çəkinmirlər.

8:56 · təklif

-56: Onlar o kimsələrdir ki, sən onlarla əhd bağlamışdın, onlar da hər dəfəsində öz əhdlərini pozmuşdular və (əhdlərini pozmaqdan əsla) qorxub çəkinmirlər.

İzah

O(onlar) kimsələr(dir) ki

8:72Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
8:72 · hazırkı

-72: Həqiqətən də, iman edən, hicrət edən və Allah yolunda malları və canları ilə cihad edənlər və (onlara) sığınacaq verib yardım edənlər ki var, (məhz) onlar bir-birinin vəlisidirlər! İman edən, (lakin) hicrət etməyənlərə gəldikdə isə, onlar hicrət edənə qədər, onların valəyətindən (onları himayə etməkdən) sizin üçün heç bir şey yoxdur. Əgər onlar dində sizdən yardım istəsələr, sizinlə aralarında sözləşmə (müqavilə) olan bir qövm əleyhinə (yardımlaşmaq) istisna olmaqla, onlara yardım etməlisiniz. Allah sizin etdiyiniz əməlləri (haqqı ilə) Görəndir.

8:72 · təklif

-72: Həqiqətən də, iman edən, hicrət edən və Allah yolunda malları və canları ilə cihad edənlər və (onlara) sığınacaq verib yardım edənlər ki var, (məhz) onlar bir-birinin vəlisidirlər! İman edən, (lakin) hicrət etməyənlərə gəldikdə isə, onlar hicrət edənə qədər, onların vəlayətindən (onları himayə etməkdən) sizin üçün heç bir şey yoxdur. Əgər onlar dində sizdən yardım istəsələr, sizinlə aralarında sözləşmə (müqavilə) olan bir qövm əleyhinə (yardımlaşmaq) istisna olmaqla, onlara yardım etməlisiniz. Allah sizin etdiyiniz əməlləri (haqqı ilə) Görəndir.

İzah

onların valəyətindən

Auditdə iki variant var: «vilayət» azərbaycancada həm də «əyalət» deməkdir, ona görə burada himayə mənasını verən «vəlayət» seçilib.

8:73Dırnaq və mötərizəMÖTƏRİZƏ
8:73 · hazırkı

-73: Kafirlər(ə gəldikdə isə, onlar bir-birinin vəlisidirlər. Əgər siz onu etməsəniz (bir-birinizə yardımlaşmasanız), yer üzündə fitnə və böyük bir fəsad baş verər!

8:73 · təklif

-73: Kafirlərə gəldikdə isə, onlar bir-birinin vəlisidirlər. Əgər siz onu etməsəniz (bir-birinizə yardımlaşmasanız), yer üzündə fitnə və böyük bir fəsad baş verər!

İzah

Kafirlər(ə gəldikdə isə, onlar bir-birinin vəlisidirlər — açılan mötərizə bağlanmır

8:11Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
8:11 · hazırkı

-11: Bir zaman Ondan (Allah qatından sizin üçün) bir əminlik (rahatlıq, təskinlik, dincəlmə) olsun deyə sizi bir mürgü bürümüşdü və O, sizə səmadan su (yağış) nazil endirirdi ki, onunla sizi təmizləsin, şeytanın murdarlığını sizdən aparsın, qəlblərinizi bir-birinə bağlasın və onunla qədəmlər(iniz)ə səbat versin.

8:11 · təklif

-11: Bir zaman Ondan (Allah qatından sizin üçün) bir əminlik (rahatlıq, təskinlik, dincəlmə) olsun deyə sizi bir mürgü bürümüşdü və O, sizə səmadan su (yağış) nazil endirirdi ki, onunla sizi təmizləsin, şeytanın murdarlığını sizdən aparsın, qəlblərinizi möhkəmləndirsin və onunla qədəmlər(iniz)ə səbat versin.

8:11 · ərəbcə

إِذۡ يُغَشِّيكُمُ ٱلنُّعَاسَ أَمَنَةٗ مِّنۡهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيۡكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ لِّيُطَهِّرَكُم بِهِۦ وَيُذۡهِبَ عَنكُمۡ رِجۡزَ ٱلشَّيۡطَٰنِ وَلِيَرۡبِطَ عَلَىٰ قُلُوبِكُمۡ وَيُثَبِّتَ بِهِ ٱلۡأَقۡدَامَ ١١

İzah

qəlblərinizi bir-birinə bağlasın — وَلِيَرْبِطَ عَلَىٰ قُلُوبِكُمْ qəlblərinizi möhkəmləndirsin (sakitləşdirsin) deməkdir

8:71Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
8:71 · hazırkı

-71: Əgər onlar sənə xəyanət etmək istəsələr, (bil ki,) artıq onlar bundan əvvəl Allaha xəyanət etmişdilər, O da onların (layiqli) cəzasını vermişdi. Allah Alimdir, Hakimdir!

8:71 · təklif

-71: Əgər onlar sənə xəyanət etmək istəsələr, (bil ki,) artıq onlar bundan əvvəl Allaha xəyanət etmişdilər, O da (Bədrdə) onları sizin əlinizə salmışdı. Allah Alimdir, Hakimdir!

8:71 · ərəbcə

وَإِن يُرِيدُواْ خِيَانَتَكَ فَقَدۡ خَانُواْ ٱللَّهَ مِن قَبۡلُ فَأَمۡكَنَ مِنۡهُمۡۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ٧١

İzah

O da onların (layiqli) cəzasını vermişdi — فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ: (sizə) onlar üzərində imkan verdi (onları əlinizə saldı)

9. At-Tawba14 qeyd

9:24Dırnaq və mötərizədırnaq
9:24 · hazırkı

-24: De: ”Əgər atalarınız, oğullarınız (övladlarınız), qardaşlarınız, zövcələriniz, əşirətiniz (yaxın qohumlarınız), yığıb topladığınız mallar, kasada uğramasından qorxduğunuz ticarət və razı olduğunuz məskənlər sizə Allahdan, Onun Rəsulundan və Onun (Allahın) yolunda cihaddan daha sevimlidirsə, (onda) Allah Öz əmri ilə gələnədək gözləyin! (Bilin ki,) Allah fasiqlər (itaətdən çıxanlar) qövmünü hidayət etmir!

9:24 · təklif

-24: De: ”Əgər atalarınız, oğullarınız (övladlarınız), qardaşlarınız, zövcələriniz, əşirətiniz (yaxın qohumlarınız), yığıb topladığınız mallar, kasada uğramasından qorxduğunuz ticarət və razı olduğunuz məskənlər sizə Allahdan, Onun Rəsulundan və Onun (Allahın) yolunda cihaddan daha sevimlidirsə, (onda) Allah Öz əmri ilə gələnədək gözləyin! (Bilin ki,) Allah fasiqlər (itaətdən çıxanlar) qövmünü hidayət etmir!”

İzah

De: ”Əgər atalarınız… — bağlanmır

9:31Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
9:31 · hazırkı

-31: Onlar (yəhudilər) Allahı qoyub hibrlərini (baş din xadimlərini, alimlərini) və (nəsranilər də) rahiblərini, bir də Məryəm oğlu Məsihi özlərinə rəblər etdilər. Halbuki, onlar yalnız tək olan İlaha ibadət etməklə əmr olunmuşdular. Ondan başqa ilah yoxdur! O onların şərik qoşduqlarından pak və munəzzəhdir!

9:31 · təklif

-31: Onlar (yəhudilər) Allahı qoyub hibrlərini (baş din xadimlərini, alimlərini) və (nəsranilər də) rahiblərini, bir də Məryəm oğlu Məsihi özlərinə rəblər etdilər. Halbuki, onlar yalnız tək olan İlaha ibadət etməklə əmr olunmuşdular. Ondan başqa ilah yoxdur! O onların şərik qoşduqlarından pak və münəzzəhdir!

İzah

munəzzəhdir

9:32Böyük/kiçik hərfüslub
9:32 · hazırkı

-32: Onlar ağızlarıyla Allahın nurunu söndürmək istəməkdədirlər. (Lakin), kafirlər xoşlamasa da, Allah öz nurunu tamamlamaqdan başqa bir şey istəmir!

9:32 · təklif

-32: Onlar ağızlarıyla Allahın nurunu söndürmək istəməkdədirlər. (Lakin), kafirlər xoşlamasa da, Allah Öz nurunu tamamlamaqdan başqa bir şey istəmir!

İzah

Allah öz nurunu (başqa yerlərdə Öz)

9:50Qrammatikaqrammatika
9:50 · hazırkı

-50: Əgər sənə bir həsənat (yaxşılıq, yaxşı şey) üz versə, bu onları pisinə gələr (bundan məyus olarlar, hüznlənərlər), əgər sənə bir müsibət üz versə: ”Biz onsuz da bundan əvvəl tədbirimizi almışdıq”-deyərlər və fərəhlənərək üz çevirib gedərlər.

9:50 · təklif

-50: Əgər sənə bir həsənat (yaxşılıq, yaxşı şey) üz versə, bu onların pisinə gələr (bundan məyus olarlar, hüznlənərlər), əgər sənə bir müsibət üz versə: ”Biz onsuz da bundan əvvəl tədbirimizi almışdıq”-deyərlər və fərəhlənərək üz çevirib gedərlər.

İzah

bu onları pisinə gələr

9:51Böyük/kiçik hərfüslub
9:51 · hazırkı

-51: De: ”Allahın bizim üçün yazdığından başqa heç bir şey əsla Bizə isabət etməz (başımıza gəlməz)! Odur bizim Mövlamız! Qoy (yalnız) Allaha təvəkkül etsin möminlər!”

9:51 · təklif

-51: De: ”Allahın bizim üçün yazdığından başqa heç bir şey əsla bizə isabət etməz (başımıza gəlməz)! Odur bizim Mövlamız! Qoy (yalnız) Allaha təvəkkül etsin möminlər!”

İzah

möminlərin sözündə əsla Bizə isabət etməz böyük hərflə — Allah sözü kimi oxunur

9:66Durğu və boşluqboşluq
9:66 · hazırkı

-66: Üzr bəyan etməyin! Artıq imanınızdan sonra küfr etdiniz!Əgər sizlərdən bir tayfanı əfv etsək də, (digər bir) tayfaya mucrimlər olduqlarına görə əzab verəcəyik!”

9:66 · təklif

-66: Üzr bəyan etməyin! Artıq imanınızdan sonra küfr etdiniz!␣Əgər sizlərdən bir tayfanı əfv etsək də, (digər bir) tayfaya mucrimlər olduqlarına görə əzab verəcəyik!”

İzah

küfr etdiniz!Əgər

9:71Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
9:71 · hazırkı

-71: Mömin kişilərlə mömin qadınlar bir-birinin vəliləridirlər. Onlar mə’rufu (yaxşılığı) əmr edir, munkəri (pisliyi) nəhy edir, namazı qılır, zəkatı verir və Allaha və Rəsuluna itaət edirlər. Allah (məhz) onlara rəhm edəcəkdir. Həqiqətən də, Allah Azizdir, Hakimdir!

9:71 · təklif

-71: Mömin kişilərlə mömin qadınlar bir-birinin vəliləridirlər. Onlar mə’rufu (yaxşılığı) əmr edir, münkəri (pisliyi) nəhy edir, namazı qılır, zəkatı verir və Allaha və Rəsuluna itaət edirlər. Allah (məhz) onlara rəhm edəcəkdir. Həqiqətən də, Allah Azizdir, Hakimdir!

İzah

munkəri

9:86Qrammatikaqrammatika
9:86 · hazırkı

-86: ”Allaha iman edin Onun Rəsulu ilə birlikdə cihad edin!”-deyə bir surə nazil olduqda, onlardan zəngin olanlar səndən izn istədilər və dedilər: ”Bizi burax, oturanlarla birlikdə olaq”.

9:86 · təklif

-86: ”Allaha iman edin və Onun Rəsulu ilə birlikdə cihad edin!”-deyə bir surə nazil olduqda, onlardan zəngin olanlar səndən izn istədilər və dedilər: ”Bizi burax, oturanlarla birlikdə olaq”.

İzah

Allaha iman edin Onun Rəsulu ilə birlikdə cihad edin — və yoxdur

9:93Qrammatikaqrammatika
9:93 · hazırkı

-93: Yalnız zənginlər olduqları halda (cihaddan geri qalmaq üçün) səndən izn istəyən kimsələrə qarşı yol (qınaq, məzəmmət, günah) vardır. Onlar arxada qalanlarla (qadınlar, uşaqlar və üzr sahibi kimsələrlə) birlikdə olmağa razı oldular, Allah da onların qəlblərini möhürlədi və onlar (artıq haqqı, eləcə özlərini hansı aqibətin gözlədiyini) bilmirlər.

9:93 · təklif

-93: Yalnız zənginlər olduqları halda (cihaddan geri qalmaq üçün) səndən izn istəyən kimsələrə qarşı yol (qınaq, məzəmmət, günah) vardır. Onlar arxada qalanlarla (qadınlar, uşaqlar və üzr sahibi kimsələrlə) birlikdə olmağa razı oldular, Allah da onların qəlblərini möhürlədi və onlar (artıq haqqı, eləcə də özlərini hansı aqibətin gözlədiyini) bilmirlər.

İzah

(artıq haqqı, eləcə özlərini…)

9:99Qrammatikaqrammatika
9:99 · hazırkı

-99: Bədəvi ərəblərdən kimisi də Allaha və axirət gününə iman edir, infaq etdikləri şeyləri də Allah qatında (onu Allaha) yaxınlaşdıracaq əməllər və (bununla da) Rəsulun dualarına nail olmaq vəsiləsi hesab edir. Diqqət edin! Həqiqətən də o əməlləri onlar üçün (özlərini Allaha) yaxınlaşdıracaq əməllərdir. Allah onları Öz rəhmətinə daxil edəcəkdir. Həqiqətən də Allah Ğafurdur, Rahimdir.

9:99 · təklif

-99: Bədəvi ərəblərdən kimisi də Allaha və axirət gününə iman edir, infaq etdikləri şeyləri də Allah qatında (onu Allaha) yaxınlaşdıracaq əməllər və (bununla da) Rəsulun dualarına nail olmaq vəsiləsi hesab edir. Diqqət edin! Həqiqətən də o əməllər onlar üçün (özlərini Allaha) yaxınlaşdıracaq əməllərdir. Allah onları Öz rəhmətinə daxil edəcəkdir. Həqiqətən də Allah Ğafurdur, Rahimdir.

İzah

Həqiqətən də o əməlləri onlar üçün … əməllərdir

9:124Qrammatikaqrammatika
9:124 · hazırkı

-124: Bir surə nazil edildiyi zaman onlardan kimisi: ”Bu, sizin hansınızın imanını artırdı?” İman gətirənlərə gəldikdə, bu onların imanını artırdı və onlar bir-birini müjdələməkdədirlər.

9:124 · təklif

-124: Bir surə nazil edildiyi zaman onlardan kimisi: ”Bu, sizin hansınızın imanını artırdı?”-deyir. İman gətirənlərə gəldikdə, bu onların imanını artırdı və onlar bir-birini müjdələməkdədirlər.

İzah

onlardan kimisi: ”Bu, sizin hansınızın imanını artırdı?” — fel yoxdur

9:13Böyük/kiçik hərfyeniüslub
9:13 · hazırkı

-13: Andlarını (sizinlə bağladıqları əhdlərini) pozub (Mənim) Rəsulu(mu Məkkədən) çıxarmaq istəyən, əzm edən bir qövmlə döyüşməyəcəkmisiniz? Halbuki, sizə qarşı ilk dəfə (döyüşə) başlayan onlardır. Onlardanmı qorxursunuz? Əgər möminlərsinizsə (bilin ki), Allah, Özündən qorxmağınıza ən haqlı Olandır!

9:13 · təklif

-13: Andlarını (sizinlə bağladıqları əhdlərini) pozub Rəsulu (Məkkədən) çıxarmağa əzm edən bir qövmlə döyüşməyəcəkmisiniz? Halbuki, sizə qarşı ilk dəfə (döyüşə) başlayan onlardır. Onlardanmı qorxursunuz? Əgər möminlərsinizsə (bilin ki), Allah, Özündən qorxmağınıza ən haqlı Olandır!

İzah

(Mənim) Rəsulu(mu Məkkədən) çıxarmaq istəyən — ayədə danışan birinci şəxs deyil (الرَّسُولِ; sonda Allah… haqlıdır), (Mənim) əlavəsi şəxsi qarışdırır

9:122Məna və strukturyeniAYDINLIQ
9:122 · hazırkı

-122: Möminlərin hamısı (cihada) çıxmasın. Hər bir firqədən (qəbilədən) bir tayfa (cihada çıxmayıb geridə) qalsın ki, dində fəqihləşsinlər və qövmləri (cihada çıxanlar) onların yanına qayıtdıqda onları xəbərdar etsinlər ki, bəlkə çəkinələr.

9:122 · təklif

-122: Möminlərin hamısı (cihada) çıxmasın. Hər bir firqədən (qəbilədən) bir tayfa (dini öyrənmək üçün) çıxmalı deyildimi ki, dində fəqihləşsinlər və qövmləri (cihada çıxanlar) onların yanına qayıtdıqda onları xəbərdar etsinlər ki, bəlkə çəkinələr.

9:122 · ərəbcə

۞ وَمَا كَانَ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ لِيَنفِرُواْ كَآفَّةٗۚ فَلَوۡلَا نَفَرَ مِن كُلِّ فِرۡقَةٖ مِّنۡهُمۡ طَآئِفَةٞ لِّيَتَفَقَّهُواْ فِي ٱلدِّينِ وَلِيُنذِرُواْ قَوۡمَهُمۡ إِذَا رَجَعُوٓاْ إِلَيۡهِمۡ لَعَلَّهُمۡ يَحۡذَرُونَ ١٢٢

İzah

Hər bir firqədən bir tayfa (cihada çıxmayıb geridə) qalsın ki, dində fəqihləşsinlər — ərəbcədə fel نَفَرَ çıxsındır; tərcümə təfsir variantlarından birini əsas mətnə qoyub feli tərsinə çevirib

9:125Dırnaq və mötərizəyeniəlavə (mötərizəsiz)
9:125 · hazırkı

-125: Qəlblərində xəstəlik olanlara gəldikdə, o surə onların murdarlığının üstünə murdarlıq, əzabının da üstünə əzab artırdı və kafirlər olduqları halda öldülər.

9:125 · təklif

-125: Qəlblərində xəstəlik olanlara gəldikdə, o surə onların murdarlığının üstünə murdarlıq artırdı və kafirlər olduqları halda öldülər.

İzah

əzabının da üstünə əzab artırdı — ərəbcədə yalnız رِجْسًا إِلَىٰ رِجْسِهِمْ

10. Yunus12 qeyd

10:17Durğu və boşluqboşluq
10:17 · hazırkı

-17: Allaha yalandan iftira atan və ya Onun ayətlərini yalanlayan kimsədən daha zalım kim ola bilər?Həqiqətən də mucrimlər iflah olmazlar!

10:17 · təklif

-17: Allaha yalandan iftira atan və ya Onun ayətlərini yalanlayan kimsədən daha zalım kim ola bilər?␣Həqiqətən də mucrimlər iflah olmazlar!

İzah

kim ola bilər?Həqiqətən

10:20Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
10:20 · hazırkı

-20: Onlar deyirlər: ”Ona öz Rəbbi tərəfindən bir ayət nazil olmalı deyilmiydi?” Sən də (onlara belə) de: ”Qeyb yalnız Allaha məxsusdur! Gözləyin, şübhəsiz ki, mən də sizinlə birlikdə gözləyənlərdənəm!”

10:20 · təklif

-20: Onlar deyirlər: ”Ona öz Rəbbi tərəfindən bir ayət nazil olmalı deyildimi?” Sən də (onlara belə) de: ”Qeyb yalnız Allaha məxsusdur! Gözləyin, şübhəsiz ki, mən də sizinlə birlikdə gözləyənlərdənəm!”

İzah

deyilmiydi

10:31Dırnaq və mötərizədırnaq
10:31 · hazırkı

-31: De: ”Səmadan və yerdən sizi kim ruziləndirir? Qulaqlara və gözlərə malik (sahib) Olan, onlara hökm edən kimdir? Ölüdən dirini çıxaran, diridən də ölünü çıxaran kimdir? İşləri idarə edən kimdir? Onlar: ”Allahdır”-deyəcəklər! De: ”(Elə isə Allahdan) haqqı ilə qorxmursunuzmu?

10:31 · təklif

-31: De: ”Səmadan və yerdən sizi kim ruziləndirir? Qulaqlara və gözlərə malik (sahib) Olan, onlara hökm edən kimdir? Ölüdən dirini çıxaran, diridən də ölünü çıxaran kimdir? İşləri idarə edən kimdir?” Onlar: ”Allahdır”-deyəcəklər! De: ”(Elə isə Allahdan) haqqı ilə qorxmursunuzmu?”

İzah

De: ”Səmadan… kimdir? — bağlanmadan Onlar: ”Allahdır” gəlir

Sitatın sonu da bağlanmamışdı — ayənin sonuna da dırnaq əlavə olunub.

10:61Dırnaq və mötərizədırnaq
10:61 · hazırkı

-61: Sən hər hansı bir işin içində olsan (nə iş görsən), Qurandan onun haqqında nə oxusan və sizlər onun içinə daldığınız zaman əməllərdən nə əməl etsəniz, şübhəsiz ki, Biz sizin üzərinizdə şahid olanlarıq. Səmada və yerdə, bir misqal ağırlığında olan heç bir şey Ondan gizli qalmır. Bundan daha kiçik və bundan daha böyük olan elə bir şey yoxdur ki, mubin (açıq-aydın) bir kitabda olmuş olmasın”.

10:61 · təklif

-61: Sən hər hansı bir işin içində olsan (nə iş görsən), Qurandan onun haqqında nə oxusan və sizlər onun içinə daldığınız zaman əməllərdən nə əməl etsəniz, şübhəsiz ki, Biz sizin üzərinizdə şahid olanlarıq. Səmada və yerdə, bir misqal ağırlığında olan heç bir şey Ondan gizli qalmır. Bundan daha kiçik və bundan daha böyük olan elə bir şey yoxdur ki, mubin (açıq-aydın) bir kitabda olmuş olmasın.

İzah

ayə ” ilə bitir, açılan dırnaq yoxdur

10:64Qrammatikaqrammatika
10:64 · hazırkı

-64: Məhz onlar üçün dünya(həyatın)da və axirətdə (də) müjdə vardır. Allahın kəlimələrində (əsla) dəyişiklik olmaz. Bu, böyük (əzəmətli) uğur məhz budur!

10:64 · təklif

-64: Məhz onlar üçün dünya(həyatın)da və axirətdə (də) müjdə vardır. Allahın kəlimələrində (əsla) dəyişiklik olmaz. Böyük (əzəmətli) uğur məhz budur!

İzah

Bu, böyük (əzəmətli) uğur məhz budur! — Bu və budur təkrar

10:65Durğu və boşluqboşluq
10:65 · hazırkı

-65: Qoy onların sözləri səni hüznləndirməsin, şübhəsiz ki, izzətin hamısı, tamamı yalnız Allaha məxsusdur!O, Səmi’dir (haqqı ilə Eşidəndir), Alimdir!

10:65 · təklif

-65: Qoy onların sözləri səni hüznləndirməsin, şübhəsiz ki, izzətin hamısı, tamamı yalnız Allaha məxsusdur!␣O, Səmi’dir (haqqı ilə Eşidəndir), Alimdir!

İzah

məxsusdur!O, Səmi’dir

10:89Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
10:89 · hazırkı

-89: O, dedi: ”Artıq siz ikinizin duası qəbul edilmişdir, (odur ki,) ikiniz də haqq üzərində, doğru yalda sabit olun, (haqq dəvətinizə davam edin və əsla haqqı) bilməyən kimsələrin yolunu izləməyin, getməyin!”

10:89 · təklif

-89: O, dedi: ”Artıq siz ikinizin duası qəbul edilmişdir, (odur ki,) ikiniz də haqq üzərində, doğru yolda sabit olun, (haqq dəvətinizə davam edin və əsla haqqı) bilməyən kimsələrin yolunu izləməyin, getməyin!”

İzah

doğru yalda sabit olun

10:104Dırnaq və mötərizədırnaq
10:104 kontekst, dəyişmir

-104: De: ”Ey insanlar! Əgər siz mənim dinim haqqında şəkk içindəsinizsə, (bilin ki,) mən sizin Allahdan başqa ibadət etdiklərinizə ibadət etmirəm, (əksinə,) sizi vəfat etdirməkdə olan Allaha ibadət edirəm və mənə möminlərdən olmaq əmr edilmişdir!

10:106 · hazırkı

-106: Allahı qoyub, sənə nə bir fayda , nə də bir zərər verməyənlərə dua etmə! Əgər bunu etsən, şübhə yoxdur ki, o zaman sən də zalımlardan olarsan!

10:106 · təklif

-106: Allahı qoyub, sənə nə bir fayda , nə də bir zərər verməyənlərə dua etmə! Əgər bunu etsən, şübhə yoxdur ki, o zaman sən də zalımlardan olarsan!”

İzah

De: ”Ey insanlar!… — bağlanmır (10:105–106 sitatın davamıdır)

10:106Durğu və boşluqdurğu
10:106 · hazırkı

-106: Allahı qoyub, sənə nə bir fayda␣, nə də bir zərər verməyənlərə dua etmə! Əgər bunu etsən, şübhə yoxdur ki, o zaman sən də zalımlardan olarsan!

10:106 · təklif

-106: Allahı qoyub, sənə nə bir fayda, nə də bir zərər verməyənlərə dua etmə! Əgər bunu etsən, şübhə yoxdur ki, o zaman sən də zalımlardan olarsan!

İzah

nə bir fayda , nə də

10:11Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
10:11 · hazırkı

-11: Əgər Allah insanlara (dilədikləri) xeyri tez verdiyi kimi şəri də tez versəydi, heç şübhə yoxdur ki, artıq onların əcəli gəlmiş və işləri bitmiş olardı. Biz, Bizimlə qarşılaşmağa ümid bəsləməyənləri tərk edirik, onlar da öz tüğyanlarında çaşqınlıq içində boş-boş dolaşırlar.

10:11 · təklif

-11: Əgər Allah insanlara, onların xeyri tələsdirdikləri kimi, şəri də tələsdirsəydi, heç şübhə yoxdur ki, artıq onların əcəli gəlmiş və işləri bitmiş olardı. Biz, Bizimlə qarşılaşmağa ümid bəsləməyənləri tərk edirik, onlar da öz tüğyanlarında çaşqınlıq içində boş-boş dolaşırlar.

10:11 · ərəbcə

۞ وَلَوۡ يُعَجِّلُ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ ٱلشَّرَّ ٱسۡتِعۡجَالَهُم بِٱلۡخَيۡرِ لَقُضِيَ إِلَيۡهِمۡ أَجَلُهُمۡۖ فَنَذَرُ ٱلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ لِقَآءَنَا فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ ١١

İzah

Əgər Allah insanlara (dilədikləri) xeyri tez verdiyi kimi şəri də tez versəydi — اسْتِعْجَالَهُم بِالْخَيْرِ: insanların xeyri tələsdirdikləri kimi; tələsən insanlardır, Allah deyil

10:61Yazı (orfoqrafiya)yeniBURAXILMA (kiçik)
10:61 · hazırkı

-61: Sən hər hansı bir işin içində olsan (nə iş görsən), Qurandan onun haqqında nə oxusan və sizlər onun içinə daldığınız zaman əməllərdən nə əməl etsəniz, şübhəsiz ki, Biz sizin üzərinizdə şahid olanlarıq. Səmada və yerdə, bir misqal ağırlığında olan heç bir şey Ondan gizli qalmır. Bundan daha kiçik və bundan daha böyük olan elə bir şey yoxdur ki, mubin (açıq-aydın) bir kitabda olmuş olmasın”.

10:61 · təklif

-61: Sən hər hansı bir işin içində olsan (nə iş görsən), Qurandan onun haqqında nə oxusan və sizlər onun içinə daldığınız zaman əməllərdən nə əməl etsəniz, şübhəsiz ki, Biz sizin üzərinizdə şahid olanlarıq. Səmada və yerdə, zərrə ağırlığında olan heç bir şey Ondan gizli qalmır. Bundan daha kiçik və bundan daha böyük olan elə bir şey yoxdur ki, mubin (açıq-aydın) bir kitabda olmuş olmasın”.

İzah

bir misqal ağırlığında olan heç bir şey — مِن مِّثْقَالِ ذَرَّةٍ: zərrə ağırlığında; zərrə düşüb (34:3, 99:7 kimi)

10:51Böyük/kiçik hərfyeniüslub
10:51 · hazırkı

-51: O (əzab) sizə vaqe olduğu zamanmı Ona iman etdiniz? Yoxsa indimi (iman gətirirsiniz) ? Siz ki, onun tez gəlməsini istəyirdiniz?

10:51 · təklif

-51: O (əzab) sizə vaqe olduğu zamanmı ona iman etdiniz? Yoxsa indimi (iman gətirirsiniz) ? Siz ki, onun tez gəlməsini istəyirdiniz?

İzah

vaqe olduğu zamanmı Ona iman etdiniz — بِهِ əzaba aiddir, böyük O Allahı göstərir

11. Hud13 qeyd

11:12Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
11:12 · hazırkı

-12: Bəlkə də sən, onların: ”Ona bir xəzinə nazil edilməli və yaxud da onunla birlikdə bir mələk gəlməli deyilmiydi?”-demələrinə görə sənə vəhy olunanlardan bəzisini tərk edəcəksən və ona görə sinən daralacaq, sıxılacaqdır. Sən yalnız qorxudub xəbərdar edənsən, Allah isə hər şey üzərində Vəkildir!

11:12 · təklif

-12: Bəlkə də sən, onların: ”Ona bir xəzinə nazil edilməli və yaxud da onunla birlikdə bir mələk gəlməli deyildimi?”-demələrinə görə sənə vəhy olunanlardan bəzisini tərk edəcəksən və ona görə sinən daralacaq, sıxılacaqdır. Sən yalnız qorxudub xəbərdar edənsən, Allah isə hər şey üzərində Vəkildir!

İzah

deyilmiydi

11:25Dırnaq və mötərizədırnaq/mötərizə
11:25 · hazırkı

-25: And olsun ki, Biz Nuhu öz qövmünə rəsul olaraq göndərmişdik. (O, dedi:”)Həqiqətən də mən sizin üçün açıq-aydın bir qorxudanam!

11:25 · təklif

-25: And olsun ki, Biz Nuhu öz qövmünə rəsul olaraq göndərmişdik. (O, dedi:) ”Həqiqətən də mən sizin üçün açıq-aydın bir qorxudanam!

İzah

(O, dedi:”)Həqiqətən də — dırnaq mötərizənin içində, boşluq yoxdur

11:36Dırnaq və mötərizədırnaq
11:36 · hazırkı

-36: Nuha vəhy olundu ki; Sənin qövmündən artıq (bu günə kimi) iman etmiş olanlardan başqası iman etməyəcəkdir. (Odur ki,) onların etməkdə olduğu şeylərə görə hüznlənmə!

11:36 · təklif

-36: Nuha vəhy olundu ki: ”Sənin qövmündən artıq (bu günə kimi) iman etmiş olanlardan başqası iman etməyəcəkdir. (Odur ki,) onların etməkdə olduğu şeylərə görə hüznlənmə!

11:37 kontekst, dəyişmir

-37: Gəmini Bizim gözlərimizin önündə və vəhyimizlə düzəlt və zülm edənlər barədə Mənə xitab (dua) etmə! Şübhə yoxdur ki, onlar boğulacaqlar!”

İzah

Allahın Nuha sözü açılmır (vəhy olundu ki; Sənin…), 11:37 isə ” ilə bitir

11:53Qrammatikaqrammatika
11:53 · hazırkı

-53: Onlar dedilər: ”Ey Hud! Sən bizə beyyinət (heç bir açıq-aydın bir dəlil) ilə gəlmədin, biz də sənin sözünlə öz ilahlarımızı tərk edən deyilik. Biz sənə iman etmirik.

11:53 · təklif

-53: Onlar dedilər: ”Ey Hud! Sən bizə beyyinət (heç bir açıq-aydın dəlil) ilə gəlmədin, biz də sənin sözünlə öz ilahlarımızı tərk edən deyilik. Biz sənə iman etmirik.

İzah

beyyinət (heç bir açıq-aydın bir dəlil)

11:60Dırnaq və mötərizəsimvol
11:60 · hazırkı

-60: Onlar bu dünyada da lənətlə təqib olunacaqlar, Qiyamət günündə də. Diqqət edin, həqiqətən də Ad (qövmü) öz Rəblərinə küfr etdilər. Diqqət edin! Qoy uzaq olsun Hud qövmü (olan) Ad (qövmü)!}

11:60 · təklif

-60: Onlar bu dünyada da lənətlə təqib olunacaqlar, Qiyamət günündə də. Diqqət edin, həqiqətən də Ad (qövmü) öz Rəblərinə küfr etdilər. Diqqət edin! Qoy uzaq olsun Hud qövmü (olan) Ad (qövmü)!

İzah

ayə …Ad (qövmü)!} ilə bitir — artıq }

11:68Durğu və boşluqboşluq
11:68 · hazırkı

-68: Sanki onlar (bundan əvvəl) heç orada yaşamamışdılar. Diqqət edin!Həqiqətən də Səmud (qövmü) öz Rəblərinə küfr etmişdir! Diqqət edin! Qoy uzaq olsun(, məhv olsun) Səmud (qövmü)!

11:68 · təklif

-68: Sanki onlar (bundan əvvəl) heç orada yaşamamışdılar. Diqqət edin!␣Həqiqətən də Səmud (qövmü) öz Rəblərinə küfr etmişdir! Diqqət edin! Qoy uzaq olsun(, məhv olsun) Səmud (qövmü)!

İzah

Diqqət edin!Həqiqətən

11:71Böyük/kiçik hərfüslub
11:71 · hazırkı

-71: Onun arvadı da ayaq üstə durmuşdu, (bunları gördükdə) güldü və biz onu İshaq ilə, İshaqın arxasınca da Yaqub ilə müjdələdik.

11:71 · təklif

-71: Onun arvadı da ayaq üstə durmuşdu, (bunları gördükdə) güldü və Biz onu İshaq ilə, İshaqın arxasınca da Yaqub ilə müjdələdik.

İzah

Allahın sözündə biz onu İshaq ilə… müjdələdik kiçik hərflə

11:73Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
11:73 · hazırkı

-73: Onlar dedilər: ”Allahın əmrinəmi təəccüb edirsən? Allahın rəhməti və Onun bərəkətləri üzərinizə olsun, ey ev əhli! Həqiqətən də O, Həmiddir (Övülən, həmd Edilən, həmd edilməyə layiq Olandır), Məciddir! (lütfü bol Olandır)”

11:73 · təklif

-73: Onlar dedilər: ”Allahın əmrinəmi təəccüb edirsən? Allahın rəhməti və Onun bərəkətləri üzərinizə olsun, ey ev əhli! Həqiqətən də O, Həmiddir (Öyülən, həmd Edilən, həmd edilməyə layiq Olandır), Məciddir! (lütfü bol Olandır)”

İzah

Övülən

11:76Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
11:76 · hazırkı

-76: (Mələkər dedilər)␣: ”Ey İbrahim, bundan üz çevir! Həqiqətən də artıq Rəbbinin əmri gəlmişdir və şübhəsiz ki, geri çevrilməyəcək, qarşısıalınmaz bir əzab onları haqlayacaqdır!”

11:76 · təklif

-76: (Mələklər dedilər): ”Ey İbrahim, bundan üz çevir! Həqiqətən də artıq Rəbbinin əmri gəlmişdir və şübhəsiz ki, geri çevrilməyəcək, qarşısıalınmaz bir əzab onları haqlayacaqdır!”

İzah

(Mələkər dedilər) :

11:87Dırnaq və mötərizədırnaq
11:87 · hazırkı

-87: Onlar dedilər: ”Ey Şuayb, sənin namazlarınmı sənə əmr edir ki, biz atalarımızın ibadət etdiklərini və yaxud da mallarımızda istədiyimiz şeyi etməyi tərk edək? Axı, şübhə yoxdur ki, həqiqətən də sən həlimsən2 (yumşaq davranışlı birisən) və (doğru yolu göstərən,) ağıl sahibi birisən3’’.

11:87 · təklif

-87: Onlar dedilər: ”Ey Şuayb, sənin namazlarınmı sənə əmr edir ki, biz atalarımızın ibadət etdiklərini və yaxud da mallarımızda istədiyimiz şeyi etməyi tərk edək? Axı, şübhə yoxdur ki, həqiqətən də sən həlimsən2 (yumşaq davranışlı birisən) və (doğru yolu göstərən,) ağıl sahibi birisən”’.

İzah

…ağıl sahibi birisən3’’ — iki apostrof + yetim rəqəm

11:103Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
11:103 · hazırkı

-103: Həqiqətən də, şübhə yoxdur ki, bunlarda axirət əzabından qorxan kimsələr üçün ayətlər (ibrətlər, işarətər) vardır. O (axirət günü), insanların (hesaba çəkilmək üçün) cəm ediləcəyi gündür və (eləcə də) o, şahid olunan (şahidlərin şahidlik edəcəyi) gündür.

11:103 · təklif

-103: Həqiqətən də, şübhə yoxdur ki, bunlarda axirət əzabından qorxan kimsələr üçün ayətlər (ibrətlər, işarətlər) vardır. O (axirət günü), insanların (hesaba çəkilmək üçün) cəm ediləcəyi gündür və (eləcə də) o, şahid olunan (şahidlərin şahidlik edəcəyi) gündür.

İzah

işarətər

11:116Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
11:116 · hazırkı

-116: Sizdən əvvəlki nəsillərdən fəzilət və kərəm sahibi kimsələr olmalı deyilmiydi ki, yer üzündə fəsad törətməyi onlara nəhy edəydilər? Onlardan xilas etdiyimiz az bir qisim istisna olmaqla kimsə bunu etmədi. Zalımlar, zülm edənlər içində olduqları naz-nemətlərin, dünya həyatının bər-bəzəyinin arxasınca getdilər və onlar mucrimlər (günahkarlar) idilər.

11:116 · təklif

-116: Sizdən əvvəlki nəsillərdən fəzilət və kərəm sahibi kimsələr olmalı deyildimi ki, yer üzündə fəsad törətməyi onlara nəhy edəydilər? Onlardan xilas etdiyimiz az bir qisim istisna olmaqla kimsə bunu etmədi. Zalımlar, zülm edənlər içində olduqları naz-nemətlərin, dünya həyatının bər-bəzəyinin arxasınca getdilər və onlar mucrimlər (günahkarlar) idilər.

İzah

deyilmiydi

11:28Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
11:28 · hazırkı

-28: O, dedi: ”Ey qövmüm, necə bilirsiniz, əgər mən Rəbbim tərəfindən olan beyyinət (açıq-aydın dəlillər) üzərindəyəmsə, (üstəlik) Rəbbim də mənə Öz qatından bir rəhmət əta edibsə və siz də onu xoşlamırsınızsa, biz sizi ona ilzammı edəcəyik (zorlamı qəbul etdirəcəyik)?

11:28 · təklif

-28: O, dedi: ”Ey qövmüm, necə bilirsiniz, əgər mən Rəbbim tərəfindən olan beyyinət (açıq-aydın dəlillər) üzərindəyəmsə, (üstəlik) Rəbbim də mənə Öz qatından bir rəhmət əta edibsə və o (rəhmət) sizə görünməz edilibsə, siz onu xoşlamadığınız halda biz sizi ona ilzammı edəcəyik (zorlamı qəbul etdirəcəyik)?

11:28 · ərəbcə

قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَءَاتَىٰنِي رَحۡمَةٗ مِّنۡ عِندِهِۦ فَعُمِّيَتۡ عَلَيۡكُمۡ أَنُلۡزِمُكُمُوهَا وَأَنتُمۡ لَهَا كَٰرِهُونَ ٢٨

İzah

və siz də onu xoşlamırsınızsa, biz sizi ona ilzammı edəcəyik — فَعُمِّيَتْ عَلَيْكُمْ (o sizə görünməz/qaranlıq edilibsə) tərcümədə yoxdur; وَأَنتُمْ لَهَا كَارِهُونَ isə sonrakı cümlənin halıdır

12. Yusuf9 qeyd

12:28/12:29Dırnaq və mötərizədırnaq
12:28 · hazırkı

-28: O, onun köynəyinin arxadan cırıldığını gördükdə (belə) dedi: ”Şübhəsiz ki o, sizin (siz qadınlara aid) hiylənizdəndir. Həqiqətən də sizin hiyləniz çox böyükdür”.

12:28 · təklif

-28: O, onun köynəyinin arxadan cırıldığını gördükdə (belə) dedi: ”Şübhəsiz ki o, sizin (siz qadınlara aid) hiylənizdəndir. Həqiqətən də sizin hiyləniz çox böyükdür.

12:29 kontekst, dəyişmir

-29: Yusuf! Bundan üz çevir (bu haqda heç kimə heç nə demə)! Sən də (ey qadın), öz günahın üçün bağışlanma dilə, (çünki,) həqiqətən də sən günahkarlardansan!”

İzah

Azizin sözü 12:28-in sonunda bağlanır, 12:29 (Yusuf! Bundan üz çevir…) açılmadan ” ilə bitir

12:41Dırnaq və mötərizədırnaq
12:41 · hazırkı

-41: Ey zindan yoldaşlarım! Sizdən birinizə gəlincə, o, öz rəbbinə (ağasına, əfəndisinə) şərab içirəcəkdir, digərinə gəldikdə isə, o, çarmıxa çəkiləcək və quşlar onun başından (dimdikləyərək) yeyəcəklər. İkinizin haqqında soruşduğunuz bu iş artıq bitmişdir.

12:41 · təklif

-41: Ey zindan yoldaşlarım! Sizdən birinizə gəlincə, o, öz rəbbinə (ağasına, əfəndisinə) şərab içirəcəkdir, digərinə gəldikdə isə, o, çarmıxa çəkiləcək və quşlar onun başından (dimdikləyərək) yeyəcəklər. İkinizin haqqında soruşduğunuz bu iş artıq bitmişdir.”

İzah

Yusufun 12:37-də açılan sözü bağlanmır

12:44Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
12:44 · hazırkı

-44: Onlar dedilər: ”(Bunlar) qarşıq yuxulardır. Bizlər isə yuxuların təvilini (yozumunu) bilənlər deyilik”.

12:44 · təklif

-44: Onlar dedilər: ”(Bunlar) qarışıq yuxulardır. Bizlər isə yuxuların təvilini (yozumunu) bilənlər deyilik”.

İzah

qarşıq yuxulardır

12:76Qrammatikaqrammatika
12:76 · hazırkı

-76: (Bunun ardınca, arayan kimsə, Yusufun) qardaşının qabından əvvəl onların qablarından başladı, sonra da onu, (Yusufun) qardaşının qabların(ın arasın)dan çıxardı. Biz Yusufa belə bir tədbir öyrətdik. (Əgər Yusuf) hökmdarın dininə görə (hökm versəydi), öz qardaşını dustaq olaraq həbs edə bilməzdi, Allahın istəməsi istisnadır. Biz istədiyimiz kimsəni dərəcə-dərəcə ucaldırıq. Hər bir elm sahibinin fövqündə (üzərində) bir alim vardır.

12:76 · təklif

-76: (Bunun ardınca, arayan kimsə, Yusufun) qardaşının qabından əvvəl onların qablarından başladı, sonra da onu, (Yusufun) qardaşının qabından çıxardı. Biz Yusufa belə bir tədbir öyrətdik. (Əgər Yusuf) hökmdarın dininə görə (hökm versəydi), öz qardaşını dustaq olaraq həbs edə bilməzdi, Allahın istəməsi istisnadır. Biz istədiyimiz kimsəni dərəcə-dərəcə ucaldırıq. Hər bir elm sahibinin fövqündə (üzərində) bir alim vardır.

İzah

qardaşının qabların(ın arasın)dan çıxardı

12:79Durğu və boşluqdurğu
12:79 · hazırkı

-79: O, dedi: ”(Oğurlanan şeyi) yanında tapdığımız kimsədən başqasını həbs etməkdən Allaha sığınırıq! (Əgər elə etsək,) o zaman heç şübhəsiz ki, həqiqətən də bizlər zalım kimsələr olarıq”!

12:79 · təklif

-79: O, dedi: ”(Oğurlanan şeyi) yanında tapdığımız kimsədən başqasını həbs etməkdən Allaha sığınırıq! (Əgər elə etsək,) o zaman heç şübhəsiz ki, həqiqətən də bizlər zalım kimsələr olarıq!”

İzah

…zalım kimsələr olarıq”!

12:86/12:87Dırnaq və mötərizədırnaq
12:86 · hazırkı

-86: O, dedi: ”Mən dərdimi və hüznümü yalnız Allaha şikayət edirəm və Allahdan (gələn vəhy ilə) sizin bilmədiklərinizi bilirəm”.

12:86 · təklif

-86: O, dedi: ”Mən dərdimi və hüznümü yalnız Allaha şikayət edirəm və Allahdan (gələn vəhy ilə) sizin bilmədiklərinizi bilirəm.

12:87 kontekst, dəyişmir

-87: Ey oğullarım! Gedin və əlinizdən gəldiyi qədər, var gücünüzlə Yusufu və onun qardaşını axtarın! Allahın rəhmətindən, yardımından ümidinizi kəsməyin! Həqiqətən də, kafirlər qövmündən başqası Allahın rəhmətindən, yardımından ümidini kəsməz!”

İzah

Yaqubun sözü 12:86-da bağlanır, 12:87 (Ey oğullarım!…) açılmadan ” ilə bitir

12:90Dırnaq və mötərizədırnaq
12:90 · hazırkı

-90: Onlar dedilər: ”Doğrudanmı sən Yusufsan?” O, dedi: ”(Bəli,) mən Yusufam, bu da qardaşımdır! Həqiqətən də Allah bizə lütf edib ihsanda bulunmuşdur. Şübhəsiz ki, kim (Allahdan haqqı ilə) qorxar və səbr edərsə, şübhə yoxdur ki, Allah muhsinlərin (yaxşı əməl edənlərin, saleh əməllər işləyənlərin) əcrini zay etməyəcəkdir!

12:90 · təklif

-90: Onlar dedilər: ”Doğrudanmı sən Yusufsan?” O, dedi: ”(Bəli,) mən Yusufam, bu da qardaşımdır! Həqiqətən də Allah bizə lütf edib ihsanda bulunmuşdur. Şübhəsiz ki, kim (Allahdan haqqı ilə) qorxar və səbr edərsə, şübhə yoxdur ki, Allah muhsinlərin (yaxşı əməl edənlərin, saleh əməllər işləyənlərin) əcrini zay etməyəcəkdir!”

İzah

O, dedi: ”(Bəli,) mən Yusufam… — bağlanmır

12:110Qrammatikaqrammatika
12:110 · hazırkı

-110: Nəhayət rəsullar ümidlərini üzdükləri və artıq (qövmləri tərəfindən qəti şəkildə) yalanlandıqlarını zənn etdikləri zaman Bizim yardımımız onlara gəldi və Biz istədiyimiz kimsələr xilas edildi. Bizim əzabımız mucrimlər (günahkarlar) qövmündən geri çevrilməz!

12:110 · təklif

-110: Nəhayət rəsullar ümidlərini üzdükləri və artıq (qövmləri tərəfindən qəti şəkildə) yalanlandıqlarını zənn etdikləri zaman Bizim yardımımız onlara gəldi və Biz istədiyimiz kimsələri xilas etdik. Bizim əzabımız mucrimlər (günahkarlar) qövmündən geri çevrilməz!

İzah

Biz istədiyimiz kimsələr xilas edildi

12:99Yazı (orfoqrafiya)yeniBURAXILMA
12:99 · hazırkı

-99: Onlar Yusufun yanına daxil olanda o, ata-anasını bağrına basdı və dedi: ”Əmin-amanlıqda olanlar olaraq Misirə daxil olun!”

12:99 · təklif

-99: Onlar Yusufun yanına daxil olanda o, ata-anasını bağrına basdı və dedi: ”İnşallah (Allah istəsə), əmin-amanlıq içində Misirə daxil olun!”

İzah

Əmin-amanlıqda olanlar olaraq Misirə daxil olun! — ərəbcədə إِن شَاءَ اللَّهُ var, tərcümədə düşüb

13. Ar-Ra'd11 qeyd

13:5Durğu və boşluqboşluq
13:5 · hazırkı

-5: Əgər təəccüblənirsənsə, onların (bu) sözü (daha da) təəccüblüdür: ”Biz (öldükdən sonra çürüyüb) torpaq olduqdan (sonra) yeni bir xəlq etməmi (olacaq)?!” Onlardır Rəblərinə küfr edənlər!Onlardır boyunlarında buxovlar olanlar! Onlardır Od əshabı! Onlar orada daimidirlər!

13:5 · təklif

-5: Əgər təəccüblənirsənsə, onların (bu) sözü (daha da) təəccüblüdür: ”Biz (öldükdən sonra çürüyüb) torpaq olduqdan (sonra) yeni bir xəlq etməmi (olacaq)?!” Onlardır Rəblərinə küfr edənlər!␣Onlardır boyunlarında buxovlar olanlar! Onlardır Od əshabı! Onlar orada daimidirlər!

İzah

küfr edənlər!Onlardır

13:7Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
13:7 · hazırkı

-7: Küfr edənlər deyirlər: ”Rəbbindən ona bir ayət nazil edilməli deyilmiydi?” Sən yalnız (qorxudub) xəbərdar edənsən (çəkindirənsən). Hər bir qövmün bir doğru yola yönəldəni vardır.

13:7 · təklif

-7: Küfr edənlər deyirlər: ”Rəbbindən ona bir ayət nazil edilməli deyildimi?” Sən yalnız (qorxudub) xəbərdar edənsən (çəkindirənsən). Hər bir qövmün bir doğru yola yönəldəni vardır.

İzah

deyilmiydi

13:9Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
13:9 · hazırkı

-9: O, qeybdə və aşkarda olanları Biləndir, Kəbirdir (Böyükdür), Mutəaldır (Ucadır, hər şey üzərində uca Olandır)!

13:9 · təklif

-9: O, qeybdə və aşkarda olanları Biləndir, Kəbirdir (Böyükdür), Mütəaldır (Ucadır, hər şey üzərində uca Olandır)!

İzah

Mutəaldır

13:16Dırnaq və mötərizədırnaq
13:16 · hazırkı

-16: De: ”Səmaların və yerin Rəbbi kimdir?” De: ”Allahdır!” De: ”Siz Onu qoyub özlərinə nə bir fayda, nə də bir zərər verməyə malik (qadir) olmayanlarımı özünüzə vəlilər etmisiniz?” De: ”Korla görən eyni ola bilərmi? Yaxud da zülmətlə nur eyni ola bilərmi?” Yoxsa onlar Allaha, Onun yaratdığı kimi yaradan şəriklərmi etdilər ki, bu yaradılış da onlara oxşar göründü?” De: ”Allahdır hər şeyi xəlq edən! O, Vahiddir (Təkdir), Qahhardır (hər şeyə, hər kəsə qalib gələndir, qəhr edəndir)”

13:16 · təklif

-16: De: ”Səmaların və yerin Rəbbi kimdir?” De: ”Allahdır!” De: ”Siz Onu qoyub özlərinə nə bir fayda, nə də bir zərər verməyə malik (qadir) olmayanlarımı özünüzə vəlilər etmisiniz?” De: ”Korla görən eyni ola bilərmi? Yaxud da zülmətlə nur eyni ola bilərmi?” Yoxsa onlar Allaha, Onun yaratdığı kimi yaradan şəriklərmi etdilər ki, bu yaradılış da onlara oxşar göründü? De: ”Allahdır hər şeyi xəlq edən! O, Vahiddir (Təkdir), Qahhardır (hər şeyə, hər kəsə qalib gələndir, qəhr edəndir)!”

İzah

…bu yaradılış da onlara oxşar göründü?” — açılmamış artıq dırnaq; son sitat …qəhr edəndir)” nidasız

13:33Durğu və boşluqdurğu
13:33 · hazırkı

-33: Hər bir nəfsin nə qazandığını gözətləyən kimsə (ilə kim eyni ola bilər)? Onlar Allaha şəriklər qoşdular, de: ”Deyin onların adlarını!” Yoxsa siz Ona yer üzündə bilmədiyi bir şeyimi xəbər verirsiniz? Yoxsa (hələ də) sözlərdən zahir (boş) olanlamı (həqiqətdən yoxsul, boş sözlərmi) danışırsınız␣? Əksinə, kafirlərə öz hiylələri bəzədilmiş, gözəl göstərilmişdir və (beləcə haqq) yoldan əngəllənmişlər. Allah kimi sapdırarsa, ona hidayət verəcək heç kim, heç nə yoxdur!

13:33 · təklif

-33: Hər bir nəfsin nə qazandığını gözətləyən kimsə (ilə kim eyni ola bilər)? Onlar Allaha şəriklər qoşdular, de: ”Deyin onların adlarını!” Yoxsa siz Ona yer üzündə bilmədiyi bir şeyimi xəbər verirsiniz? Yoxsa (hələ də) sözlərdən zahir (boş) olanlamı (həqiqətdən yoxsul, boş sözlərmi) danışırsınız?? Əksinə, kafirlərə öz hiylələri bəzədilmiş, gözəl göstərilmişdir və (beləcə haqq) yoldan əngəllənmişlər. Allah kimi sapdırarsa, ona hidayət verəcək heç kim, heç nə yoxdur!

İzah

danışırsınız ?

13:35Durğu və boşluqboşluq
13:35 · hazırkı

-35: Müttəqilərin vəd olunduğu Cənnətin misalı budur; onun yeməyi də daimidir, kölgəsi də. Budur təqvalı olan kimsələrin sonu (aqibəti)!Kafirlərin sonu isə, Oddur!

13:35 · təklif

-35: Müttəqilərin vəd olunduğu Cənnətin misalı budur; onun yeməyi də daimidir, kölgəsi də. Budur təqvalı olan kimsələrin sonu (aqibəti)!␣Kafirlərin sonu isə, Oddur!

İzah

sonu (aqibəti)!Kafirlərin

13:37Böyük/kiçik hərfüslub
13:37 · hazırkı

-37: Beləliklə biz onu (Quranı) ərəbcə bir hökm olaraq nazil etdik. Həqiqətən də, əgər sənə gələn bu elmdən sonra, onların həvalarına (nəfslərinin istəklərinə) ittiba etsən, sənin Allaha qarşı nə bir vəlin (dost, himayə edən), nə də bir qoruyanın olar!

13:37 · təklif

-37: Beləliklə Biz onu (Quranı) ərəbcə bir hökm olaraq nazil etdik. Həqiqətən də, əgər sənə gələn bu elmdən sonra, onların həvalarına (nəfslərinin istəklərinə) ittiba etsən, sənin Allaha qarşı nə bir vəlin (dost, himayə edən), nə də bir qoruyanın olar!

İzah

Allahın sözündə Beləliklə biz onu…nazil etdik kiçik hərflə

13:38Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
13:38 · hazırkı

-38: And olsun ki, səndən əvvəl də rəsulllar göndərdik və onlara zövcələr və zürriyyət bəxş etdik. Heç bir rəsul Allahın izni olmadan bir ayət gətirə bilməz. Hər bir əcəl (vaxt, müddət) üçün bir kitab (yazılmış, təqdir edilmiş bir yazı) vardır.

13:38 · təklif

-38: And olsun ki, səndən əvvəl də rəsullar göndərdik və onlara zövcələr və zürriyyət bəxş etdik. Heç bir rəsul Allahın izni olmadan bir ayət gətirə bilməz. Hər bir əcəl (vaxt, müddət) üçün bir kitab (yazılmış, təqdir edilmiş bir yazı) vardır.

İzah

rəsulllar (üç l)

13:2Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
13:2 · hazırkı

-2: Allah, sizin gördüyünüz səmaları hər hansı bir dirək olmadan ucaldandır! Sonra O, Ərşə istiva etmiş və Günəşi və Ayı ram etmişdir! Onların hər biri müəyyən olunmuş vaxtadək hərəkət edir. O, işləri idarə etməkdədir (və) O, ayətləri(ni) təfsilatlı şəkildə açıqlayır ki, bəlkə sizlər Rəbbinizlə görüşəcəyinizə yəqin olasınız (Allah ilə qarşılaşacağınıza yəqinliklə iman edəsiniz).

13:2 · təklif

-2: Allah, səmaları sizin görə biləcəyiniz dirəklər olmadan ucaldandır! Sonra O, Ərşə istiva etmiş və Günəşi və Ayı ram etmişdir! Onların hər biri müəyyən olunmuş vaxtadək hərəkət edir. O, işləri idarə etməkdədir (və) O, ayətləri(ni) təfsilatlı şəkildə açıqlayır ki, bəlkə sizlər Rəbbinizlə görüşəcəyinizə yəqin olasınız (Allah ilə qarşılaşacağınıza yəqinliklə iman edəsiniz).

13:2 · ərəbcə

ٱللَّهُ ٱلَّذِي رَفَعَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ بِغَيۡرِ عَمَدٖ تَرَوۡنَهَاۖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ يَجۡرِي لِأَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَ يُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُم بِلِقَآءِ رَبِّكُمۡ تُوقِنُونَ ٢

İzah

Allah, sizin gördüyünüz səmaları hər hansı bir dirək olmadan ucaldandır — بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا: görəcəyiniz dirəklər olmadan; gördüyünüz sözü dirəklərə aiddir, səmalara yox (31:10 ilə müqayisə et)

13:23Yazı (orfoqrafiya)yeniBURAXILMA
13:23 · hazırkı

-23: (O yurd,) onların və atalarından və zürriyyətlərindən saleh olanların daxil olacağı Ədn cənnətləridir, mələklər onların yanına bütün qapılardan daxil olurlar (və belə deyirlər:)

13:23 · təklif

-23: (O yurd,) onların və atalarından, zövcələrindən və zürriyyətlərindən saleh olanların daxil olacağı Ədn cənnətləridir, mələklər onların yanına bütün qapılardan daxil olurlar (və belə deyirlər:)

İzah

onların və atalarından və zürriyyətlərindən saleh olanların daxil olacağı — وَأَزْوَاجِهِمْ (zövcələrindən) düşüb

13:35Yazı (orfoqrafiya)yeniBURAXILMA
13:35 · hazırkı

-35: Müttəqilərin vəd olunduğu Cənnətin misalı budur; onun yeməyi də daimidir, kölgəsi də. Budur təqvalı olan kimsələrin sonu (aqibəti)!Kafirlərin sonu isə, Oddur!

13:35 · təklif

-35: Müttəqilərin vəd olunduğu Cənnətin misalı budur: altından çaylar axır, onun yeməyi də daimidir, kölgəsi də. Budur təqvalı olan kimsələrin sonu (aqibəti)!Kafirlərin sonu isə, Oddur!

İzah

Müttəqilərin vəd olunduğu Cənnətin misalı budur; onun yeməyi də daimidir — تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ düşüb

14. Ibrahim4 qeyd

14:6–14:7Dırnaq və mötərizədırnaq
14:6 kontekst, dəyişmir

-6: Bir zaman Musa öz qövmünə (belə) demişdi: ”Allahın sizə olan nemətlərini xatırlayın ki, sizi Fironun əyan-əşrəfindən, ordusundan xilas etmişdi. Onlar sizə ən pis əzabı verirdilər və sizin oğullarınızı (kişilərinizi) kəsirdilər (öldürürdülər), qadınlarınızı isə saxlayırdılar. Bunda sizin üçün Rəbbiniz tərəfindən olan əzəmətli bir bəla (imtahan, sınaq, müsibət) vardır.

14:7 · hazırkı

-7: Bir zaman Rəbbiniz sizə bəyan edib bildirmişdi ki, həqiqətən də əgər (Mənə haqqı ilə) şükr etsəniz, heç şübhə yoxdur ki, sizin üçün (fəzlimi, lütfümü, nemətimi, ihsanımı) artıracağam. (Eləcə də) şübhə yoxdur ki, əgər küfr etsəniz, (bilin ki,) əlbəttə, heç şübhəsiz Mənim əzabım şiddətlidir!

14:7 · təklif

-7: Bir zaman Rəbbiniz sizə bəyan edib bildirmişdi ki, həqiqətən də əgər (Mənə haqqı ilə) şükr etsəniz, heç şübhə yoxdur ki, sizin üçün (fəzlimi, lütfümü, nemətimi, ihsanımı) artıracağam. (Eləcə də) şübhə yoxdur ki, əgər küfr etsəniz, (bilin ki,) əlbəttə, heç şübhəsiz Mənim əzabım şiddətlidir!”

İzah

Musanın 14:6-da açılan sözü heç bağlanmır (14:8 yeni sitatla başlayır)

14:11Qrammatikaqrammatika
14:11 · hazırkı

-11: Rəsulları (onlara belə) dedi: ”(Bəli,) bizlər yalnız sizin mislinizdə olan bəşərik, lakin Allah Öz qullarından istədiyi kimsəyə ihsan edib lütf etməkdədir. Yalnız Allahın izni olmadan biz sizə heç bir sultan (dəlil, hüccət, burhan) ilə gələ bilməzdik, (odur ki,) möminlər yalnız Allaha təvəkkül etsinlər!

14:11 · təklif

-11: Rəsulları (onlara belə) dedi: ”(Bəli,) bizlər yalnız sizin mislinizdə olan bəşərik, lakin Allah Öz qullarından istədiyi kimsəyə ihsan edib lütf etməkdədir. Allahın izni olmadan biz sizə heç bir sultan (dəlil, hüccət, burhan) gətirə bilmərik, (odur ki,) möminlər yalnız Allaha təvəkkül etsinlər!

İzah

Yalnız Allahın izni olmadan biz sizə heç bir sultan … ilə gələ bilməzdik — Yalnız artıqdır, zaman uyğunsuz

14:26Böyük/kiçik hərfüslub
14:26 · hazırkı

-26: Xəbis (pis) kəlimənin məsəli də xəbis (pis olan) ağacın məsəli kimidir; O, torpağın üstündən qoparılmışdır, onun heç bir kökü(, dayağı, sabitliyi) yoxdur.

14:26 · təklif

-26: Xəbis (pis) kəlimənin məsəli də xəbis (pis olan) ağacın məsəli kimidir; o, torpağın üstündən qoparılmışdır, onun heç bir kökü(, dayağı, sabitliyi) yoxdur.

İzah

ağaca aid O, torpağın üstündən qoparılmışdır böyük O (Allaha aid hərf)

14:34Durğu və boşluqdurğu
14:34 · hazırkı

-34: O, sizə Ondan istədiyiniz hər şeyi verdi. Əgər Allahın nemətlərini sayacaq olsanız, onu saya bilməzsiniz. Şübhə yoxdur ki, həqiqətən də insan çox zalım və çox küfr edəndir

14:34 · təklif

-34: O, sizə Ondan istədiyiniz hər şeyi verdi. Əgər Allahın nemətlərini sayacaq olsanız, onu saya bilməzsiniz. Şübhə yoxdur ki, həqiqətən də insan çox zalım və çox küfr edəndir!

İzah

ayə nöqtəsiz bitir: …çox küfr edəndir

15. Al-Hijr6 qeyd

15:7Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
15:7 · hazırkı

-7: Əgər sadiqlərdənsənsə, bizə mələklərlə gəlməli deyilmiydin?”

15:7 · təklif

-7: Əgər sadiqlərdənsənsə, bizə mələklərlə gəlməli deyildinmi?”

İzah

deyilmiydin

15:12Böyük/kiçik hərfüslub
15:12 · hazırkı

-12: Beləcə biz onu (dünya həyatına aldanmağı, dünya sevgisini) mucrimlərin (günahkarların) qəlblərinə daxil edirik,...

15:12 · təklif

-12: Beləcə Biz onu (dünya həyatına aldanmağı, dünya sevgisini) mucrimlərin (günahkarların) qəlblərinə daxil edirik,...

İzah

Allahın sözündə Beləcə biz onu… kiçik hərflə

15:35Durğu və boşluqdurğu
15:35 · hazırkı

-35: Şübhə yoxdur ki, din gününə qədər sənin üzərinə lənət vardır!”.

15:35 · təklif

-35: Şübhə yoxdur ki, din gününə qədər sənin üzərinə lənət vardır!”

İzah

…lənət vardır!”. — dırnaqdan sonra artıq nöqtə

15:40Dırnaq və mötərizədırnaq
15:40 · hazırkı

-40: Onlardan yalnız Sənin ixlaslı (seçilmiş, hidayət edilmiş, səmimi) qulların istisnadır!’

15:40 · təklif

-40: Onlardan yalnız Sənin ixlaslı (seçilmiş, hidayət edilmiş, səmimi) qulların istisnadır!”

İzah

…qulların istisnadır!’ — bağlayan simvol apostrofdur

15:65Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik — şəxs)
15:65 · hazırkı

-65: (Odur ki,) gecənin bir vaxtı (bir hissəsi keçdikdən sonra) öz əhlin ilə (birlikdə) çıx, özün də onların arxasınca get! Onlardan heç kim arxaya dönməsin və (əmr olunduğunuz kimi,) əmr olunduğunuz yerə gedin!”

15:65 · təklif

-65: (Odur ki,) gecənin bir vaxtı (bir hissəsi keçdikdən sonra) öz əhlin ilə (birlikdə) çıx, özün də onların arxasınca get! Sizdən heç kim arxaya dönməsin və (əmr olunduğunuz kimi,) əmr olunduğunuz yerə gedin!”

15:65 · ərəbcə

فَأَسۡرِ بِأَهۡلِكَ بِقِطۡعٖ مِّنَ ٱلَّيۡلِ وَٱتَّبِعۡ أَدۡبَٰرَهُمۡ وَلَا يَلۡتَفِتۡ مِنكُمۡ أَحَدٞ وَٱمۡضُواْ حَيۡثُ تُؤۡمَرُونَ ٦٥

İzah

Onlardan heç kim arxaya dönməsin — وَلَا يَلْتَفِتْ مِنكُمْ أَحَدٌ (sizdən)

15:43Yazı (orfoqrafiya)yeniBURAXILMA (kiçik)
15:43 · hazırkı

-43: Həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki, Cəhənnəm onların vəd olunduğu şeydir!

15:43 · təklif

-43: Həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki, Cəhənnəm onların hamısının vəd olunduğu yerdir!

İzah

Cəhənnəm onların vəd olunduğu şeydir — أَجْمَعِينَ (hamısının) düşüb

16. An-Nahl9 qeyd

16:29Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
16:29 · hazırkı

-29: (Ona görə də,) içində daimi qalacağıız Cəhənnəmin qapılarından (oraya) daxil olun! Doğrudan da mutəkəbbirlərin (kibrli olanların) məskənləri necə də pisdir!

16:29 · təklif

-29: (Ona görə də,) içində daimi qalacağınız Cəhənnəmin qapılarından (oraya) daxil olun! Doğrudan da mütəkəbbirlərin (kibrli olanların) məskənləri necə də pisdir!

İzah

qalacağıız; mutəkəbbirlərin

16:39Qrammatikaqrammatika
16:39 · hazırkı

-39: Haqqında ixtilaf etməkdə olduğu şeyləri onlara bəyan etsin və kafirlər də özlərinin yalançılar olduğunu bilsinlər deyə (Allah onları dirildəcəkdir)!

16:39 · təklif

-39: Haqqında ixtilaf etməkdə olduqları şeyləri onlara bəyan etsin və kafirlər də özlərinin yalançılar olduğunu bilsinlər deyə (Allah onları dirildəcəkdir)!

İzah

ixtilaf etməkdə olduğu şeyləri

16:53Durğu və boşluqdurğu
16:53 · hazırkı

-53: Sizdə nə nemət varsa, o Allahdandır. Sonra sizlərə bir zərər üz verdikdə isə, fəryad qopararaq yalnız Ondan yardım, kömək diləyirsiniz␣.

16:53 · təklif

-53: Sizdə nə nemət varsa, o Allahdandır. Sonra sizlərə bir zərər üz verdikdə isə, fəryad qopararaq yalnız Ondan yardım, kömək diləyirsiniz..

İzah

diləyirsiniz .

16:59Yazı (orfoqrafiya)durğu/hərf
16:59 · hazırkı

-59: Müjdələndiyi şeyin pisliyindən camaatdan gizlənər (və belə düşünər)␣: ”xəcalət içində onu saxlasınmı, yoxsa onu torpaqla örtsünmü (diri-diri torpağamı gömsün)?” Diqqət edin! Onlar necə də pis hökm verirlər!

16:59 · təklif

-59: Müjdələndiyi şeyin pisliyindən camaatdan gizlənər (və belə düşünər): ”Xəcalət içində onu saxlasınmı, yoxsa onu torpaqla örtsünmü (diri-diri torpağamı gömsün)?” Diqqət edin! Onlar necə də pis hökm verirlər!

İzah

(və belə düşünər) : ”xəcalət içində…

16:60Durğu və boşluqboşluq
16:60 · hazırkı

-60: Axirətə iman etməyənlər üçün pis məsəl (pis sifət, yaramaz vəsf) vardır. Ən uca məsəl isə yalnız Allaha məxsusdur!O, Azizdir, Hakimdir!

16:60 · təklif

-60: Axirətə iman etməyənlər üçün pis məsəl (pis sifət, yaramaz vəsf) vardır. Ən uca məsəl isə yalnız Allaha məxsusdur!␣O, Azizdir, Hakimdir!

İzah

məxsusdur!O, Azizdir

16:86Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
16:86 · hazırkı

-86: Şərik qoşanlar (muşriklər) öz şəriklərini gördükləri zaman (belə) deyəcəklər: ”Rəbbimiz! Bunlar bizim Səndən qeyri dua etdiyimiz şəriklərimizdir!” Onlar (muşriklərin Allaha şərik qoşduqları) dərhal onlara sözü atacaqlar (cavab sözlərini deyəcəklər): ”Əsla şübhə yoxdur ki, həqiqətən də sizlər yalançılarsınız!”

16:86 · təklif

-86: Şərik qoşanlar (müşriklər) öz şəriklərini gördükləri zaman (belə) deyəcəklər: ”Rəbbimiz! Bunlar bizim Səndən qeyri dua etdiyimiz şəriklərimizdir!” Onlar (muşriklərin Allaha şərik qoşduqları) dərhal onlara sözü atacaqlar (cavab sözlərini deyəcəklər): ”Əsla şübhə yoxdur ki, həqiqətən də sizlər yalançılarsınız!”

İzah

muşriklər (2 dəfə)

16:90Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
16:90 · hazırkı

-90: Həqiqətən də Allah ədaləti, ihsanı (yaxşılığı) və yaxın qohumlara əta etməyi (onlara haqlarını verməyi) əmr edir və fahiş1 (murdar), munkər (pis) işləri (əməlləri) və azğınlığı2 (zülmü) nəhy edir. O, sizə öyüd-nəsihət verir ki, bəlkə ibrət alıb nəsihət götürəsiniz.

16:90 · təklif

-90: Həqiqətən də Allah ədaləti, ihsanı (yaxşılığı) və yaxın qohumlara əta etməyi (onlara haqlarını verməyi) əmr edir və fahiş1 (murdar), münkər (pis) işləri (əməlləri) və azğınlığı2 (zülmü) nəhy edir. O, sizə öyüd-nəsihət verir ki, bəlkə ibrət alıb nəsihət götürəsiniz.

İzah

munkər

16:125Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
16:125 · hazırkı

-125: (İnsanları) Rəbbinin yoluna hikmətlə, gözəl öyüd-nəsihətlə dəvət et və onlarla (ən) gözəl tərzdə mübahisə et. Şübhəsiz ki, sənin Rəbbin Öz yolundan sapanları də ən yaxşı Biləndir və O, hidayət üzərində (doğru yolda) olanları da ən yaxşı Biləndir.

16:125 · təklif

-125: (İnsanları) Rəbbinin yoluna hikmətlə, gözəl öyüd-nəsihətlə dəvət et və onlarla (ən) gözəl tərzdə mübahisə et. Şübhəsiz ki, sənin Rəbbin Öz yolundan sapanları da ən yaxşı Biləndir və O, hidayət üzərində (doğru yolda) olanları da ən yaxşı Biləndir.

İzah

Öz yolundan sapanları də

16:115Durğu və boşluqyeniizah (kiçik) + durğu
16:115 · hazırkı

-115: O, sizə yalnız meytəni (ölmüş heyvan ətini) (İslami kəsimlə kəsilməmiş heyvanları), qanı, donuz ətini və Allahdan qeyrisinin adına kəsilənləri haram etmişdir. Kim ki, ehtiyacından artığını istəmədən və həddi(ni) aşmadan zərurət səbəbi ilə (o ətlərdən yeməyə) məcbur qalarsa, (ona bir günah yoxdur və) həqiqətən də Allah Ğafurdur (çox Bağışlayandır), Rahimdir.

16:115 · təklif

-115: O, sizə yalnız meytəni (kəsilmədən ölmüş heyvanı), qanı, donuz ətini və Allahdan qeyrisinin adına kəsilənləri haram etmişdir. Kim ki, ehtiyacından artığını istəmədən və həddi(ni) aşmadan zərurət səbəbi ilə (o ətlərdən yeməyə) məcbur qalarsa, (ona bir günah yoxdur və) həqiqətən də Allah Ğafurdur (çox Bağışlayandır), Rahimdir.

İzah

meytəni (ölmüş heyvan ətini) (İslami kəsimlə kəsilməmiş heyvanları) — iki mötərizə yan-yana; ikinci izah 2:173-dəki kimi hökmü genişləndirir

17. Al-Israa10 qeyd

17:1–17:59Dırnaq və mötərizədırnaq üslubu

Bu qeyd bir ayəyə yox, ayə blokuna aiddir. Aşağıda blokdan bir nümunə ayə göstərilib — eyni dəyişiklik blokun bütün ayələrinə tətbiq olunur.

17:14 · hazırkı

-14: (Ona belə deyiləcək) : "Oxu kitabını! Bu gün sən özün özünə qarşı hesaba çəkən olaraq yetərsən!"

17:14 · təklif

-14: (Ona belə deyiləcək) : ”Oxu kitabını! Bu gün sən özün özünə qarşı hesaba çəkən olaraq yetərsən!”

İzah

bu blokda sitatlar düz ASCII … ilə, apostrof isə ' ilə yazılıb (Səmi', mə'bud) — mətnin qalanında ” … ” və ’ işlədilir

Təklif: vahid üsluba gətir

17:5Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
17:5 · hazırkı

-5: Onlardan (o iki dəfədən) birinicisinin vaxtı gəldikdə, sizin üzərinizə (savaşda, vuruşmaqda) olduqca güclü, qüvvətli olan qullarımızı göndərdik, onlar da (kişilərinizi öldürüb qadınlarınızı əsir almaq üçün) diyarların (yurdlarınızın, evlərinizin) arasında gəzib-dolaşıb (sizi) araşdırdılar. O, qaçışı olmayan, mütləq yerinə gələcək olan bir vəd idi.

17:5 · təklif

-5: Onlardan (o iki dəfədən) birincisinin vaxtı gəldikdə, sizin üzərinizə (savaşda, vuruşmaqda) olduqca güclü, qüvvətli olan qullarımızı göndərdik, onlar da (kişilərinizi öldürüb qadınlarınızı əsir almaq üçün) diyarların (yurdlarınızın, evlərinizin) arasında gəzib-dolaşıb (sizi) araşdırdılar. O, qaçışı olmayan, mütləq yerinə gələcək olan bir vəd idi.

İzah

birinicisinin vaxtı

17:28Böyük/kiçik hərfüslub
17:28 · hazırkı

-28: Əgər Rəbbindən gələcək olan bir rəhməti (ruzini) umduğun üçün Onlardan üz çevirsən (onlara haqlarını verməyə imkanın olmasa), o zaman onlara yumşaq, xoş söz söylə.

17:28 · təklif

-28: Əgər Rəbbindən gələcək olan bir rəhməti (ruzini) umduğun üçün onlardan üz çevirsən (onlara haqlarını verməyə imkanın olmasa), o zaman onlara yumşaq, xoş söz söylə.

İzah

qohumlara aid Onlardan üz çevirsən böyük hərflə

17:33Böyük/kiçik hərfüslub
17:33 · hazırkı

-33: Haqlı yerə olması istisna, Allahın öldürülməsini haram etdiyi canı öldürməyin! Kim ki, məzlum olaraq (zülm ilə, haqsız yerə) öldürülmüşsə, artıq biz onun vəlisinə bir sultan (hakimiyyət, güc, ixtiyar) vermişik. (Lakin onun vəlisi) qətldə israf etməsin (həddini aşmasın, çünki,) həqiqətən də o kimsə (şəriət tərəfindən özünə) yardım edilən kimsədir.

17:33 · təklif

-33: Haqlı yerə olması istisna, Allahın öldürülməsini haram etdiyi canı öldürməyin! Kim ki, məzlum olaraq (zülm ilə, haqsız yerə) öldürülmüşsə, artıq Biz onun vəlisinə bir sultan (hakimiyyət, güc, ixtiyar) vermişik. (Lakin onun vəlisi) qətldə israf etməsin (həddini aşmasın, çünki,) həqiqətən də o kimsə (şəriət tərəfindən özünə) yardım edilən kimsədir.

İzah

Allahın sözündə artıq biz onun vəlisinə… vermişik kiçik hərflə

17:42, 17:56, 17:88Dırnaq və mötərizədırnaq
17:42 · hazırkı

-42: De: "Əgər onların dediyi kimi Onunla birlikdə (başqa) ilahlar olsaydı, o zaman onlar da Ərşin Sahibinə doğru bir yol axtarardılar.

17:42 · təklif

-42: De: "Əgər onların dediyi kimi Onunla birlikdə (başqa) ilahlar olsaydı, o zaman onlar da Ərşin Sahibinə doğru bir yol axtarardılar."

17:56 · hazırkı

-56: De: "Ondan başqa (ilahlar olduqlarını) iddia etdiklərinizi çağırın (onlara dua edin)! Onlar zərəri sizdən (tamamilə) dəf etməyə də malik (qadir) deyillər, onu başqalarına yönəltməyə də!

17:56 · təklif

-56: De: "Ondan başqa (ilahlar olduqlarını) iddia etdiklərinizi çağırın (onlara dua edin)! Onlar zərəri sizdən (tamamilə) dəf etməyə də malik (qadir) deyillər, onu başqalarına yönəltməyə də!"

17:88 · hazırkı

-88: De: ”Şübhəsiz ki, əgər bütün cinlər və insanlar bu Quranın mislində bir şey gətirmək üzərində toplanıb bir araya gəlsələr, hətta onlardan kimisi kimisinə yardım etsə belə, əsla onun mislində bir şey gətirə bilməyəcəklər.

17:88 · təklif

-88: De: ”Şübhəsiz ki, əgər bütün cinlər və insanlar bu Quranın mislində bir şey gətirmək üzərində toplanıb bir araya gəlsələr, hətta onlardan kimisi kimisinə yardım etsə belə, əsla onun mislində bir şey gətirə bilməyəcəklər.”

İzah

De: "…/De: ”… açılır, bağlanmır

17:47Yazı (orfoqrafiya)hərf
17:47 · hazırkı

-47: Səni dinlədikləri zaman Biz onların (nəyə, kimə, necə) qulaq asdıqlarını daha yaxşı bilirik. Bir zaman onlar (öz aralarında) gizli-gizli danışırdılar və o zaman zalımlar deyirdilər: "siz ancaq sehrlənmiş bir kişiyə ittiba edirsiniz (arxasınca gedirsiniz, yolunu izləyirsiniz)".

17:47 · təklif

-47: Səni dinlədikləri zaman Biz onların (nəyə, kimə, necə) qulaq asdıqlarını daha yaxşı bilirik. Bir zaman onlar (öz aralarında) gizli-gizli danışırdılar və o zaman zalımlar deyirdilər: "Siz ancaq sehrlənmiş bir kişiyə ittiba edirsiniz (arxasınca gedirsiniz, yolunu izləyirsiniz)".

İzah

sitat kiçik hərflə: siz ancaq sehrlənmiş…

17:102Durğu və boşluqdurğu
17:102 · hazırkı

-102: O, dedi: ”And olsun, sən bilirsən ki, bunları yalnız səmaların və yerin Rəbbi açıq-aydın dəlillər olaraq nazil etmişdir və həqiqətən də, şübhə yoxdur ki, ey Firon, mən (də) sənin məhv olmuş2 biri (olduğunu) zənn edirəm (görürəm)!”.

17:102 · təklif

-102: O, dedi: ”And olsun, sən bilirsən ki, bunları yalnız səmaların və yerin Rəbbi açıq-aydın dəlillər olaraq nazil etmişdir və həqiqətən də, şübhə yoxdur ki, ey Firon, mən (də) sənin məhv olmuş2 biri (olduğunu) zənn edirəm (görürəm)!”

İzah

…zənn edirəm (görürəm)!”.

17:110Dırnaq və mötərizədırnaq
17:110 · hazırkı

-110: De: ”İstər Allah (deyib) dua edin, istərsə də ər-Rahmən (deyib) dua edin. Hansına dua etsəniz, (bilin ki, bütün) gözəl adlar Onundur”. Namazını nə uca səslə, nə də pıçıltı ilə qıl. Bunların arasında (orta) bir yol tut!”

17:110 · təklif

-110: De: ”İstər Allah (deyib) dua edin, istərsə də ər-Rahmən (deyib) dua edin. Hansına dua etsəniz, (bilin ki, bütün) gözəl adlar Onundur”. Namazını nə uca səslə, nə də pıçıltı ilə qıl. Bunların arasında (orta) bir yol tut!

İzah

…Bunların arasında (orta) bir yol tut!” — sitat əvvəlki cümlədə bağlanıb, sonda artıq dırnaq

17:60Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
17:60 · hazırkı

-60: (Xatırla ki,) bir zaman Biz sənə demişdik: ”Həqiqətən də sənin Rəbbin insanları əhatə etmişdir”. Biz sənə göstərdiyimiz şeyi və Qurandakı lənətlənmiş ağacı da insanlar üçün yalnız bir fitnə (imtahan) etdik. Biz onları qorxuduruq, (lakin) o, onlarda böyük tüğyandan başqa bir şeyi artırmır.

17:60 · təklif

-60: (Xatırla ki,) bir zaman Biz sənə demişdik: ”Həqiqətən də sənin Rəbbin insanları əhatə etmişdir”. Biz sənə göstərdiyimiz o görüntünü (röyanı) və Qurandakı lənətlənmiş ağacı da insanlar üçün yalnız bir fitnə (imtahan) etdik. Biz onları qorxuduruq, (lakin) o, onlarda böyük tüğyandan başqa bir şeyi artırmır.

17:60 · ərəbcə

وَإِذۡ قُلۡنَا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحَاطَ بِٱلنَّاسِۚ وَمَا جَعَلۡنَا ٱلرُّءۡيَا ٱلَّتِيٓ أَرَيۡنَٰكَ إِلَّا فِتۡنَةٗ لِّلنَّاسِ وَٱلشَّجَرَةَ ٱلۡمَلۡعُونَةَ فِي ٱلۡقُرۡءَانِۚ وَنُخَوِّفُهُمۡ فَمَا يَزِيدُهُمۡ إِلَّا طُغۡيَٰنٗا كَبِيرٗا ٦٠

İzah

Biz sənə göstərdiyimiz şeyi … fitnə etdik — الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْنَاكَ: sənə göstərdiyimiz röyanı (görüntünü); röya sözü düşüb

17:63Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik — şəxs)
17:63 · hazırkı

-63: O dedi: ”Get! Onlardan kim sənin arxanca gəlsə, şübhəsiz ki, tam bir qarşılıq olaraq, Cəhənnəm onun cəzası olacaqdır!

17:63 · təklif

-63: O dedi: ”Get! Onlardan kim sənin arxanca gəlsə, şübhəsiz ki, tam bir qarşılıq olaraq, Cəhənnəm sizin (hamınızın) cəzanız olacaqdır!

17:63 · ərəbcə

قَالَ ٱذۡهَبۡ فَمَن تَبِعَكَ مِنۡهُمۡ فَإِنَّ جَهَنَّمَ جَزَآؤُكُمۡ جَزَآءٗ مَّوۡفُورٗا ٦٣

İzah

Cəhənnəm onun cəzası olacaqdır — جَزَاؤُكُمْ sizin (sənin və onların) cəzanız

18. Al-Kahf19 qeyd

18:1Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
18:1 · hazırkı

-1: Kitabı Öz quluna nazil edib onda heç bir əyriliyə (xəta, nöqsan, səhv, ixtilaf, ziddiyətə) yol verməyən Allaha həmd olsun!

18:1 · təklif

-1: Kitabı Öz quluna nazil edib onda heç bir əyriliyə (xəta, nöqsan, səhv, ixtilaf, ziddiyyətə) yol verməyən Allaha həmd olsun!

İzah

ziddiyətə

18:4–18:20, 18:60Dırnaq və mötərizədırnaq üslubu

Bu qeyd bir ayəyə yox, ayə blokuna aiddir. Aşağıda blokdan bir nümunə ayə göstərilib — eyni dəyişiklik blokun bütün ayələrinə tətbiq olunur.

18:4 · hazırkı

-4: (Eləcə də) "Allah Özünə övlad götürmüşdür"-deyənləri də qorxudub xəbərdar etsin deyə (Quranı nazil etmişdir).

18:4 · təklif

-4: (Eləcə də) ”Allah Özünə övlad götürmüşdür”-deyənləri də qorxudub xəbərdar etsin deyə (Quranı nazil etmişdir).

İzah

ASCII … (qalan mətndə ” … ”)

Təklif: vahid üsluba gətir

18:5Qrammatikaqrammatika
18:5 · hazırkı

-5: Onların nə özünün, nə də atalarının o barədə heç bir elmi yoxdur. Ağızlarından çıxan kəlimə çox böyük bir iftiradır. Onlar ancaq və ancaq yalan söyləməkdədirlər.

18:5 · təklif

-5: Onların nə özlərinin, nə də atalarının o barədə heç bir elmi yoxdur. Ağızlarından çıxan kəlimə çox böyük bir iftiradır. Onlar ancaq və ancaq yalan söyləməkdədirlər.

İzah

Onların nə özünün, nə də atalarının

18:15/18:16Dırnaq və mötərizədırnaq
18:15 · hazırkı

-15: Bunlar bizim qövmümüzdür, özlərinə Ondan başqa ilahlar götürmüşlər, məgər onlar o ilahları üçün açıq-aydın bir dəlil ilə gəlməli deyilmiydilər? Allaha yalandan iftira atan kimsədən daha zalım kim ola bilər?"

18:15 · təklif

-15: Bunlar bizim qövmümüzdür, özlərinə Ondan başqa ilahlar götürmüşlər, məgər onlar o ilahları üçün açıq-aydın bir dəlil ilə gəlməli deyilmiydilər? Allaha yalandan iftira atan kimsədən daha zalım kim ola bilər?

18:16 kontekst, dəyişmir

-16: Madam ki, onlardan və Allahdan başqa ibadət etdiklərindən uzaqlaşdınız, o zaman mağaraya sığının ki, Rəbbiniz Öz rəhmətindən sizlərə genişlik versin və sizin üçün işlərinizi sahmana salıb asanlaşdırsın".

İzah

gənclərin sözü 18:15-də bağlanır, 18:16 (Madam ki…) açılmadan " ilə bitir

18:15, 18:39Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
18:15 · hazırkı

-15: Bunlar bizim qövmümüzdür, özlərinə Ondan başqa ilahlar götürmüşlər, məgər onlar o ilahları üçün açıq-aydın bir dəlil ilə gəlməli deyilmiydilər? Allaha yalandan iftira atan kimsədən daha zalım kim ola bilər?"

18:15 · təklif

-15: Bunlar bizim qövmümüzdür, özlərinə Ondan başqa ilahlar götürmüşlər, məgər onlar o ilahları üçün açıq-aydın bir dəlil ilə gəlməli deyildilərmi? Allaha yalandan iftira atan kimsədən daha zalım kim ola bilər?"

18:39 · hazırkı

-39: Məgər sən, öz bağına girdiyin zaman: ”MaşaAllah (Bu, Allahın mənim üçün istədiyi şeydir), güc-qüvvət yalnız Allah ilədir (güc-qüvvət yalnız Allaha məxsusdur)!”-deməli deyilmiydin? Əgər sən məni mal və övlad baxımından özündən daha az (daha kasıb, daha fəqir) hesab edirsənsə,...

18:39 · təklif

-39: Məgər sən, öz bağına girdiyin zaman: ”MaşaAllah (Bu, Allahın mənim üçün istədiyi şeydir), güc-qüvvət yalnız Allah ilədir (güc-qüvvət yalnız Allaha məxsusdur)!”-deməli deyildinmi? Əgər sən məni mal və övlad baxımından özündən daha az (daha kasıb, daha fəqir) hesab edirsənsə,...

İzah

deyilmiydilər, deyilmiydin

18:24Durğu və boşluqboşluq
18:24 · hazırkı

24: ...Yalnız Allah istəsə (, buna izn versə, müvəffəq etsə edəcəyəm de)!(Bunu deməyi) unutduğun zaman Rəbbini zikr et (və belə) de: ”Ola bilsin ki, Rəbbim məni (bu işdə) haqqa bundan daha yaxın olana hidayət edər (yönəldər)”.

18:24 · təklif

24: ...Yalnız Allah istəsə (, buna izn versə, müvəffəq etsə edəcəyəm de)!␣(Bunu deməyi) unutduğun zaman Rəbbini zikr et (və belə) de: ”Ola bilsin ki, Rəbbim məni (bu işdə) haqqa bundan daha yaxın olana hidayət edər (yönəldər)”.

İzah

…edəcəyəm de)!(Bunu deməyi)

18:26, 18:29Dırnaq və mötərizədırnaq
18:26 · hazırkı

-26: De: ”Onların nə qədər qaldığını Allah ən yaxşı biləndir. Səmaların və yerin qeybi yalnız Ona məxsusdur. O, nə gözəl görür, nə gözəl eşidir! Onların Ondan başqa heç bir vəlisi yoxdur! O, Öz hökmündə heç kimi Özünə şərik etmir.

18:26 · təklif

-26: De: ”Onların nə qədər qaldığını Allah ən yaxşı biləndir. Səmaların və yerin qeybi yalnız Ona məxsusdur. O, nə gözəl görür, nə gözəl eşidir! Onların Ondan başqa heç bir vəlisi yoxdur! O, Öz hökmündə heç kimi Özünə şərik etmir.”

18:29 · hazırkı

-29: De: ”Haqq sizin Rəbbinizdəndir! Kim istəyir iman etsin, kim də istəyir küfr etsin. Həqiqətən də Biz zalımlar üçün elə bir od hazırlamışıq ki, onun ətrafındakı divarlar özlərini əhatə etmişdir, əgər onlar yardım (şiddətli susuzluqdan dolayı fəryad qopararaq su) diləsələr, onlara əridilmiş qaynar yağ kimi su ilə yardım edilər, (o da o qədər qaynardır ki,) üzləri yandırıb yaxır. Nə pis içkidir o, nə pis sığınacaq yeridir o!

18:29 · təklif

-29: De: ”Haqq sizin Rəbbinizdəndir! Kim istəyir iman etsin, kim də istəyir küfr etsin. Həqiqətən də Biz zalımlar üçün elə bir od hazırlamışıq ki, onun ətrafındakı divarlar özlərini əhatə etmişdir, əgər onlar yardım (şiddətli susuzluqdan dolayı fəryad qopararaq su) diləsələr, onlara əridilmiş qaynar yağ kimi su ilə yardım edilər, (o da o qədər qaynardır ki,) üzləri yandırıb yaxır. Nə pis içkidir o, nə pis sığınacaq yeridir o!”

İzah

De: ”… bağlanmır

18:49Durğu və boşluqboşluq
18:49 · hazırkı

-49: (O gün qulların əməllərinin yazıldığı) kitab qoyulacaq və sən (o anda) mucrimlərin (günahkarların, zülm edənlərin, kafirlərin) onun (əməllərinin yazıldığı kitabın) içində olanlardan qorxduqlarını görəcəksən. Onlar deyəcəklər: ”Vay bizim halımıza! Bu kitaba nə olub ki, heç bir kiçik və böyük (günah) qoymayıb ki, onu saymış (yazmış) olmasın?!”Onlar etdikləri əməllərin(in də orada, önlərində) hazır olduğunu görəcəklər. Sənin Rəbbin heç kimə zülm edən deyildir.

18:49 · təklif

-49: (O gün qulların əməllərinin yazıldığı) kitab qoyulacaq və sən (o anda) mucrimlərin (günahkarların, zülm edənlərin, kafirlərin) onun (əməllərinin yazıldığı kitabın) içində olanlardan qorxduqlarını görəcəksən. Onlar deyəcəklər: ”Vay bizim halımıza! Bu kitaba nə olub ki, heç bir kiçik və böyük (günah) qoymayıb ki, onu saymış (yazmış) olmasın?!”␣Onlar etdikləri əməllərin(in də orada, önlərində) hazır olduğunu görəcəklər. Sənin Rəbbin heç kimə zülm edən deyildir.

İzah

olmasın?!”Onlar

18:50Böyük/kiçik hərfüslub
18:50 · hazırkı

-50: Bir zaman biz mələklərə demişdik ki, Adəmə səcdə edin. İblisdən başqa onlar(ın hamısı) səcdə etdilər. O, (İblis) cinlərdən idi və öz Rəbbinin əmrinə qarşı fisq etmişdi (Allahın əmrinə itaət etməmişdi. İndi) onlar sizin düşməniniz olduğu halda, onu və övladlarını Məndən savayı özünüzə vəlilərmi götürürsünüz? Bu, zalımlar üçün nə pis bir dəyişdirmədir!

18:50 · təklif

-50: Bir zaman Biz mələklərə demişdik ki, Adəmə səcdə edin. İblisdən başqa onlar(ın hamısı) səcdə etdilər. O, (İblis) cinlərdən idi və öz Rəbbinin əmrinə qarşı fisq etmişdi (Allahın əmrinə itaət etməmişdi. İndi) onlar sizin düşməniniz olduğu halda, onu və övladlarını Məndən savayı özünüzə vəlilərmi götürürsünüz? Bu, zalımlar üçün nə pis bir dəyişdirmədir!

İzah

Allahın sözündə Bir zaman biz mələklərə… kiçik hərflə

18:56Durğu və boşluqboşluq
18:56 · hazırkı

-56: Biz rəsulları yalnız müjdələyənlər və qorxudub xəbərdar edənlər olaraq göndəririk. Kafirlər isə, batil (iddiaları) ilə (haqqa qarşı) mücadilə edirlər ki, onunla haqqı çürütsünlər. (Beləcə,) onlar Mənim ayətlərimə və özlərinin qorxudulduqları şeylərə istehza etdilər(və onları məsxərəyə qoydular).

18:56 · təklif

-56: Biz rəsulları yalnız müjdələyənlər və qorxudub xəbərdar edənlər olaraq göndəririk. Kafirlər isə, batil (iddiaları) ilə (haqqa qarşı) mücadilə edirlər ki, onunla haqqı çürütsünlər. (Beləcə,) onlar Mənim ayətlərimə və özlərinin qorxudulduqları şeylərə istehza etdilər␣(və onları məsxərəyə qoydular).

İzah

istehza etdilər(və onları…)

18:71, 18:74Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
18:71 · hazırkı

-71: O ikisi (yola çıxıb) getdilər, nəhayət (gəlib) bir gəmiyə mindikləri zaman (Xadir) gəmini dəldi, o (Musa) dedi: ”Onu dəldin ki, əhlini suda batırasan? And olsun ki, sən çox munkər, çox pis bir iş tutdun!”

18:71 · təklif

-71: O ikisi (yola çıxıb) getdilər, nəhayət (gəlib) bir gəmiyə mindikləri zaman (Xadir) gəmini dəldi, o (Musa) dedi: ”Onu dəldin ki, əhlini suda batırasan? And olsun ki, sən çox münkər, çox pis bir iş tutdun!”

18:74 · hazırkı

-74: O ikisi (yola davam edib) getdilər, nəhayət gənc bir oğlan uşağına rast gəldilər, o (Xadir) da dərhal onu öldürdü və o, (Musa) dedi: ”Sən bir kimsəni öldürməyən təmiz, pak birinimi öldürdün?! And olsun ki, çox munkər bir şey etdin!”

18:74 · təklif

-74: O ikisi (yola davam edib) getdilər, nəhayət gənc bir oğlan uşağına rast gəldilər, o (Xadir) da dərhal onu öldürdü və o, (Musa) dedi: ”Sən bir kimsəni öldürməyən təmiz, pak birinimi öldürdün?! And olsun ki, çox münkər bir şey etdin!”

İzah

munkər

18:86Qrammatikaqrammatika
18:86 · hazırkı

-86: Nəhayət o, Günəşin qürub etdiyi yerə gəlib çatdı onu (Günəşi) qara palçıqlı bir yerdə (suyu palçıqlı və qaynar) olan bir bulaqda batdığını gördü və onun yanında da bir qövmə rast gəldi. Biz dedik: "Ey Zul-Qarneyn, (istəsən onlara) ya əzab edərsən, ya da onlarla yaxşı davranarsan".

18:86 · təklif

-86: Nəhayət o, Günəşin qürub etdiyi yerə gəlib çatdı, onun (Günəşin) qara palçıqlı bir yerdə (suyu palçıqlı və qaynar) olan bir bulaqda batdığını gördü və onun yanında da bir qövmə rast gəldi. Biz dedik: "Ey Zul-Qarneyn, (istəsən onlara) ya əzab edərsən, ya da onlarla yaxşı davranarsan".

İzah

…gəlib çatdı onu (Günəşi) … bulaqda batdığını gördü — vergül yoxdur, onu…batdığını

18:88Böyük/kiçik hərfüslub
18:88 · hazırkı

-88: İman gətirib saleh əməllər edən kimsəyə gəldikdə isə, onun üçün gözəl bir mükafat vardır və biz ona Öz işimizdən asan olanını deyəcəyik (asan işlər əmr edəcəyik)".

18:88 · təklif

-88: İman gətirib saleh əməllər edən kimsəyə gəldikdə isə, onun üçün gözəl bir mükafat vardır və biz ona öz işimizdən asan olanını deyəcəyik (asan işlər əmr edəcəyik)".

İzah

Zülqərneynin sözündə Öz işimizdən böyük hərflə

18:103Dırnaq və mötərizədırnaq
18:103 · hazırkı

-103: De: ”Əməl yönündən ən çox xusrana uğrayanlar barəsində sizə xəbər verəkmi?

18:103 · təklif

-103: De: ”Əməl yönündən ən çox xusrana uğrayanlar barəsində sizə xəbər verəkmi?”

İzah

De: ”Əməl yönündən… — bağlanmır

18:106Qrammatikaqrammatika
18:106 · hazırkı

-106: Küfr etdiklərinə, ayətlərimi və rəsullarıma istehza etdiklərinə görə budur onların cəzası; Cəhənnəm!

18:106 · təklif

-106: Küfr etdiklərinə, ayətlərimə və rəsullarıma istehza etdiklərinə görə budur onların cəzası; Cəhənnəm!

İzah

ayətlərimi və rəsullarıma istehza etdiklərinə

18:110Durğu və boşluqdurğu
18:110 · hazırkı

-110: De: ”Mən yalnız sizin kimi bir bəşərəm, (lakin bu var ki,) mənə vəhy olunur ki, sizin ilahınız yalnız bir ilahdır, (ona görə də) kim öz Rəbbi ilə görüşəcəyinə ümid edirsə, qoy saleh əməl etsin və Rəbbinə olan ibadətində Ona heç kimi şərik qoşmasın”

18:110 · təklif

-110: De: ”Mən yalnız sizin kimi bir bəşərəm, (lakin bu var ki,) mənə vəhy olunur ki, sizin ilahınız yalnız bir ilahdır, (ona görə də) kim öz Rəbbi ilə görüşəcəyinə ümid edirsə, qoy saleh əməl etsin və Rəbbinə olan ibadətində Ona heç kimi şərik qoşmasın!”

İzah

…şərik qoşmasın” — sonda nida/nöqtə yoxdur

18:65, 18:71, 18:74Yazı (orfoqrafiya)yeniad yazılışı
18:65 · hazırkı

-65: Onlar (orada) Öz qatımızdan bir rəhmət verdiyimiz və Öz tərəfimizdən olan bir elmi öyrətdiyimiz qullarımızdan biri (Xadir) ilə qarşılaşdılar.

18:65 · təklif

-65: Onlar (orada) Öz qatımızdan bir rəhmət verdiyimiz və Öz tərəfimizdən olan bir elmi öyrətdiyimiz qullarımızdan biri (Xızır) ilə qarşılaşdılar.

18:71 · hazırkı

-71: O ikisi (yola çıxıb) getdilər, nəhayət (gəlib) bir gəmiyə mindikləri zaman (Xadir) gəmini dəldi, o (Musa) dedi: ”Onu dəldin ki, əhlini suda batırasan? And olsun ki, sən çox munkər, çox pis bir iş tutdun!”

18:71 · təklif

-71: O ikisi (yola çıxıb) getdilər, nəhayət (gəlib) bir gəmiyə mindikləri zaman (Xızır) gəmini dəldi, o (Musa) dedi: ”Onu dəldin ki, əhlini suda batırasan? And olsun ki, sən çox munkər, çox pis bir iş tutdun!”

18:74 · hazırkı

-74: O ikisi (yola davam edib) getdilər, nəhayət gənc bir oğlan uşağına rast gəldilər, o (Xadir) da dərhal onu öldürdü və o, (Musa) dedi: ”Sən bir kimsəni öldürməyən təmiz, pak birinimi öldürdün?! And olsun ki, çox munkər bir şey etdin!”

18:74 · təklif

-74: O ikisi (yola davam edib) getdilər, nəhayət gənc bir oğlan uşağına rast gəldilər, o (Xızır) da dərhal onu öldürdü və o, (Musa) dedi: ”Sən bir kimsəni öldürməyən təmiz, pak birinimi öldürdün?! And olsun ki, çox munkər bir şey etdin!”

İzah

(Xadir) — الخضر; azərbaycanca qəbul olunmuş forma Xızır (və ya Xıdr); Xadir ərəbcə qadir ilə qarışdırıla bilər

18:14Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
18:14 · hazırkı

-14: ...və qəlblərini birləşdirdik. Bir zaman onlar qalxıb dedilər: "Bizim Rəbbimiz səmaların və yerin Rəbbidir! Biz əsla Ondan başqa bir ilaha dua etməyəcəyik! (Əgər Allahdan başqa bir ilaha dua etsək,) and olsun ki, o zaman olduqca sapıq və batil bir söz söyləmiş olarıq!

18:14 · təklif

-14: ...və qəlblərini möhkəmləndirdik. Bir zaman onlar qalxıb dedilər: "Bizim Rəbbimiz səmaların və yerin Rəbbidir! Biz əsla Ondan başqa bir ilaha dua etməyəcəyik! (Əgər Allahdan başqa bir ilaha dua etsək,) and olsun ki, o zaman olduqca sapıq və batil bir söz söyləmiş olarıq!

18:14 · ərəbcə

وَرَبَطۡنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ إِذۡ قَامُواْ فَقَالُواْ رَبُّنَا رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ لَن نَّدۡعُوَاْ مِن دُونِهِۦٓ إِلَٰهٗاۖ لَّقَدۡ قُلۡنَآ إِذٗا شَطَطًا ١٤

İzah

qəlblərini birləşdirdik — وَرَبَطْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ qəlblərini möhkəmləndirdik (8:11, 28:10 kimi)

18:60Dırnaq və mötərizəyeniəlavə (mötərizəsiz)
18:60 · hazırkı

-60: Bir zaman Musa öz xidmətçisinə demişdi: "Mən iki dənizin qovuşduğu yerə çatanadək, yaxud da onu tapana qədər uzun illər yol getməyə davam edəcəyəm".

18:60 · təklif

-60: Bir zaman Musa öz xidmətçisinə demişdi: "Mən iki dənizin qovuşduğu yerə çatanadək, (yolumdan dönməyəcəyəm), yaxud da uzun illər yol gedəcəyəm".

İzah

yaxud da onu tapana qədər uzun illər yol getməyə davam edəcəyəm — أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا yaxud uzun illər yol gedəcəyəm; onu tapana qədər ərəbcədə yoxdur

19. Maryam8 qeyd

19:7Dırnaq və mötərizədırnaq
19:7 · hazırkı

-7: Ey Zəkəriyya! Həqiqətən də Biz səni, adı Yəhya olan bir uşaq ilə müjdələyirik. Biz bundan əvvəl heç kimi ona adaş etməmişik (bundan əvvəl heç kim bu adla adlandırılmayıb)".

19:7 · təklif

-7: (Allah buyurdu:) "Ey Zəkəriyya! Həqiqətən də Biz səni, adı Yəhya olan bir uşaq ilə müjdələyirik. Biz bundan əvvəl heç kimi ona adaş etməmişik (bundan əvvəl heç kim bu adla adlandırılmayıb)".

İzah

Allahın sözü Ey Zəkəriyya!… açılmadan " ilə bitir

19:24–19:26Dırnaq və mötərizədırnaq
19:24 kontekst, dəyişmir

-24: (Bu zaman) o, onun (ağacın) altından ona səslənib dedi ki: ”Hüznlənmə! Həqiqətən də sənin Rəbbin sənin üçün (ayaqlarının) altından bir çay axıtmışdır.

19:25 · hazırkı

-25: Xurmanın kötüyündən tutub özünə tərəf silkələ, (o zaman) sənin üstünə təzə-tər, yetişmiş xurmalar töküləcəkdir”.

19:25 · təklif

-25: Xurmanın kötüyündən tutub özünə tərəf silkələ, (o zaman) sənin üstünə təzə-tər, yetişmiş xurmalar töküləcəkdir.

19:26 · hazırkı

-26: (Xurmalardan) ye, (sudan) iç, gözün aydın olsun (rahat və xatircəm ol). Əgər hər hansı bir bəşər görsən, (ona belə) de: "Həqiqətən də mən ər-Rahmənə oruc tutmağı nəzir etmişəm; odur ki, bu gün heç bir insanla əsla danışmayacağam!"

19:26 · təklif

-26: (Xurmalardan) ye, (sudan) iç, gözün aydın olsun (rahat və xatircəm ol). Əgər hər hansı bir bəşər görsən, (ona belə) de: "Həqiqətən də mən ər-Rahmənə oruc tutmağı nəzir etmişəm; odur ki, bu gün heç bir insanla əsla danışmayacağam!"”

İzah

səslənən sözü 19:25-də bağlanır, 19:26 (ye, iç…) sözün davamıdır

Audit dırnağı «de:»-dən əvvələ köçürməyi təklif edir. Amma 19:26-nın sonuna qədər hamısı səslənənin sözüdür (ərəbcədə فَقُولِي da onun əmridir), ona görə bağlayan dırnaq burada ayənin ən sonuna qoyulub.

19:41, 19:42, 19:44, 19:46, 19:47Durğu və boşluqboşluq
19:41 · hazırkı

-41: Kitabda İbrahimi də zikr et!Həqiqətən də o, siddiq (olduqca sadiq, doğru sözlü) bir nəbi idi.

19:41 · təklif

-41: Kitabda İbrahimi də zikr et!␣Həqiqətən də o, siddiq (olduqca sadiq, doğru sözlü) bir nəbi idi.

19:42 · hazırkı

-42: Bir zaman o, atasına belə demişdi: "Atacan!Eşitməyən, görməyən və səni heç nədən qurtarmayan (heç bir faydası olmayan) şeyə niyə ibadət edirsən?

19:42 · təklif

-42: Bir zaman o, atasına belə demişdi: "Atacan!␣Eşitməyən, görməyən və səni heç nədən qurtarmayan (heç bir faydası olmayan) şeyə niyə ibadət edirsən?

19:44 · hazırkı

-44: Atacan! Şeytana ibadət etmə!(Çünki,) həqiqətən də şeytan ər-Rahmənə asi idi.

19:44 · təklif

-44: Atacan! Şeytana ibadət etmə!␣(Çünki,) həqiqətən də şeytan ər-Rahmənə asi idi.

19:46 · hazırkı

-46: O, dedi: "Ey İbrahim! Sən mənim ilahlarımdan üz döndərirsən?Şübhəsiz ki, əgər sən (bu dediklərinə) son verməsən, mütləq səni daşlayacağam! Uzun müddət məni tərk et, məndən uzaq dur!"

19:46 · təklif

-46: O, dedi: "Ey İbrahim! Sən mənim ilahlarımdan üz döndərirsən?␣Şübhəsiz ki, əgər sən (bu dediklərinə) son verməsən, mütləq səni daşlayacağam! Uzun müddət məni tərk et, məndən uzaq dur!"

19:47 · hazırkı

-47: O, dedi: "Sənə salam olsun!Rəbbimdən sənin üçün bağışlanma diləyəcəyəm, (çünki,) həqiqətən də O, mənə qarşı lütfü, ihsanı bol Olandır!

19:47 · təklif

-47: O, dedi: "Sənə salam olsun!␣Rəbbimdən sənin üçün bağışlanma diləyəcəyəm, (çünki,) həqiqətən də O, mənə qarşı lütfü, ihsanı bol Olandır!

İzah

et!Həqiqətən, Atacan!Eşitməyən, etmə!(Çünki,), edirsən?Şübhəsiz, olsun!Rəbbimdən

19:58Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
19:58 · hazırkı

-58: Onlar Allahın özlərinə nemətlər verdiyi, Adəmin zürriyyətindən olan nəbilərdən, Nuh ilə birlikdə gəmidə daşıdıdıqlarımızdan, İbrahimin və İsrailin zürriyyətindən hidayət verib seçdiyimiz kimsələrdir. Onlara ər-Rahmənin ayətləri oxunduğu zaman ağlayaraq səcdəyə qapanarlar.

19:58 · təklif

-58: Onlar Allahın özlərinə nemətlər verdiyi, Adəmin zürriyyətindən olan nəbilərdən, Nuh ilə birlikdə gəmidə daşıdıqlarımızdan, İbrahimin və İsrailin zürriyyətindən hidayət verib seçdiyimiz kimsələrdir. Onlara ər-Rahmənin ayətləri oxunduğu zaman ağlayaraq səcdəyə qapanarlar.

İzah

daşıdıdıqlarımızdan

19:75Dırnaq və mötərizədırnaq
19:75 · hazırkı

-75: De: ”Kim sapıqlıq üzərindədirsə, qoy ər-Rahmən ona möhlət versin. Nəhayət onlar özlərinə vəd olunan şeyi, ya əzabı, ya da Saatın qopmasını gördükləri zaman biləcəklər ki, kimdir məkanı ən şərli və ordusu (yardım edəni, güc-qüvvəti) da ən zəif olan!

19:75 · təklif

-75: De: ”Kim sapıqlıq üzərindədirsə, qoy ər-Rahmən ona möhlət versin. Nəhayət onlar özlərinə vəd olunan şeyi, ya əzabı, ya da Saatın qopmasını gördükləri zaman biləcəklər ki, kimdir məkanı ən şərli və ordusu (yardım edəni, güc-qüvvəti) da ən zəif olan!”

İzah

De: ”Kim sapıqlıq… — bağlanmır

19:77Dırnaq və mötərizədırnaq
19:77 · hazırkı

-77: Ayətlərimizə küfr edib: ”Şübhəsiz ki, mənə mal-dövlət və övlad veriləcəkdir!”-deyən kimsəni gördünmü?”

19:77 · təklif

-77: Ayətlərimizə küfr edib: ”Şübhəsiz ki, mənə mal-dövlət və övlad veriləcəkdir!”-deyən kimsəni gördünmü?

İzah

…kimsəni gördünmü?” — açılmamış artıq dırnaq

19:85, 19:87, 19:88, 19:91, 19:96Böyük/kiçik hərfüslub
19:85 · hazırkı

-85: O gün Biz müttəqiləri (təqva sahiblərini) ikram olunan, ehtiram göstərilən heyətlər, toplumlar olaraq Ər-Rahmənin hüzurunda toplayacağıq.

19:85 · təklif

-85: O gün Biz müttəqiləri (təqva sahiblərini) ikram olunan, ehtiram göstərilən heyətlər, toplumlar olaraq ər-Rahmənin hüzurunda toplayacağıq.

19:91 · hazırkı

-91: Ər-Rahmənə övlad nisbət etdiklərinə görə!

19:91 · təklif

-91: ər-Rahmənə övlad nisbət etdiklərinə görə!

19:96 · hazırkı

-96: İman gətirib saleh əməllər işləyənlər ki var, şübhəsiz ki, Ər-Rahmən onlar üçün bir məhəbbət, sevgi yaradacaqdır.

19:96 · təklif

-96: İman gətirib saleh əməllər işləyənlər ki var, şübhəsiz ki, ər-Rahmən onlar üçün bir məhəbbət, sevgi yaradacaqdır.

İzah

cümlə ortasında Ər-Rahmən (başqa yerlərdə ər-Rahmən)

19:87 və 19:88-də «Ər-Rahmən» cümlənin (və ya sitatın) əvvəlindədir, orada böyük hərf düzgündür. Ona görə yalnız cümlənin ortasındakı üç yer dəyişdirilib.

19:21Böyük/kiçik hərfyeniüslub
19:21 · hazırkı

-21: O, dedi: ”(Bu,) belədir, sənin Rəbbin dedi: ”O, mənə asandır. (Biz belə etdik ki,) onu insanlar üçün ayət və Bizdən bir rəhmət edək və o, (artıq əzəldən) hökm verilmiş bir iş idi”.

19:21 · təklif

-21: O, dedi: ”(Bu,) belədir, sənin Rəbbin dedi: ”O, Mənə asandır. (Biz belə etdik ki,) onu insanlar üçün ayət və Bizdən bir rəhmət edək və o, (artıq əzəldən) hökm verilmiş bir iş idi”.

İzah

sənin Rəbbin dedi: ”O, mənə asandır — Allahın sözüdür, digər yerlərdə Mənə (19:9 Mənim üçün asandır)

20. Taa-Haa9 qeyd

20:57/20:58Dırnaq və mötərizədırnaq
20:57 · hazırkı

-57: O, dedi: ”Ey Musa, bizim yanımıza öz sehrinlə bizləri öz torpağımızdan çıxarmağamı gəldin?”

20:57 · təklif

-57: O, dedi: ”Ey Musa, bizim yanımıza öz sehrinlə bizləri öz torpağımızdan çıxarmağamı gəldin?

20:58 kontekst, dəyişmir

-58: Əsla şübhə yoxdur ki, biz sənə onun mislində bir sehrlə gələcəyik! Ona görə də sən bizimlə öz aranda bir vədə (vaxt) təyin et, nə biz, nə də sən ona xilaf çıxmayaq. O yer də (şəhərin) düz orta (münasib, uyğun bir) yerində olsun!”

İzah

Fironun sözü 20:57-də bağlanır, 20:58 (Əsla şübhə yoxdur ki, biz sənə…) açılmadan ” ilə bitir

20:85, 20:87, 20:95Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
20:85 · hazırkı

-85: (Allah) dedi: ”Şübhəsiz ki, Biz səndən sonra sənin qövmünü (onların azğınlığı, asiliyi, qatılığı səbəbi ilə) fitnəyə salmışıq və samiri də onları azdırmışdır”.

20:85 · təklif

-85: (Allah) dedi: ”Şübhəsiz ki, Biz səndən sonra sənin qövmünü (onların azğınlığı, asiliyi, qatılığı səbəbi ilə) fitnəyə salmışıq və Samiri də onları azdırmışdır”.

20:87 · hazırkı

-87: Onlar dedilər: ”Biz öz ixtiyarımızla sənə olan vədimizə xilaf çıxmadıq, lakin biz o qövmün zinətindən çoxlu şeylərlə yükləndik və (sonra da) onu (oda) atdıq, samiri də eləcə atdı”.

20:87 · təklif

-87: Onlar dedilər: ”Biz öz ixtiyarımızla sənə olan vədimizə xilaf çıxmadıq, lakin biz o qövmün zinətindən çoxlu şeylərlə yükləndik və (sonra da) onu (oda) atdıq, Samiri də eləcə atdı”.

20:95 · hazırkı

-95: (Musa) dedi: "Ey samiri, məqsədin nədir (səni bu etdiyinə sövq edən nədir, nə istəyirsən)?"

20:95 · təklif

-95: (Musa) dedi: "Ey Samiri, məqsədin nədir (səni bu etdiyinə sövq edən nədir, nə istəyirsən)?"

İzah

xüsusi isim kiçik hərflə: samiri

20:88–20:113Dırnaq və mötərizədırnaq üslubu

Bu qeyd bir ayəyə yox, ayə blokuna aiddir. Aşağıda blokdan bir nümunə ayə göstərilib — eyni dəyişiklik blokun bütün ayələrinə tətbiq olunur.

20:88 · hazırkı

-88: (Samiri) onlar üçün böyürən (mələyən) bir buzov heykəli (bütü) çıxardı, onlar da (belə) dedilər: "Bu, sizin ilahınızdır və Musanın ilahıdır, (lakin o, bunu) unutmuşdur".

20:88 · təklif

-88: (Samiri) onlar üçün böyürən (mələyən) bir buzov heykəli (bütü) çıxardı, onlar da (belə) dedilər: ”Bu, sizin ilahınızdır və Musanın ilahıdır, (lakin o, bunu) unutmuşdur”.

İzah

ASCII …

Təklif: vahid üsluba gətir

20:97Dırnaq və mötərizədırnaq/mötərizə
20:97 · hazırkı

-97: (Musa) dedi: "Get! Heç şübhə yoxdur ki, sənin üçün həyatda (bütün həyatın boyu, belə) deməyin vardır: "Misəs yoxdur (mənə toxunmayın, mən də sizə toxunmuram"). Şübhəsiz ki, sənin üçün (elə) bir vəd vardır ki, əsla ondan qaça (yayına) bilməyəcəksən. (İndi) qarşısında boynunu büküb ibadət etdiyin ilahına bax; heç şübhə yoxdur ki, biz onu yandıracağıq, sonra da (külünü) dənizə sovuracağıq!"

20:97 · təklif

-97: (Musa) dedi: "Get! Heç şübhə yoxdur ki, sənin üçün həyatda (bütün həyatın boyu, belə) deməyin vardır: "Misəs yoxdur" (mənə toxunmayın, mən də sizə toxunmuram). Şübhəsiz ki, sənin üçün (elə) bir vəd vardır ki, əsla ondan qaça (yayına) bilməyəcəksən. (İndi) qarşısında boynunu büküb ibadət etdiyin ilahına bax; heç şübhə yoxdur ki, biz onu yandıracağıq, sonra da (külünü) dənizə sovuracağıq!"

İzah

'Misəs yoxdur (mənə toxunmayın, mən də sizə toxunmuram)' — dırnaq mötərizənin içində bağlanır

20:103Yazı (orfoqrafiya)hərf
20:103 · hazırkı

-103: Onlar öz aralarında (pıçıldayaraq) astadan danışacaqlar ki: "siz (dünyada və yaxud qəbirlərinizdə) yalnız on gün qalmısınız".

20:103 · təklif

-103: Onlar öz aralarında (pıçıldayaraq) astadan danışacaqlar ki: "Siz (dünyada və yaxud qəbirlərinizdə) yalnız on gün qalmısınız".

İzah

sitat kiçik hərflə: siz (dünyada…)

20:111Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
20:111 · hazırkı

-111: (O gün bütün) üzlər Həyy və Qayyum üçün (Həyy və Qayyum olan Allahın hüzürunda) boyun əyib təslim olacaq, (bax, o zaman) zülm yüklənən (ər-Rahmənin hüzüruna dünya həyatında zülm edən, şirk edən birisi olaraq gələn) kimsə, şübhəsiz ki, artıq ziyana uğramışdır!

20:111 · təklif

-111: (O gün bütün) üzlər Həyy və Qayyum üçün (Həyy və Qayyum olan Allahın hüzurunda) boyun əyib təslim olacaq, (bax, o zaman) zülm yüklənən (ər-Rahmənin hüzuruna dünya həyatında zülm edən, şirk edən birisi olaraq gələn) kimsə, şübhəsiz ki, artıq ziyana uğramışdır!

İzah

hüzürunda, hüzüruna

20:123Dırnaq və mötərizəüslub + dırnaq
20:123 · hazırkı

-123: O, dedi: ”İkiniz də bir-birinizə düşmən olaraq hamınız oradan enin! (Odur ki,) Məndən sizə hidayət gəldiyi zaman kim mənim hidayətimə ittiba etsə (tabe olub, boyun əyib arxasınca getsə) əsla sapmayacaq və bədbəxt olmayacaqdır.

20:123 · təklif

-123: O, dedi: ”İkiniz də bir-birinizə düşmən olaraq hamınız oradan enin! (Odur ki,) Məndən sizə hidayət gəldiyi zaman kim Mənim hidayətimə ittiba etsə (tabe olub, boyun əyib arxasınca getsə) əsla sapmayacaq və bədbəxt olmayacaqdır.

20:124 · hazırkı

-124: Kim Mənim zikrimdən üz döndərsə, şübhəsiz ki, onun üçün dar bir məişət (yaşayış, həyat) vardır və Biz onu Qiyamət günü kor olaraq həşr edəcəyik!

20:124 · təklif

-124: Kim Mənim zikrimdən üz döndərsə, şübhəsiz ki, onun üçün dar bir məişət (yaşayış, həyat) vardır və Biz onu Qiyamət günü kor olaraq həşr edəcəyik!”

İzah

Allahın sözündə kim mənim hidayətimə kiçik hərflə; sitat 20:124-də bağlanmır

20:130Dırnaq və mötərizəmötərizə
20:130 · hazırkı

-130: Onların dediklərinə səbr et və Günəş doğmamışdan öncə və qürub etməmişdən əvvəl Rəbbini həmd ilə təsbih et! Gecə boyu da (bəzi saatlarda) və gündüzün iki tərəfində təsbih et (namaz) qıl ki, bəlkə razı olasan!

20:130 · təklif

-130: Onların dediklərinə səbr et və Günəş doğmamışdan öncə və qürub etməmişdən əvvəl Rəbbini həmd ilə təsbih et! Gecə boyu da (bəzi saatlarda) və gündüzün iki tərəfində təsbih et (namaz qıl) ki, bəlkə razı olasan!

İzah

təsbih et (namaz) qıl

20:133Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
20:133 · hazırkı

-133: Onlar dedilər: ”O, öz Rəbbindən bir ayətlə bizə gəlməli deyilmiydi?” Məgər ilk səhifələrdə olanların beyyinəti (hüccəti, açıq-aydın dəlili) onlara gəlməmişdimi?

20:133 · təklif

-133: Onlar dedilər: ”O, öz Rəbbindən bir ayətlə bizə gəlməli deyildimi?” Məgər ilk səhifələrdə olanların beyyinəti (hüccəti, açıq-aydın dəlili) onlara gəlməmişdimi?

İzah

deyilmiydi

21. Al-Anbiyaa8 qeyd

21:3–21:44Dırnaq və mötərizədırnaq üslubu

Bu qeyd bir ayəyə yox, ayə blokuna aiddir. Aşağıda blokdan bir nümunə ayə göstərilib — eyni dəyişiklik blokun bütün ayələrinə tətbiq olunur.

21:3 · hazırkı

-3: (Üstəlik) onların qəlbləri də qəflət içində qaldığı halda bunu önəmsəməz, əhəmiyyət verməzlər. Zalımlar öz aralarında gizlicə pıçıldaşıb deyirlər: "Məgər bu sizin mislinizdə (sizin kimi adi bir insan) deyilmi? (Gözünüz) görə-görə (bu) sehrəmi üz tutursunuz?"

21:3 · təklif

-3: (Üstəlik) onların qəlbləri də qəflət içində qaldığı halda bunu önəmsəməz, əhəmiyyət verməzlər. Zalımlar öz aralarında gizlicə pıçıldaşıb deyirlər: ”Məgər bu sizin mislinizdə (sizin kimi adi bir insan) deyilmi? (Gözünüz) görə-görə (bu) sehrəmi üz tutursunuz?”

İzah

ASCII … və ' (Səmi'dir)

Təklif: vahid üsluba gətir

21:5Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
21:5 · hazırkı

-5: Onlar dedilər: "Əksinə, (bunlar) qarşıq yuxulardır. Xeyr, əksinə, o bunu (Allaha) iftira olaraq deyir, xeyr, əksinə, o, bir şairdir! Qoy əvvəlkilərin (öncəki rəsulların ayətlərlə) göndərildiyi kimi o da bizə bir ayətlə gəlsin!"

21:5 · təklif

-5: Onlar dedilər: "Əksinə, (bunlar) qarışıq yuxulardır. Xeyr, əksinə, o bunu (Allaha) iftira olaraq deyir, xeyr, əksinə, o, bir şairdir! Qoy əvvəlkilərin (öncəki rəsulların ayətlərlə) göndərildiyi kimi o da bizə bir ayətlə gəlsin!"

İzah

qarşıq yuxulardır

21:9Böyük/kiçik hərfüslub
21:9 · hazırkı

-9: Sonra biz onlara olan vədə sadiq qaldıq, onları və istədiyimiz kimsələri xilas etdik və həddini aşanları (israf edənləri, aşırıya gedənləri) də həlak etdik.

21:9 · təklif

-9: Sonra Biz onlara olan vədə sadiq qaldıq, onları və istədiyimiz kimsələri xilas etdik və həddini aşanları (israf edənləri, aşırıya gedənləri) də həlak etdik.

İzah

Allahın sözündə Sonra biz onlara olan vədə sadiq qaldıq kiçik hərflə

21:13Qrammatikaqrammatika
21:13 · hazırkı

-13: Qaçmayın, o cah-cəlal, naz-nemət içində olan yaşayışınıza və məskənlərinizə qayıdın ki, bəlkə (yenə də ehtiyacı olanlar) sizdən (bir şeylər) istədilər.

21:13 · təklif

-13: Qaçmayın, o cah-cəlal, naz-nemət içində olan yaşayışınıza və məskənlərinizə qayıdın ki, bəlkə (yenə də ehtiyacı olanlar) sizdən (bir şeylər) istəyələr.

İzah

…qayıdın ki, bəlkə … sizdən (bir şeylər) istədilər — keçmiş zaman yanlışdır (لَعَلَّكُمْ تُسْأَلُونَ)

Auditdə iki variant var. Burada müəllifin təfsir seçimi («ehtiyacı olanlar sizdən bir şey istəsinlər») saxlanıb, yalnız feilin zamanı düzəldilib. Ərəbcəyə daha yaxın variant: «…ki, bəlkə sorğu-sual olunasınız».

21:86Böyük/kiçik hərfüslub
21:86 · hazırkı

-86: Biz onları öz rəhmətimizə daxil etdik. Həqiqətən də onlar salehlərdən idilər.

21:86 · təklif

-86: Biz onları Öz rəhmətimizə daxil etdik. Həqiqətən də onlar salehlərdən idilər.

İzah

Biz onları öz rəhmətimizə

21:89Durğu və boşluqdurğu
21:89 · hazırkı

-89: (Kitabda) Zəkəriyyanı da (zikr et), ki, bir zaman o, Rəbbinə (belə) nida (dua) etmişdi: ”Rəbbim! Məni tək (övladsız) olaraq buraxma! Sən varislərin ən xeyirlisisən1!”

21:89 · təklif

-89: (Kitabda) Zəkəriyyanı da (zikr et) ki, bir zaman o, Rəbbinə (belə) nida (dua) etmişdi: ”Rəbbim! Məni tək (övladsız) olaraq buraxma! Sən varislərin ən xeyirlisisən!”

İzah

Zəkəriyyanı da (zikr et), ki, — artıq vergül; ən xeyirlisisən1!

21:112Yazı (orfoqrafiya)yeniqiraət (kiçik)
21:112 · hazırkı

-112: De: ”Rəbbim! (Onlarla bizim aramızda) haqq ilə hökm ver! Sizin vəsf etdiyiniz şeylərə qarşı (yalnız) ər-Rahmən olan Rəbbimiz yardıma çağırılandır!”

21:112 · təklif

-112: O dedi: ”Rəbbim! (Onlarla bizim aramızda) haqq ilə hökm ver! Sizin vəsf etdiyiniz şeylərə qarşı (yalnız) ər-Rahmən olan Rəbbimiz yardıma çağırılandır!”

İzah

De: Rəbbim! … hökm ver! — tətbiqdəki Hafs mətnində قَالَ (O dedi) var; De (قُل) başqa qiraətdir. 21:4-də eyni yerdə tərcümə O, dedi yazır

21:32Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
21:32 · hazırkı

-32: (Həmçinin) Biz səmanı qorunan bir tavan etmişik, onlar isə (buna rəğmən) Bizim ayətlərimizdən üz çevirməkdədirlər.

21:32 · təklif

-32: (Həmçinin) Biz səmanı qorunan bir tavan etmişik, onlar isə (buna rəğmən) onun (səmanın) ayətlərindən üz çevirməkdədirlər.

21:32 · ərəbcə

وَجَعَلۡنَا ٱلسَّمَآءَ سَقۡفٗا مَّحۡفُوظٗاۖ وَهُمۡ عَنۡ ءَايَٰتِهَا مُعۡرِضُونَ ٣٢

İzah

onlar isə Bizim ayətlərimizdən üz çevirməkdədirlər — عَنْ آيَاتِهَا: onun (səmanın) ayətlərindən

22. Al-Hajj7 qeyd

22:1Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
22:1 · hazırkı

-1: Ey insanlar! Rəbbinizdən haqqı ilə qorxun! Həqiqətən də Saatın zəlzələsi (Qiyamət gününün sarsıntıları olduqca) əzəməti bir şeydir!

22:1 · təklif

-1: Ey insanlar! Rəbbinizdən haqqı ilə qorxun! Həqiqətən də Saatın zəlzələsi (Qiyamət gününün sarsıntıları olduqca) əzəmətli bir şeydir!

İzah

olduqca) əzəməti bir şeydir

22:22Durğu və boşluqboşluq
22:22 · hazırkı

-22: Onlar hər dəfə oradan çıxmaq və qəmdən qurtulmaq istədikdə, oraya geri qaytarılırlar və (onlara belə deyilir: )"Dadın (şölələri hər tərəfi sarmış bu nəhəng) atəş(in) əzabını!"

22:22 · təklif

-22: Onlar hər dəfə oradan çıxmaq və qəmdən qurtulmaq istədikdə, oraya geri qaytarılırlar və (onlara belə deyilir:) "Dadın (şölələri hər tərəfi sarmış bu nəhəng) atəş(in) əzabını!"

İzah

'(onlara belə deyilir: )"Dadın'

22:41Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
22:41 · hazırkı

-41: O kimsələr ki, onlara yer üzündə hakimiyyət versək, onlar namaz qılar, zəkat verər, mərufu (saleh əməlləri, doğru, yaxşı işləri) əmr edər və munkəri (şirki, küfrü, murdar, pis işləri) nəhy edərlər. Allaha aiddir (bütün) işlərin aqibəti!

22:41 · təklif

-41: O kimsələr ki, onlara yer üzündə hakimiyyət versək, onlar namaz qılar, zəkat verər, mərufu (saleh əməlləri, doğru, yaxşı işləri) əmr edər və münkəri (şirki, küfrü, murdar, pis işləri) nəhy edərlər. Allaha aiddir (bütün) işlərin aqibəti!

İzah

munkəri

22:47Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
22:47 · hazırkı

-47: Onlar səndən əzabı tezləşdirməyi tələb edirlər, (bilin ki,) Allah əsla Öz vədinə xilaf çıxmaz. Şübhəsiz ki, sənin Rəbbinin qatında bir gün, sizin saydığnız illərdən min il kimidir.

22:47 · təklif

-47: Onlar səndən əzabı tezləşdirməyi tələb edirlər, (bilin ki,) Allah əsla Öz vədinə xilaf çıxmaz. Şübhəsiz ki, sənin Rəbbinin qatında bir gün, sizin saydığınız illərdən min il kimidir.

İzah

sizin saydığnız illərdən

22:72Durğu və boşluqboşluq
22:72 · hazırkı

-72: Açıq-aydın ayətlərimiz onlara oxunduğu zaman kafir olanların üzlərindəki münkəri (o ayətləri sevmədiklərini, istəmədiklərini) görərsən. Onlar az qalırlar ki, ayətlərimizi onlara oxuyanlara hücum çəksinlər. De: "Sizə bundan daha şərlisini xəbər verimmi?O, Allahın kafirlərə vəd etdiyi Oddur! O, nə pis dönüş yeridir!"

22:72 · təklif

-72: Açıq-aydın ayətlərimiz onlara oxunduğu zaman kafir olanların üzlərindəki münkəri (o ayətləri sevmədiklərini, istəmədiklərini) görərsən. Onlar az qalırlar ki, ayətlərimizi onlara oxuyanlara hücum çəksinlər. De: "Sizə bundan daha şərlisini xəbər verimmi?␣O, Allahın kafirlərə vəd etdiyi Oddur! O, nə pis dönüş yeridir!"

İzah

xəbər verimmi?O, Allahın

22:76Qrammatikaqrammatika
22:76 · hazırkı

-76: O, onların önlərində olanları da bilir, arxasında olanları da! İşlərin hamısı yalnız Allaha qaytarılacaqdır!

22:76 · təklif

-76: O, onların önlərində olanları da bilir, arxalarında olanları da! İşlərin hamısı yalnız Allaha qaytarılacaqdır!

İzah

önlərində olanları da bilir, arxasında olanları da

22:30Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik — hökm)
22:30 · hazırkı

-30: (Bax,) belə! Kim Allahın haramlarını təzim edərsə, o, onun üçün Rəbbinin qatında daha xeyirlidir. (Haram olduğu irəlidə) sizə oxunacaq olanlar istisna olmaqla (digər) heyvanlar sizə halal edildi. Bütlərdən olan riczdən (murdarlıqdan) uzaq durun və yalan sözdən, yalan şahidlikdən də uzaq durun!

22:30 · təklif

-30: (Bax,) belə! Kim Allahın haramlarını təzim edərsə, o, onun üçün Rəbbinin qatında daha xeyirlidir. (Haram olduğu irəlidə) sizə oxunacaq olanlar istisna olmaqla ən'am heyvanları (dəvə, mal-qara, qoyun-keçi) sizə halal edildi. Bütlərdən olan riczdən (murdarlıqdan) uzaq durun və yalan sözdən, yalan şahidlikdən də uzaq durun!

22:30 · ərəbcə

ذَٰلِكَۖ وَمَن يُعَظِّمۡ حُرُمَٰتِ ٱللَّهِ فَهُوَ خَيۡرٞ لَّهُۥ عِندَ رَبِّهِۦۗ وَأُحِلَّتۡ لَكُمُ ٱلۡأَنۡعَٰمُ إِلَّا مَا يُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡۖ فَٱجۡتَنِبُواْ ٱلرِّجۡسَ مِنَ ٱلۡأَوۡثَٰنِ وَٱجۡتَنِبُواْ قَوۡلَ ٱلزُّورِ ٣٠

İzah

(digər) heyvanlar sizə halal edildi — وَأُحِلَّتْ لَكُمُ الْأَنْعَامُ yalnız ən'am heyvanlarıdır (5:1 ilə eyni məsələ)

23. Al-Muminoon9 qeyd

23:32Dırnaq və mötərizədırnaq
23:32 · hazırkı

-32: ...və onlara özlərindən olan bir rəsul göndərdik ki, Allaha ibadət edin, sizin üçün Ondan başqa heç bir ilah yoxdur! Heçmi qorxmazsınız?”

23:32 · təklif

-32: ...və onlara özlərindən olan bir rəsul göndərdik (ki, desin): ”Allaha ibadət edin, sizin üçün Ondan başqa heç bir ilah yoxdur! Heçmi qorxmazsınız?”

İzah

…göndərdik ki, Allaha ibadət edin, … Heçmi qorxmazsınız?” — açılan dırnaq yoxdur

23:40Dırnaq və mötərizədırnaq
23:40 · hazırkı

-40: O (Allah), dedi: Əsla, heç bir şübhə yoxdur ki, az bir müddət sonra onlar peşman olacaqlar!”

23:40 · təklif

-40: O (Allah), dedi: ”Əsla, heç bir şübhə yoxdur ki, az bir müddət sonra onlar peşman olacaqlar!”

İzah

O (Allah), dedi: Əsla, … — açılan dırnaq yoxdur

23:81Durğu və boşluqboşluq
23:81 · hazırkı

-81: Xeyr!Onlar da əvvəlkilərin dediyinin mislində olanı dedilər.

23:81 · təklif

-81: Xeyr!␣Onlar da əvvəlkilərin dediyinin mislində olanı dedilər.

İzah

Xeyr!Onlar

23:88Durğu və boşluqdurğu
23:88 · hazırkı

-88: De: "Əgər bilirsinizsə, (deyin; ) hər bir şeyin mülkü (hakimiyyəti, idarə edilməsi) kimin əlindədir? Kimdir istədiyini himayə edən, sıxıntı və məşəqqətlərdən, bəlalardan qoruyan və Özünü də kimsənin qorumadığı (kimsənin qorumasına, himayəsinə ehtiyacı olmayan)?"

23:88 · təklif

-88: De: "Əgər bilirsinizsə, (deyin): hər bir şeyin mülkü (hakimiyyəti, idarə edilməsi) kimin əlindədir? Kimdir istədiyini himayə edən, sıxıntı və məşəqqətlərdən, bəlalardan qoruyan və Özünü də kimsənin qorumadığı (kimsənin qorumasına, himayəsinə ehtiyacı olmayan)?"

İzah

(deyin; ) hər bir şeyin

23:89Dırnaq və mötərizəMÖTƏRİZƏ
23:89 · hazırkı

-89: Onlar deyəcəklər: "Allahındır". De: "(O zaman necə olur ki, (batilə yönələrək, haqdan üz çevirərək) sehrlənirsiniz (aldanırsınız)?"

23:89 · təklif

-89: Onlar deyəcəklər: "Allahındır". De: "(O zaman) necə olur ki, (batilə yönələrək, haqdan üz çevirərək) sehrlənirsiniz (aldanırsınız)?"

İzah

'"(O zaman necə olur ki, (batilə yönələrək…) sehrlənirsiniz' — birinci mötərizə bağlanmır

23:108, 23:111Böyük/kiçik hərfüslub
23:108 · hazırkı

-108: O, dedi: "Orada zəlil halda qalın və mənimlə danışmayın!

23:108 · təklif

-108: O, dedi: "Orada zəlil halda qalın və Mənimlə danışmayın!

23:111 · hazırkı

-111: Şübhəsiz ki, bu gün mən onları səbr etdiklərinə görə mükafatlandırdım; (indi) məhz onlardır qurtulanlar!"

23:111 · təklif

-111: Şübhəsiz ki, bu gün Mən onları səbr etdiklərinə görə mükafatlandırdım; (indi) məhz onlardır qurtulanlar!"

İzah

Allahın sözündə mənimlə danışmayın, bu gün mən onları… kiçik hərflə

23:114Yazı (orfoqrafiya)hərf
23:114 · hazırkı

-114: O, dedi: "Siz (dünyada) ancaq az bir müddət qaldınız. kaş ki, sizlər (bunu) biləydiniz!"

23:114 · təklif

-114: O, dedi: "Siz (dünyada) ancaq az bir müddət qaldınız. Kaş ki, sizlər (bunu) biləydiniz!"

İzah

…az bir müddət qaldınız. kaş ki

23:47–23:118 (qarışıq)Dırnaq və mötərizədırnaq üslubu

Bu qeyd bir ayəyə yox, ayə blokuna aiddir. Aşağıda blokdan bir nümunə ayə göstərilib — eyni dəyişiklik blokun bütün ayələrinə tətbiq olunur.

23:47 · hazırkı

-47: Onlar dedilər: "Heç biz, bizim mislimizdə olan iki bəşərə iman edərikmi? Özü də o ikisinin qövmü bizim kölələrimizdir!"

23:47 · təklif

-47: Onlar dedilər: ”Heç biz, bizim mislimizdə olan iki bəşərə iman edərikmi? Özü də o ikisinin qövmü bizim kölələrimizdir!”

İzah

ASCII … ilə ” … ” qarışıq

Təklif: vahid üsluba gətir

23:116Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik — söz)
23:116 · hazırkı

-116: Haqq Hökmdar olan Allah bundan (uzaq və) ucadır! Ondan başqa heç bir ilah yoxdur! O, əzəmətli Ərşin Rəbbidir!

23:116 · təklif

-116: Haqq Hökmdar olan Allah bundan (uzaq və) ucadır! Ondan başqa heç bir ilah yoxdur! O, kərim (şərəfli) Ərşin Rəbbidir!

23:116 · ərəbcə

فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ ٱلۡمَلِكُ ٱلۡحَقُّۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡكَرِيمِ ١١٦

İzah

O, əzəmətli Ərşin Rəbbidir — رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ (kərim, şərəfli Ərş); əzəmətli 9:129, 23:86-dakı الْعَظِيمِ-dir

24. An-Noor6 qeyd

24:12, 24:16Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
24:12 · hazırkı

-12: Məgər siz bunu eşitdikdə, mömin kişilər və mömin qadınlar özləri (mömin qardaş və bacıları) haqqında xeyir zənn edib: ”Bu, açıq-aşkar bir böhtandır”-deməli deyilmiydilər?

24:12 · təklif

-12: Məgər siz bunu eşitdikdə, mömin kişilər və mömin qadınlar özləri (mömin qardaş və bacıları) haqqında xeyir zənn edib: ”Bu, açıq-aşkar bir böhtandır”-deməli deyildilərmi?

24:16 · hazırkı

-16: Məgər siz onu eşitdiyiniz zaman: ”Biz bunu (belə bir yalanı, böhtanı) danışa bilmərik, Sən pak və nöqsansızsan (ey Rəbbimiz)! Bu(nların dedikləri söz) böyük bir böhtandır!”-deməli deyilmiydiniz?

24:16 · təklif

-16: Məgər siz onu eşitdiyiniz zaman: ”Biz bunu (belə bir yalanı, böhtanı) danışa bilmərik, Sən pak və nöqsansızsan (ey Rəbbimiz)! Bu(nların dedikləri söz) böyük bir böhtandır!”-deməli deyildinizmi?

İzah

deyilmiydilər, deyilmiydiniz

24:26Durğu və boşluqboşluq
24:26 · hazırkı

-26: Xəbis olan(murdar söz, əməl sahibi qadın)lar (onlar kimi) xəbis olan (kişilər) üçün, xəbis(murdar söz, əməl sahibi kişi)lər də (onlar kimi) xəbis olan (qadın)lar üçündür. Tayyib olan(təmiz, pak olan qadın)lar (onlar kimi) tayyib(təmiz, pak kişi)lər üçün, tayyib(təmiz, pak kişi)lər də tayyib olan(təmiz, pak qadın)lar üçündür. Onlar (təmiz olanlar) onların dediklərindən (iftiralarından) uzaqdırlar (Allah onları təmizə çıxarmışdır). Məhz onlar üçün məğfirət (bağışlanma) və kərim olan (bol, pak, gözəl) ruzi (Cənnət) vardır!

24:26 · təklif

-26: Xəbis olan␣(murdar söz, əməl sahibi qadın)lar (onlar kimi) xəbis olan (kişilər) üçün, xəbis␣(murdar söz, əməl sahibi kişi)lər də (onlar kimi) xəbis olan (qadın)lar üçündür. Tayyib olan␣(təmiz, pak olan qadın)lar (onlar kimi) tayyib␣(təmiz, pak kişi)lər üçün, tayyib␣(təmiz, pak kişi)lər də tayyib olan␣(təmiz, pak qadın)lar üçündür. Onlar (təmiz olanlar) onların dediklərindən (iftiralarından) uzaqdırlar (Allah onları təmizə çıxarmışdır). Məhz onlar üçün məğfirət (bağışlanma) və kərim olan (bol, pak, gözəl) ruzi (Cənnət) vardır!

İzah

olan(murdar…)lar, xəbis(murdar…)lər, tayyib(təmiz…) — mötərizədən əvvəl boşluq yoxdur

24:33Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
24:33 · hazırkı

-33: Evlənməyə imkan tapmayan kimsələr, Allah onları Öz fəzlindən, lütfündən (əta edərək) zəngin edənə qədər iffətli olsunlar (özlərini zinadan qorusunlar). Sağ əllərinizin sahib olduqları kimsələrdən (kölələrinizdən) mukatəbə etmək (müəyyən miqdarda mal, pul ödəyərək azad olmaq barədə müqavilə bağlamaq) istəyənlərə, əgər onlarda bir xeyir olduğunu bilsəniz, onlarla mukatəbə edin (qarşılıq ödəyərək azad olmaq istəyini qəbul edin). Allahın sizə əta etdiyi malından siz də onlara əta edin. Əgər öz iffətinini, irz-namusunu qorumaq istəsələr, dünya həyatının mal-dövlətini istəyərək kölə qadınlarınızı zina etməyə zorlamayın! Kim də onları (kölə qadınları zina etməyə) məcbur etsə, (bilsin ki,) həqiqətən də Allah onların bu zorlanmasından (zinaya məcbur edilməsindən) sonra Ğafurdur, Rahimdir (onları bağışlayar və rəhm edər).

24:33 · təklif

-33: Evlənməyə imkan tapmayan kimsələr, Allah onları Öz fəzlindən, lütfündən (əta edərək) zəngin edənə qədər iffətli olsunlar (özlərini zinadan qorusunlar). Sağ əllərinizin sahib olduqları kimsələrdən (kölələrinizdən) mukatəbə etmək (müəyyən miqdarda mal, pul ödəyərək azad olmaq barədə müqavilə bağlamaq) istəyənlərə, əgər onlarda bir xeyir olduğunu bilsəniz, onlarla mukatəbə edin (qarşılıq ödəyərək azad olmaq istəyini qəbul edin). Allahın sizə əta etdiyi malından siz də onlara əta edin. Əgər öz iffətini, irz-namusunu qorumaq istəsələr, dünya həyatının mal-dövlətini istəyərək kölə qadınlarınızı zina etməyə zorlamayın! Kim də onları (kölə qadınları zina etməyə) məcbur etsə, (bilsin ki,) həqiqətən də Allah onların bu zorlanmasından (zinaya məcbur edilməsindən) sonra Ğafurdur, Rahimdir (onları bağışlayar və rəhm edər).

İzah

öz iffətinini

24:55Qrammatikaqrammatika + boşluq
24:55 · hazırkı

-55: Allah, sizdən iman gətirib saleh əməl edənlərə vəd etmişdir; heç şübhəsiz ki, onlardan əvvəlkiləri yer üzündə bir-birini əvəz edənlər (varislər) etdiyi kimi, onları da bir-birini əvəz edənlər (varislər) edəcək, heç şübhəsiz ki, onlar üçün razı olduğu dinlərini onlar üçün də təmkin sahibi (möhkəmləndirərək, güc-qüvvət sahibi) edəcək və heç şübhəsiz ki, qorxularından sonra onları(n qorxularını) əmin-amanlıqla dəyişdirəcəkdir. Onlar(ın halı belədir:␣) Mənə ibadət edirlər və Mənə heç nəyi şərik qoşmurlar. Kim bundan sonra küfr etsə, (məhz) onlar fasiqlərdir!

24:55 · təklif

-55: Allah, sizdən iman gətirib saleh əməl edənlərə vəd etmişdir; heç şübhəsiz ki, onlardan əvvəlkiləri yer üzündə bir-birini əvəz edənlər (varislər) etdiyi kimi, onları da bir-birini əvəz edənlər (varislər) edəcək, heç şübhəsiz ki, onlar üçün razı olduğu dinlərini onlar üçün möhkəmləndirəcək (güc-qüvvət sahibi edəcək) və heç şübhəsiz ki, qorxularından sonra onları(n qorxularını) əmin-amanlıqla dəyişdirəcəkdir. Onlar(ın halı belədir:) Mənə ibadət edirlər və Mənə heç nəyi şərik qoşmurlar. Kim bundan sonra küfr etsə, (məhz) onlar fasiqlərdir!

İzah

onlar üçün razı olduğu dinlərini onlar üçün də təmkin sahibi … edəcək; Onlar(ın halı belədir: ) Mənə

24:23Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik — söz)
24:23 · hazırkı

-23: Şübhə yoxdur ki, iffətli (ismətli, namuslu), (rəzil şeylərdən) xəbərsiz1 və mömin olan qadınları (zinada, əxlaqsızlıqda) ittiham edənlər dünya və axirətdə lənətlənmişlər və onlar üçün ağrılı bir əzab vardır!

24:23 · təklif

-23: Şübhə yoxdur ki, iffətli (ismətli, namuslu), (rəzil şeylərdən) xəbərsiz1 və mömin olan qadınları (zinada, əxlaqsızlıqda) ittiham edənlər dünya və axirətdə lənətlənmişlər və onlar üçün əzəmətli (böyük) bir əzab vardır!

24:23 · ərəbcə

إِنَّ ٱلَّذِينَ يَرۡمُونَ ٱلۡمُحۡصَنَٰتِ ٱلۡغَٰفِلَٰتِ ٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ لُعِنُواْ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِ وَلَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٞ ٢٣

İzah

onlar üçün ağrılı bir əzab vardır — ərəbcədə عَذَابٌ عَظِيمٌ (böyük, əzəmətli), ağrılı أَلِيمٌ-dir

24:63Böyük/kiçik hərfyeniüslub
24:63 · hazırkı

-63: Rəsulu öz aranızda çağırmağı, bir-birinizi çağırmağınız kimi etməyin! Allah sizin aranızdan daldalanaraq xəlvətcə çıxıb gedənləri bilir. Qoy Onun (Rəsulullahın) əmrinə müxalifət edənlər onlara bir fitnənin üz verməsindən, yaxud da özlərinə ağrılı(-acılı) bir əzabın üz verməsindən həzər etsinlər!

24:63 · təklif

-63: Rəsulu öz aranızda çağırmağı, bir-birinizi çağırmağınız kimi etməyin! Allah sizin aranızdan daldalanaraq xəlvətcə çıxıb gedənləri bilir. Qoy onun (Rəsulullahın) əmrinə müxalifət edənlər onlara bir fitnənin üz verməsindən, yaxud da özlərinə ağrılı(-acılı) bir əzabın üz verməsindən həzər etsinlər!

İzah

Qoy Onun (Rəsulullahın) əmrinə müxalifət edənlər — böyük O Peyğəmbərə

25. Al-Furqaan12 qeyd

25:7, 25:8Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
25:7 · hazırkı

-7: Onlar dedilər: ”Bu rəsula nə olub (bu necə rəsuldur) ki, yemək yeyir və bazarlarda gəzir? Ona bir mələk nazil edilib onunla birlikdə qorxudub xəbərdar edən olmalı deyilmiydi?

25:7 · təklif

-7: Onlar dedilər: ”Bu rəsula nə olub (bu necə rəsuldur) ki, yemək yeyir və bazarlarda gəzir? Ona bir mələk nazil edilib onunla birlikdə qorxudub xəbərdar edən olmalı deyildimi?

25:8 · hazırkı

-8: Yaxud ona bir xəzinə verilməli deyilmiydi? Ya da onun bir bağı olmalı deyildimi ki, ondan yesin?” (Eləcə də o) zalımlar (belə) dedilər: ”Siz yalnız sehrlənmiş olan bir kişiyə ittiba edirsiniz”.

25:8 · təklif

-8: Yaxud ona bir xəzinə verilməli deyildimi? Ya da onun bir bağı olmalı deyildimi ki, ondan yesin?” (Eləcə də o) zalımlar (belə) dedilər: ”Siz yalnız sehrlənmiş olan bir kişiyə ittiba edirsiniz”.

İzah

deyilmiydi (2 dəfə)

25:21Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
25:21 · hazırkı

-21: Bizimlə qarşılaşmağa ümid (iman) etməyənlər dedilər: ”Bizə mələklər nazil olmalı deyildimi və ya Rəbbimizi (açıq-aşkar) görməli deyilmiydik?” And olsun ki, onlar öz-özlüklərində təkəbürlük etdilər (özləri haqqında çox yüksək rəydə oldular, özlərini böyük biriləri saydılar) və böyük bir hədsizlik etdilər (zülm və asilikdə irəli getdilər)!

25:21 · təklif

-21: Bizimlə qarşılaşmağa ümid (iman) etməyənlər dedilər: ”Bizə mələklər nazil olmalı deyildimi və ya Rəbbimizi (açıq-aşkar) görməli deyildikmi?” And olsun ki, onlar öz-özlüklərində təkəbbürlük etdilər (özləri haqqında çox yüksək rəydə oldular, özlərini böyük biriləri saydılar) və böyük bir hədsizlik etdilər (zülm və asilikdə irəli getdilər)!

İzah

deyilmiydik; təkəbürlük etdilər

25:27Böyük/kiçik hərfüslub
25:27 · hazırkı

-27: O gün (dünya həyatında) zalım olan kimsə əllərini gəmirəcək və (belə) deyəcəkdir: ”Veyl (ölüm) olsun mənə! Kaş ki, mən rəsul (Muhəmməd sallallahu aleyhi və səlləm) ilə birlikdə (Onun yolunu) özümə yol tutaydım!

25:27 · təklif

-27: O gün (dünya həyatında) zalım olan kimsə əllərini gəmirəcək və (belə) deyəcəkdir: ”Veyl (ölüm) olsun mənə! Kaş ki, mən rəsul (Muhəmməd sallallahu aleyhi və səlləm) ilə birlikdə (onun yolunu) özümə yol tutaydım!

İzah

Peyğəmbərə aid (Onun yolunu) böyük hərflə

25:42Durğu və boşluqdurğu
25:42 · hazırkı

-42: Doğrudan da, heç şübhəsiz əgər biz onlara (ilahlara imanımızda) səbr etməsəydik, az qalmışdı ki o, bizləri ilahlarımızdan sapdırsın!”. Tezliklə əzabı gördükləri zaman biləcəklər ki, yol baxımından kim ən sapıq olandır!

25:42 · təklif

-42: Doğrudan da, heç şübhəsiz əgər biz onlara (ilahlara imanımızda) səbr etməsəydik, az qalmışdı ki o, bizləri ilahlarımızdan sapdırsın!” Tezliklə əzabı gördükləri zaman biləcəklər ki, yol baxımından kim ən sapıq olandır!

İzah

…sapdırsın!”.

25:47Qrammatikaqrammatika
25:47 · hazırkı

-47: Sizlər üçün gecəni (örtüb bürüyən bir) libas, yuxunu (sizi işlərinizdən, məşğuliyyətlərinizdən ayırmaqla) istirahət edən Odur! (Eləcə də) O, gündüzü (yer üzünə dağılıb ruzi və digər ehtiyaclarınızı qarşılamağınız üçün uyğun olan) canlanma (işləmə) vaxtı etmişdir.

25:47 · təklif

-47: Sizlər üçün gecəni (örtüb bürüyən bir) libas, yuxunu (sizi işlərinizdən, məşğuliyyətlərinizdən ayırmaqla) istirahət (vasitəsi) edən Odur! (Eləcə də) O, gündüzü (yer üzünə dağılıb ruzi və digər ehtiyaclarınızı qarşılamağınız üçün uyğun olan) canlanma (işləmə) vaxtı etmişdir.

İzah

yuxunu (…) istirahət edən Odur — yuxunu istirahət edən mənasızdır

25:58Yazı (orfoqrafiya)hərf + boşluq
25:58 · hazırkı

-58: Sən, (əzəldən əbədi) diri olan və (heç zaman) Ölməyənə təvəkkül et və Onu həmd(-səna) ilə təsbih et (şəninə təriflər de, Onu nöqsan və çatışmazlıqlardan uzaq və uca tut)!Qullarının günahlarından xəbərdar olaraq O yetər!

25:58 · təklif

-58: Sən, (əzəldən əbədi) diri olan və (heç zaman) ölməyənə təvəkkül et və Onu həmd(-səna) ilə təsbih et (şəninə təriflər de, Onu nöqsan və çatışmazlıqlardan uzaq və uca tut)!␣Qullarının günahlarından xəbərdar olaraq O yetər!

İzah

(heç zaman) Ölməyənə; uca tut)!Qullarının

25:63Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
25:63 · hazırkı

-63: Ər-Rahmənin (xas) qulları o kimsələrdir ki, onlar yer üzündə vaqarla, təvazökarla yeriyərlər və cahillər onlara (söz atdıqda, səfehliklə, yaramaz sözlərlə) xitab etdikdə: ”Salam”-deyərlər.

25:63 · təklif

-63: Ər-Rahmənin (xas) qulları o kimsələrdir ki, onlar yer üzündə vüqarla, təvazökarlıqla yeriyərlər və cahillər onlara (söz atdıqda, səfehliklə, yaramaz sözlərlə) xitab etdikdə: ”Salam”-deyərlər.

İzah

vaqarla, təvazökarla yeriyərlər

25:17Yazı (orfoqrafiya)yeniqiraət (kiçik)
25:17 · hazırkı

-17: O gün Biz onları və Allahdan başqa ibadət etdiklərini bir yerə toplayacağıq və (Allah onlara belə) deyəcək: ”Bu qullarımı sizmi azdırdınız, yoxsa onlar özləri (haqq) yoldan sapdılar?”

25:17 · təklif

-17: O gün (Allah) onları və Allahdan başqa ibadət etdiklərini bir yerə toplayacaq və (onlara belə) deyəcək: ”Bu qullarımı sizmi azdırdınız, yoxsa onlar özləri (haqq) yoldan sapdılar?”

İzah

O gün Biz onları … toplayacağıq və (Allah onlara belə) deyəcək — Hafs mətnində يَحْشُرُهُمْ (O toplayacaq); Biz (نحشرهم) başqa qiraətdir, eyni cümlədə şəxs də dəyişir

25:68Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
25:68 · hazırkı

-68: O kimsələr ki, Allah ilə birlikdə başqa ilaha dua etmirlər, Allahın öldürülməsini haram etdiyi canı öldürmürlər-haqq ilə (haqlı yerə) olması istisnadır- və zina etmirlər. Kim bunları edərsə, (Qiyamət günündə Allah ilə) günahkar olduğu halda qarşılaşar.

25:68 · təklif

-68: O kimsələr ki, Allah ilə birlikdə başqa ilaha dua etmirlər, Allahın öldürülməsini haram etdiyi canı öldürmürlər-haqq ilə (haqlı yerə) olması istisnadır- və zina etmirlər. Kim bunları edərsə, (günahının) cəzası ilə qarşılaşar.

25:68 · ərəbcə

وَٱلَّذِينَ لَا يَدۡعُونَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ وَلَا يَقۡتُلُونَ ٱلنَّفۡسَ ٱلَّتِي حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَلَا يَزۡنُونَۚ وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ يَلۡقَ أَثَامٗا ٦٨

İzah

Kim bunları edərsə, (Qiyamət günündə Allah ilə) günahkar olduğu halda qarşılaşar — يَلْقَ أَثَامًا: günahının cəzasına (əsamə) uğrayar; 25:69 da cəzanı izah edir

25:59Yazı (orfoqrafiya)yeniorfoqrafiya
25:59 · hazırkı

-59: O Allah ki, səmaları, yeri və o ikisinin arasında olanları altı gündə yaratmış, sonra da Ərşə istəva etmişdir (ucalmışdır). O, ər-Rahməndir! Sən Xabir olandan soruş!

25:59 · təklif

-59: O Allah ki, səmaları, yeri və o ikisinin arasında olanları altı gündə yaratmış, sonra da Ərşə istiva etmişdir (ucalmışdır). O, ər-Rahməndir! Sən Xabir olandan soruş!

İzah

Ərşə istəva etmişdir — başqa yerlərdə istiva

25:57Böyük/kiçik hərfyeniüslub
25:57 · hazırkı

-57: De: ”Mən Onun üçün sizdən heç bir əcr (qarşılıq, mükafat) istəmirəm, öz Rəbbinə tərəf bir yol tutmaq istəyən kimsə istisnadır”.

25:57 · təklif

-57: De: ”Mən bunun (bu təbliğin) üçün sizdən heç bir əcr (qarşılıq, mükafat) istəmirəm, öz Rəbbinə tərəf bir yol tutmaq istəyən kimsə istisnadır”.

İzah

Mən Onun üçün sizdən heç bir əcr … istəmirəm — عَلَيْهِ təbliğə (risalətə) aiddir, böyük O Allahı göstərir

25:31Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
25:31 · hazırkı

-31: Beləcə, Biz hər bir rəsul üçün mucrimlərdən (günahkarlardan) bir düşmən etdik, (lakin onlara qarşı) sənin Rəbbin Hədi (hidayət edən) və Nəsir (yardım edən, qələbə qazandıran) olaraq kifayət edər!

25:31 · təklif

-31: Beləcə, Biz hər bir nəbi üçün mucrimlərdən (günahkarlardan) bir düşmən etdik, (lakin onlara qarşı) sənin Rəbbin Hədi (hidayət edən) və Nəsir (yardım edən, qələbə qazandıran) olaraq kifayət edər!

25:31 · ərəbcə

وَكَذَٰلِكَ جَعَلۡنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوّٗا مِّنَ ٱلۡمُجۡرِمِينَۗ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ هَادِيٗا وَنَصِيرٗا ٣١

İzah

Biz hər bir rəsul üçün … düşmən etdik — لِكُلِّ نَبِيٍّ

26. Ash-Shu'araa2 qeyd

26:4Dırnaq və mötərizəsimvol
26:4 · hazırkı

görünməz simvol-4: Əgər Biz istəsəydik səmadan onlara bir ayət nazil edərdik, onların da boyunları onun qarşısında əyilərdi (iman edib təslim olardılar).

26:4 · təklif

-4: Əgər Biz istəsəydik səmadan onlara bir ayət nazil edərdik, onların da boyunları onun qarşısında əyilərdi (iman edib təslim olardılar).

İzah

ayə prefiksindən əvvəl görünməz ​ simvolu var

26:96Qrammatikazaman
26:96 · hazırkı

-96: Onlar orada bir-biri ilə çəkişərək dedilər:

26:96 · təklif

-96: Onlar orada bir-biri ilə çəkişərək deyəcəklər:

İzah

Onlar orada bir-biri ilə çəkişərək dedilər: (axirət hadisəsi, gələcək zaman)

27. An-Naml11 qeyd

27:7–27:55Dırnaq və mötərizədırnaq üslubu

Bu qeyd bir ayəyə yox, ayə blokuna aiddir. Aşağıda blokdan bir nümunə ayə göstərilib — eyni dəyişiklik blokun bütün ayələrinə tətbiq olunur.

27:7 · hazırkı

-7: (Xatırla ki,) bir zaman Musa öz əhlinə (belə) demişdi: "Həqiqətən də mən bir od görmüşəm. (Siz burada gözləyin,) mən (gedib) ondan (sizə) bir xəbər gətirim və ya (ondan) şölə saçan bir köz gətirim (ocaq qalayım) ki, bəlkə qızınasınız".

27:7 · təklif

-7: (Xatırla ki,) bir zaman Musa öz əhlinə (belə) demişdi: ”Həqiqətən də mən bir od görmüşəm. (Siz burada gözləyin,) mən (gedib) ondan (sizə) bir xəbər gətirim və ya (ondan) şölə saçan bir köz gətirim (ocaq qalayım) ki, bəlkə qızınasınız”.

İzah

ASCII …

Təklif: vahid üsluba gətir

27:10, 27:12, 27:42, 27:45Durğu və boşluqboşluq
27:10 · hazırkı

-10: (Ey Musa!) Əsanı (yerə) at!" (O, əsanı yerə atdıqdan sonra) onun (erkək bir) ilan kimi qıvrıldığını gördükdə, arxasına dönmədən qaçıb getdi. (Biz ona dedik: )"Ey Musa! Qorxma! (Çünki,) həqiqətən də rəsullar Mənim yanımda qorxmurlar!

27:10 · təklif

-10: (Ey Musa!) Əsanı (yerə) at!" (O, əsanı yerə atdıqdan sonra) onun (erkək bir) ilan kimi qıvrıldığını gördükdə, arxasına dönmədən qaçıb getdi. (Biz ona dedik:) "Ey Musa! Qorxma! (Çünki,) həqiqətən də rəsullar Mənim yanımda qorxmurlar!

27:12 · hazırkı

-12: (Sonra Biz ona dedik: )"Əlini qoynuna sal ki, (sonra o, oradan) bəmbəyaz, heç bir pislik (ləkə, eyib, qüsur) olmadan çıxsın! (Bunlar) Firona və onun qövmünə göndərilən doqquz ayət(lərdən)dir. Həqiqətən də onlar fasiq bir qövm idilər".

27:12 · təklif

-12: (Sonra Biz ona dedik:) "Əlini qoynuna sal ki, (sonra o, oradan) bəmbəyaz, heç bir pislik (ləkə, eyib, qüsur) olmadan çıxsın! (Bunlar) Firona və onun qövmünə göndərilən doqquz ayət(lərdən)dir. Həqiqətən də onlar fasiq bir qövm idilər".

27:42 · hazırkı

-42: O, gəldikdə (ona) deyildi: "Sənin taxtın (da) belədir?" O, dedi: "Sanki, (elə bil) odur". (Süleyman dedi: )"Bizə ondan əvvəl elm verilmişdir və biz müsəlmanlardan idik".

27:42 · təklif

-42: O, gəldikdə (ona) deyildi: "Sənin taxtın (da) belədir?" O, dedi: "Sanki, (elə bil) odur". (Süleyman dedi:) "Bizə ondan əvvəl elm verilmişdir və biz müsəlmanlardan idik".

27:45 · hazırkı

-45: And olsun ki, Biz Səmuda qardaşları Salehi (rəsul olaraq) göndərdik ki, (onlara belə desin: )"Allaha ibadət edin!" Onlar isə (Salehə iman edən və iman etməyən) iki firqə olub bir-biri ilə çəkişməyə başladılar.

27:45 · təklif

-45: And olsun ki, Biz Səmuda qardaşları Salehi (rəsul olaraq) göndərdik ki, (onlara belə desin:) "Allaha ibadət edin!" Onlar isə (Salehə iman edən və iman etməyən) iki firqə olub bir-biri ilə çəkişməyə başladılar.

İzah

'(Biz ona dedik: )"Ey Musa!', '(Süleyman dedi: )"Bizə', '(onlara belə desin: )"Allaha'

27:26Durğu və boşluqdurğu
27:26 · hazırkı

-26: Allah (o Allahdır ki), Ondan başqa heç bir ilah yoxdur! O, əzəmətli Ərşin Rəbbidir"!

27:26 · təklif

-26: Allah (o Allahdır ki), Ondan başqa heç bir ilah yoxdur! O, əzəmətli Ərşin Rəbbidir!"

İzah

'…Ərşin Rəbbidir"!'

27:31Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
27:31 · hazırkı

-31: (O, deyir ki,) mənə qarşı təkəbbürlülük etməyin və müsəlmanlar olaraq yanıma gəlin!"

27:31 · təklif

-31: (O, deyir ki,) mənə qarşı təkəbbürlük etməyin və müsəlmanlar olaraq yanıma gəlin!"

İzah

təkəbbürlülük etməyin

27:58Böyük/kiçik hərfüslub
27:58 · hazırkı

-58: (Sonra) biz onların üstünə (daşlardan) yağış yağdırdıq. (Allahın əzabı ilə) qorxudulanların (lakin bundan ibrət almayanların) yağışı necə də pisdir!

27:58 · təklif

-58: (Sonra) Biz onların üstünə (daşlardan) yağış yağdırdıq. (Allahın əzabı ilə) qorxudulanların (lakin bundan ibrət almayanların) yağışı necə də pisdir!

İzah

Allahın sözündə (Sonra) biz onların üstünə… kiçik hərflə

27:59Dırnaq və mötərizədırnaq
27:59 · hazırkı

-59: De: "Həmd olsun Allaha və salam olsun (Onun) seçib üstün etdiyi qullarına! Allahmı daha xeyirlidir yoxsa onların şərik qoşduqları?

27:59 · təklif

-59: De: "Həmd olsun Allaha və salam olsun (Onun) seçib üstün etdiyi qullarına! Allahmı daha xeyirlidir yoxsa onların şərik qoşduqları?"

İzah

De: "Həmd olsun Allaha… — sitat bağlanmır (27:60–63 ritorik sualların davamıdır)

27:67/27:68Dırnaq və mötərizədırnaq
27:67 · hazırkı

-67: Kafirlər dedilər: "Biz və atalarımız torpaq olduqdan sonra, doğrudanmı heç şübhəsiz (qəbirlərimizdən) çıxarılacağıq?!"

27:67 · təklif

-67: Kafirlər dedilər: "Biz və atalarımız torpaq olduqdan sonra, doğrudanmı heç şübhəsiz (qəbirlərimizdən) çıxarılacağıq?!

27:68 kontekst, dəyişmir

-68: Şübhəsiz ki, bundan öncə də bizə və atalarımıza bu vəd olunmuşdu, bu, əvvəlkilərin əsatirlərindən (hekayələrindən) başqa bir şey deyildir".

İzah

kafirlərin sözü 27:67-də bağlanır, 27:68 açılmadan " ilə bitir

27:71Durğu və boşluqdurğu
27:71 · hazırkı

-71: Onlar deyirlər: "Əgər sadiqlərsinizsə, (o zaman deyin:␣) bu vəd (olunan şey) nə vaxtdır?"

27:71 · təklif

-71: Onlar deyirlər: "Əgər sadiqlərsinizsə, ((o zaman deyin:) bu vəd (olunan şey) nə vaxtdır?"

İzah

(o zaman deyin: ) bu vəd

27:73Dırnaq və mötərizədırnaq
27:73 · hazırkı

-73: Həqiqətən də, (heç bir) şübhə yoxdur ki, sənin Rəbbin insanlara qarşı (çox) lütf edəndir, lakin onların əksəriyyəti şükr etmirlər".

27:73 · təklif

-73: Həqiqətən də, (heç bir) şübhə yoxdur ki, sənin Rəbbin insanlara qarşı (çox) lütf edəndir, lakin onların əksəriyyəti şükr etmirlər.

İzah

…şükr etmirlər." — açılmamış artıq dırnaq

27:84Qrammatikazaman
27:84 · hazırkı

-84: Nəhayət, onlar (hesaba çəkilmək üçün) gəldikdə (Allah) dedi: "Onları elm ilə əhatə etmədiyiniz1 (anlamadığınız) halda ayətlərimi (necə) yalanladınız? Bəs (əgər yalanlamırdınızsa,) onda nə əməl edirdiniz (nə iş görürdünüz)?"

27:84 · təklif

-84: Nəhayət, onlar (hesaba çəkilmək üçün) gəldikdə (Allah) deyəcək: "Onları elm ilə əhatə etmədiyiniz1 (anlamadığınız) halda ayətlərimi (necə) yalanladınız? Bəs (əgər yalanlamırdınızsa,) onda nə əməl edirdiniz (nə iş görürdünüz)?"

İzah

(hesaba çəkilmək üçün) gəldikdə (Allah) dedi — axirət hadisəsi

27:93Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik — şəxs)
27:93 · hazırkı

-93: De: "Həmd olsun Allaha! O, sizə Öz ayətlərini göstərəcək və siz də onu tanıyacaqsınız (biləcəksiniz), sənin Rəbbin onların etməkdə olduqlarından (əsla) qafil (xəbərsiz) deyildir".

27:93 · təklif

-93: De: "Həmd olsun Allaha! O, sizə Öz ayətlərini göstərəcək və siz də onu tanıyacaqsınız (biləcəksiniz), sənin Rəbbin sizin etməkdə olduqlarınızdan (əsla) qafil (xəbərsiz) deyildir".

27:93 · ərəbcə

وَقُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ سَيُرِيكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ فَتَعۡرِفُونَهَاۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ ٩٣

İzah

sənin Rəbbin onların etməkdə olduqlarından qafil deyildir — Hafs mətnində عَمَّا تَعْمَلُونَ (sizin etdiklərinizdən)

28. Al-Qasas12 qeyd

28:3, 28:4, 28:6, 28:8Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
28:3 · hazırkı

-3: Biz sənə və (eləcə də haqqı ilə) iman edən bir qövm üçün Musanın və fironun xəbərini haqq ilə oxuyuruq.

28:3 · təklif

-3: Biz sənə və (eləcə də haqqı ilə) iman edən bir qövm üçün Musanın və Fironun xəbərini haqq ilə oxuyuruq.

28:4 · hazırkı

-4: Həqiqətən də firon yer üzündə (Misirdə) üstünlük əldə etdi (və kibrlənərək, zorbalıq edərək) onun əhlini şiələr (çoxsaylı müxtəlif firqələr) etdi. O, onlardan bir tayfanı (yəhudiləri) zəif hala salıb oğullarını kəsir, qadınlarını (qızlarını) isə saxlayırdı. Şübhəsiz ki o, fəsad törədənlərdən idi.

28:4 · təklif

-4: Həqiqətən də Firon yer üzündə (Misirdə) üstünlük əldə etdi (və kibrlənərək, zorbalıq edərək) onun əhlini şiələr (çoxsaylı müxtəlif firqələr) etdi. O, onlardan bir tayfanı (yəhudiləri) zəif hala salıb oğullarını kəsir, qadınlarını (qızlarını) isə saxlayırdı. Şübhəsiz ki o, fəsad törədənlərdən idi.

28:6 · hazırkı

-6: (Üstəlik,) onları o torpaqlarda (məskən salıb yerləşdirək və) hakimiyyət sahibi edək və firona, hamana və onların ordularına qorxduqları şeyi göstərək.

28:6 · təklif

-6: (Üstəlik,) onları o torpaqlarda (məskən salıb yerləşdirək və) hakimiyyət sahibi edək və Firona, Hamana və onların ordularına qorxduqları şeyi göstərək.

28:8 · hazırkı

-8: Onu firon ailəsi (çaydan) tapıb götürdü ki, (Allahın təqdiri ilə gələcəkdə) onlara düşmən və hüzn (səbəbi) olsun. Şübhə yoxdur ki, firon da, Haman da, o ikisinin orduları da günahkarlar idilər.

28:8 · təklif

-8: Onu Firon ailəsi (çaydan) tapıb götürdü ki, (Allahın təqdiri ilə gələcəkdə) onlara düşmən və hüzn (səbəbi) olsun. Şübhə yoxdur ki, Firon da, Haman da, o ikisinin orduları da günahkarlar idilər.

İzah

xüsusi isimlər kiçik hərflə: fironun, firon, firona, hamana (28:8-də Haman böyük)

28:23Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
28:23 · hazırkı

-23: O, Mədyənin sularına yetişdikdə orada insanlardan bir dəstənin öz heyvanlarını suladığını və iki qadının (qızın) da öz heyvanlarını geri çəkdiyini gördü və onlara dedi: ”Sizə nə olub (niyə heyvanlarınıza su vermirsiz)?” O ikisi dedilər: ”(Bu) çobanlar (heyvanlarını sulayıb) geri dönməyincə biz heyvanlarımıza su verə bilmirik, atamız da yaşlı bir kişidir”.

28:23 · təklif

-23: O, Mədyənin sularına yetişdikdə orada insanlardan bir dəstənin öz heyvanlarını suladığını və iki qadının (qızın) da öz heyvanlarını geri çəkdiyini gördü və onlara dedi: ”Sizə nə olub (niyə heyvanlarınıza su vermirsiniz)?” O ikisi dedilər: ”(Bu) çobanlar (heyvanlarını sulayıb) geri dönməyincə biz heyvanlarımıza su verə bilmirik, atamız da yaşlı bir kişidir”.

İzah

niyə heyvanlarınıza su vermirsiz

28:33Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
28:33 · hazırkı

-33: O, dedi: ”Rəbbim! Həqiqətəndə mən onlardan birini öldürmüşəm, (ona görə də) qorxuram ki, onlar da məni öldürsünlər.

28:33 · təklif

-33: O, dedi: ”Rəbbim! Həqiqətən də mən onlardan birini öldürmüşəm, (ona görə də) qorxuram ki, onlar da məni öldürsünlər.

İzah

Həqiqətəndə

28:34Qrammatikaqrammatika
28:34 · hazırkı

-34: Qardaşım Harun, o, dil yönündən məndən daha bəlağətlidir (düzgündür odur ki,) onu da mənimlə birlikdə göndər, mənə köməkçi, yardım edən olsun, məni doğrulasın, (çünki,) həqiqətən də mən onların məni yalanlamasından qorxuram”.

28:34 · təklif

-34: Qardaşım Harun, o, dil yönündən məndən daha bəlağətlidir (daha düzgün danışır), odur ki, onu da mənimlə birlikdə göndər, mənə köməkçi, yardım edən olsun, məni doğrulasın, (çünki,) həqiqətən də mən onların məni yalanlamasından qorxuram”.

İzah

məndən daha bəlağətlidir (düzgündür odur ki,) — mötərizə və cümlə qarışıb

28:38Qrammatikaqrammatika
28:38 · hazırkı

-38: Firon dedi: ”Ey əyan-əşrəf, mən sizin üçün məndən başqa bir ilah (olduğunu) bilmədim. Ey Haman, mənim üçün palçığın üstündə bir od qala və mənə bir qüllə tik ki, bəlkə mən Musanın ilahının yanına çıxdım. (Baxmayaraq ki,) həqiqətən də, şübhəsiz ki, mən onun yalançılardan olduğunu zənn edirəm”.

28:38 · təklif

-38: Firon dedi: ”Ey əyan-əşrəf, mən sizin üçün məndən başqa bir ilah (olduğunu) bilmədim. Ey Haman, mənim üçün palçığın üstündə bir od qala və mənə bir qüllə tik ki, bəlkə mən Musanın ilahının yanına çıxam. (Baxmayaraq ki,) həqiqətən də, şübhəsiz ki, mən onun yalançılardan olduğunu zənn edirəm”.

İzah

bəlkə mən Musanın ilahının yanına çıxdım

28:48Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
28:48 · hazırkı

-48: (Lakin) Bizim qatımızdan onlara haqq gəldikdə onlar (belə) dedilər: ”Məgər ona Musaya verilənin misli(ndə olanlar) verilməli deyilmiydi?” Məgər onlar bundan əvvəl Musaya verilənə küfr etməmişdilər? Onlar dedilər: ”(Bu,) bir-birini dəstəkləyən iki sehrdir”. (Eləcə də) onlar demişdilər: ”Şübhəsiz ki, biz (onların) hamısına kafir olanlarıq!”

28:48 · təklif

-48: (Lakin) Bizim qatımızdan onlara haqq gəldikdə onlar (belə) dedilər: ”Məgər ona Musaya verilənin misli(ndə olanlar) verilməli deyildimi?” Məgər onlar bundan əvvəl Musaya verilənə küfr etməmişdilər? Onlar dedilər: ”(Bu,) bir-birini dəstəkləyən iki sehrdir”. (Eləcə də) onlar demişdilər: ”Şübhəsiz ki, biz (onların) hamısına kafir olanlarıq!”

İzah

deyilmiydi

28:58Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
28:58 · hazırkı

-58: Biz (bolluq, rifah içində olan cah-cəlallı) yaşayışı1 ilə öyünən2 (və bunula da nankorluq edən) neçə-neçə kəndi həlak etmişik, (bax,) budur onların məskənləri! Onlardan sonra az bir qismi istisna olmaqla ora məskən edilməyib. Məhz Bizik varis olanlar!

28:58 · təklif

-58: Biz (bolluq, rifah içində olan cah-cəlallı) yaşayışı1 ilə öyünən2 (və bununla da nankorluq edən) neçə-neçə kəndi həlak etmişik, (bax,) budur onların məskənləri! Onlardan sonra az bir qismi istisna olmaqla ora məskən edilməyib. Məhz Bizik varis olanlar!

İzah

(və bunula da nankorluq edən)

28:62Dırnaq və mötərizədırnaq
28:62 · hazırkı

-62: O gün O, onlara səslənib (belə) deyəcəkdir: ”İddia etdiyiniz şəriklərim hardadır?

28:62 · təklif

-62: O gün O, onlara səslənib (belə) deyəcəkdir: ”İddia etdiyiniz şəriklərim hardadır?”

İzah

”İddia etdiyiniz şəriklərim hardadır? — bağlanmır

28:63, 28:75Qrammatikazaman
28:63 · hazırkı

-63: Özlərinə söz (əzab sözü) haqq olmuş kimsələr dedilər: ”Rəbbimiz! Bunlar bizim azdırdığımız kimsələrdir, özümüz azdığımız kimi onları da azdırdıq. (İndi) biz (onlardan) Sənə təbərri etdik (onlardan uzaq olduq). Onlar bizə ibadət etmirdilər”.

28:63 · təklif

-63: Özlərinə söz (əzab sözü) haqq olmuş kimsələr deyəcəklər: ”Rəbbimiz! Bunlar bizim azdırdığımız kimsələrdir, özümüz azdığımız kimi onları da azdırdıq. (İndi) biz (onlardan) Sənə təbərri etdik (onlardan uzaq olduq). Onlar bizə ibadət etmirdilər”.

28:75 · hazırkı

-75: (O gün) Biz hər bir ümmətdən bir şahid çıxaracağıq və (belə) deyəcəyik: ”Gətirin dəlilinizi!” (O zaman) onlar bildilər ki, haqq (yalnız) Allahındır və onların iftira etdikləri onlardan uzaqlaşıb getmişdir.

28:75 · təklif

-75: (O gün) Biz hər bir ümmətdən bir şahid çıxaracağıq və (belə) deyəcəyik: ”Gətirin dəlilinizi!” (O zaman) onlar biləcəklər ki, haqq (yalnız) Allahındır və onların iftira etdikləri onlardan uzaqlaşıb getmişdir.

İzah

axirət səhnəsində dedilər, onlar bildilər ki

28:88Dırnaq və mötərizəsimvol
28:88 · hazırkı

-88: Allahla birlikdə başqa bir ilaha dua etmə! Ondan başqa ilah yoxdur! Onun Üzündən (Ondan) qeyri hər şey həlak olacaqdır! Onundur hökm və siz Ona qaytarılacaqsınız!}

28:88 · təklif

-88: Allahla birlikdə başqa bir ilaha dua etmə! Ondan başqa ilah yoxdur! Onun Üzündən (Ondan) qeyri hər şey həlak olacaqdır! Onundur hökm və siz Ona qaytarılacaqsınız!

İzah

ayə …qaytarılacaqsınız!} ilə bitir — artıq }

28:9Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
28:9 · hazırkı

-9: Fironun arvadı dedi: ”(Bu uşaq) mənim üçün də, sənin üçün də bir göz aydınlığıdır, onu öldürməyin. Ola bilsin ki, (irəlidə) o bizə fayda versin və ya onu övladlığa götürək və onlar da bunu bilməsinlər”.

28:9 · təklif

-9: Fironun arvadı dedi: ”(Bu uşaq) mənim üçün də, sənin üçün də bir göz aydınlığıdır, onu öldürməyin. Ola bilsin ki, (irəlidə) o bizə fayda versin və ya onu övladlığa götürək ”. Onlar isə (bunun sonunu) hiss etmirdilər.

28:9 · ərəbcə

وَقَالَتِ ٱمۡرَأَتُ فِرۡعَوۡنَ قُرَّتُ عَيۡنٖ لِّي وَلَكَۖ لَا تَقۡتُلُوهُ عَسَىٰٓ أَن يَنفَعَنَآ أَوۡ نَتَّخِذَهُۥ وَلَدٗا وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ٩

İzah

Ola bilsin ki, … onu övladlığa götürək və onlar da bunu bilməsinlər — وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ qadının sözü deyil, Allahın şərhidir: onlar (işin sonunu) hiss etmirdilər

28:53Yazı (orfoqrafiya)yeniBURAXILMA (kiçik)
28:53 · hazırkı

-53: O (Quran) onlara oxunduqda (belə) deyirlər: ”Biz ona iman etdik, həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki o, haqdır! Şübhəsiz ki, biz ondan əvvəl də müsəlmanlar idik”.

28:53 · təklif

-53: O (Quran) onlara oxunduqda (belə) deyirlər: ”Biz ona iman etdik, həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki o, Rəbbimizdən olan haqdır! Şübhəsiz ki, biz ondan əvvəl də müsəlmanlar idik”.

İzah

həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki o, haqdır! — مِن رَّبِّنَا (Rəbbimizdən olan) düşüb

29. Al-Ankaboot7 qeyd

29:18Qrammatikatəkrar
29:18 · hazırkı

-18: Əgər (bütün bunları) yalanlasanız, (bilin ki,) artıq sizdən əvvəl də (bir çox) ümmətlər də (haqqı) yalanlamışdır. Rəsulun üzərinə düşən açıq-aydın bir təbliğdən başqası deyildir!”

29:18 · təklif

-18: Əgər (bütün bunları) yalanlasanız, (bilin ki,) artıq sizdən əvvəl də (bir çox) ümmətlər (haqqı) yalanlamışdır. Rəsulun üzərinə düşən açıq-aydın bir təbliğdən başqası deyildir!”

İzah

sizdən əvvəl də (bir çox) ümmətlər də

29:28Qrammatikatəkrar
29:28 · hazırkı

-28: Lutu da (rəsul olaraq göndərdik), bir zaman o, öz qövmünə (belə) demişdi: ”Həqiqətən, şübhə yoxdur ki, sizlər, sizdən öncə aləmlərdən heç kimin etmədiyi bir fahiş (murdar, çirkin, iyrənc, rəzil) bir iş edirsiniz.

29:28 · təklif

-28: Lutu da (rəsul olaraq göndərdik), bir zaman o, öz qövmünə (belə) demişdi: ”Həqiqətən, şübhə yoxdur ki, sizlər, sizdən öncə aləmlərdən heç kimin etmədiyi fahiş (murdar, çirkin, iyrənc, rəzil) bir iş edirsiniz.

İzah

bir fahiş (…) bir iş

29:35Qrammatikaqrammatika
29:35 · hazırkı

-35: And olsun ki, Biz ondan o (kənddən) ağıl edən bir qövm üçün açıq-aydın bir ayət saxladıq.

29:35 · təklif

-35: And olsun ki, Biz o (kənd)dən ağıl edən bir qövm üçün açıq-aydın bir ayət saxladıq.

İzah

Biz ondan o (kənddən) … ayət saxladıq

29:39Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
29:39 · hazırkı

-39: Qarun, Firon və Haman da (Allah onları da misal çəkir). And olsun ki, Musa onlara açıq-aydın dəlillərlə gəlmişdi, onlar isə yer üzündə təkəbbürlülük etdilər, (lakin, güc-qüvvətlərinə, ehtişamlarına baxmayaraq əzabımızdan) qaça bilmədilər.

29:39 · təklif

-39: Qarun, Firon və Haman da (Allah onları da misal çəkir). And olsun ki, Musa onlara açıq-aydın dəlillərlə gəlmişdi, onlar isə yer üzündə təkəbbürlük etdilər, (lakin, güc-qüvvətlərinə, ehtişamlarına baxmayaraq əzabımızdan) qaça bilmədilər.

İzah

təkəbbürlülük etdilər

29:45Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
29:45 · hazırkı

-45: Kitabdan sənə vəhy ediləni oxu və namaz qıl! (Çünki,) həqiqətən də namaz insanı fahiş (çirkin, iyrənc) və munkər (pis, bəyənilməyən) işlərdən çəkindirir. Doğrudan da Allahın zikri daha böyükdür. Allah sizin nələr etdiyinizi bilir.

29:45 · təklif

-45: Kitabdan sənə vəhy ediləni oxu və namaz qıl! (Çünki,) həqiqətən də namaz insanı fahiş (çirkin, iyrənc) və münkər (pis, bəyənilməyən) işlərdən çəkindirir. Doğrudan da Allahın zikri daha böyükdür. Allah sizin nələr etdiyinizi bilir.

İzah

munkər

29:50Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
29:50 · hazırkı

-50: Onlar dedilər: ”Məgər ona öz Rəbbi tərəfindən ayətlər nazil olmalı deyilmiydi?” De: ”Ayətlər yalnız Allah qatındadır! Mən ancaq açıq-aydın bir qorxudanam!”

29:50 · təklif

-50: Onlar dedilər: ”Məgər ona öz Rəbbi tərəfindən ayətlər nazil olmalı deyildimi?” De: ”Ayətlər yalnız Allah qatındadır! Mən ancaq açıq-aydın bir qorxudanam!”

İzah

deyilmiydi

29:55Dırnaq və mötərizədırnaq
29:55 · hazırkı

-55: O gün əzab onları üstlərindən və ayaqlarının altından bürüyəcəkdir və O, (onlara) deyəcək: ”Etdiyiniz əməlləri(n cəzasını) dadın!

29:55 · təklif

-55: O gün əzab onları üstlərindən və ayaqlarının altından bürüyəcəkdir və O, (onlara) deyəcək: ”Etdiyiniz əməlləri(n cəzasını) dadın!”

İzah

O, (onlara) deyəcək: ”Etdiyiniz əməlləri(n cəzasını) dadın! — bağlanmır

30. Ar-Room1 qeyd

30:42Dırnaq və mötərizədırnaq
30:42 · hazırkı

-42: De: ”Yer üzündə seyr edin (gəzin) və baxın görün (sizdən) əvvəlkilərin aqibəti necə oldu. Onların əksəriyyəti müşriklər idi.

30:42 · təklif

-42: De: ”Yer üzündə seyr edin (gəzin) və baxın görün (sizdən) əvvəlkilərin aqibəti necə oldu. Onların əksəriyyəti müşriklər idi.”

İzah

De: ”Yer üzündə seyr edin… — bağlanmır

31. Luqman3 qeyd

31:10Qrammatikaqrammatika
31:10 · hazırkı

-10: O, səmaları görə bildiyiniz bir dirəklər olmadan yaratmış və yerə sabit dağlar qoymuşdur ki, sizi silkələməsin. O, orada (yer üzündə) bütün heyvanları yaradıb yaymışdır. Biz səmadan su endirib orada hər bir gözəl (təmiz, nəfis, yaxşı) bitkilərdən bitirdik.

31:10 · təklif

-10: O, səmaları görə bildiyiniz bir dirək olmadan yaratmış və yerə sabit dağlar qoymuşdur ki, sizi silkələməsin. O, orada (yer üzündə) bütün heyvanları yaradıb yaymışdır. Biz səmadan su endirib orada hər bir gözəl (təmiz, nəfis, yaxşı) bitkilərdən bitirdik.

İzah

görə bildiyiniz bir dirəklər olmadan

31:23Böyük/kiçik hərfüslub
31:23 · hazırkı

-23: Kim küfr edirsə, onların küfrü (əsla) səni hüznləndirməsin. Bizədir Onların dönüşü! Biz onlara etdikləri əməllər barədə xəbər verəcəyik. Həqiqətən də Allah sinələrin özündə (dərinliklərində) olanları Biləndir.

31:23 · təklif

-23: Kim küfr edirsə, onların küfrü (əsla) səni hüznləndirməsin. Bizədir onların dönüşü! Biz onlara etdikləri əməllər barədə xəbər verəcəyik. Həqiqətən də Allah sinələrin özündə (dərinliklərində) olanları Biləndir.

İzah

Bizədir Onların dönüşü! — kafirlərə aid böyük Onların

31:32Qrammatikaqrammatika
31:32 · hazırkı

-32: (Dənizdə olduqda) onları dağlar kimi dalğalar bürüdüyü zaman dini xalis olaraq Ona (Allaha) məxsus edərək Allaha dua edərlər. Nə zaman ki, (Allah) onları xilas edib quruya çıxarar, onlardan kimisi orta əməl sahibi (Allaha şükr və ibadəti kamil olmayan biri) olar. Bizim ayətlərimizi hər bir çox xəyanət edən (xain) və (çox) küfr edən (küfrü çox olandan, nankordan) başqası yalanlamaz.

31:32 · təklif

-32: (Dənizdə olduqda) onları dağlar kimi dalğalar bürüdüyü zaman dini xalis olaraq Ona (Allaha) məxsus edərək Allaha dua edərlər. Nə zaman ki, (Allah) onları xilas edib quruya çıxarar, onlardan kimisi orta əməl sahibi (Allaha şükr və ibadəti kamil olmayan biri) olar. Bizim ayətlərimizi hər bir çox xəyanət edən (xain) və (çox) küfr edən (küfrü çox olan, nankor) başqası yalanlamaz.

İzah

(küfrü çox olandan, nankordan)

32. As-Sajda2 qeyd

32:11Dırnaq və mötərizədırnaq
32:11 · hazırkı

-11: De: ”(Canınızı almaq üçün) sizə vəkil edilmiş ölüm mələyi sizi vəfat etdirəcək, sonra isə Rəbbinizə doğru geri döndəriləcəksiniz!

32:11 · təklif

-11: De: ”(Canınızı almaq üçün) sizə vəkil edilmiş ölüm mələyi sizi vəfat etdirəcək, sonra isə Rəbbinizə doğru geri döndəriləcəksiniz!”

İzah

De: ”(Canınızı almaq üçün)… — bağlanmır

32:12Durğu və boşluqdurğu
32:12 · hazırkı

-12: Kaş sən görəydin ki, bir zaman mucrimlər (günahkarlar) Rəblərinin hüzurunda başlarını əyərək (belə deyirlər)␣: ”Rəbbimiz! Biz (artıq haqqı) gördük və eşitdik! Bizi (dünyaya) geri qaytar ki, (vaxtilə etmədiyimiz) saleh əməl(i) edək! (Çünki, artıq) həqiqətən də biz yəqinliklə iman etmişik!”

32:12 · təklif

-12: Kaş sən görəydin ki, bir zaman mucrimlər (günahkarlar) Rəblərinin hüzurunda başlarını əyərək (belə deyirlər): ””Rəbbimiz! Biz (artıq haqqı) gördük və eşitdik! Bizi (dünyaya) geri qaytar ki, (vaxtilə etmədiyimiz) saleh əməl(i) edək! (Çünki, artıq) həqiqətən də biz yəqinliklə iman etmişik!”

İzah

(belə deyirlər) : ”

33. Al-Ahzaab2 qeyd

33:67Qrammatikazaman
33:67 · hazırkı

-67: Onlar (həmçinin belə) dedilər: ”Rəbbimiz! Həqiqətən də biz ağalarımıza və böyüklərimizə itaət etdik və onlar da bizi (haqq) yoldan1 azdırdılar!

33:67 · təklif

-67: Onlar (həmçinin belə) deyəcəklər: ”Rəbbimiz! Həqiqətən də biz ağalarımıza və böyüklərimizə itaət etdik və onlar da bizi (haqq) yoldan1 azdırdılar!

İzah

Onlar (həmçinin belə) dedilər (axirət səhnəsi; 33:66 deyəcəklər)

33:32Məna və strukturyeniAYDINLIQ (kiçik)
33:32 · hazırkı

-32: Ey Nəbinin qadınları (zövcələri)! (Bilin ki,) əgər təqvalı olsanız, siz hər hansı bir (başqa) qadın kimi deyilsiniz. (Odur ki, məhrəminiz olmayanlarla) incə, nazik səslə danışmayın ki, qəlbində xəstəlik olanlar tamahlanmasın. (Onlarla danışdığınız zaman) mə’ruf söz deyin (hər kəslə danışdığınız kimi danışın)!

33:32 · təklif

-32: Ey Nəbinin qadınları (zövcələri)! Siz hər hansı bir (başqa) qadın kimi deyilsiniz. Əgər təqvalı olsanız, (məhrəminiz olmayanlarla) incə, nazik səslə danışmayın ki, qəlbində xəstəlik olanlar tamahlanmasın. (Onlarla danışdığınız zaman) mə’ruf söz deyin (hər kəslə danışdığınız kimi danışın)!

33:32 · ərəbcə

يَٰنِسَآءَ ٱلنَّبِيِّ لَسۡتُنَّ كَأَحَدٖ مِّنَ ٱلنِّسَآءِ إِنِ ٱتَّقَيۡتُنَّۚ فَلَا تَخۡضَعۡنَ بِٱلۡقَوۡلِ فَيَطۡمَعَ ٱلَّذِي فِي قَلۡبِهِۦ مَرَضٞ وَقُلۡنَ قَوۡلٗا مَّعۡرُوفٗا ٣٢

İzah

əgər təqvalı olsanız, siz hər hansı bir (başqa) qadın kimi deyilsiniz — ərəbcədə ayə dayanacağı ilə şərt sonrakı qadağaya bağlanır: Siz başqa qadınlar kimi deyilsiniz. Əgər təqvalı olsanız, (yad kişilərlə) incə səslə danışmayın

34. Saba8 qeyd

34:1Durğu və boşluqdurğu
34:1 · hazırkı

-1: Həmd olsun o Allaha ki, səmalarda olanlar və yerdə olanlar Ona məxsusdur axirətdə də həmd yalnız Onadır. O, Hakimdir, Xabirdir (haqqı ilə Xəbərdardır).

34:1 · təklif

-1: Həmd olsun o Allaha ki, səmalarda olanlar və yerdə olanlar Ona məxsusdur! Axirətdə də həmd yalnız Onadır. O, Hakimdir, Xabirdir (haqqı ilə Xəbərdardır).

İzah

…Ona məxsusdur axirətdə də həmd yalnız Onadır — cümlə ayrılmayıb

34:12Böyük/kiçik hərfüslub
34:12 · hazırkı

-12: Süleyman üçün də səhər bir aylıq yol gedib, günortadan sonra da bir aylıq məsafəni qayıdan küləyi (ram etmişdik). Biz onun üçün mis qaynağını sel kimi axıtdıq. Cinlərdən kimisi də, Rəbbinin izni ilə onun yanında işləyirdi. Onlardan kim Bizim əmrimizdən çıxsaydı, Ona Səir (Cəhənnəm) əzabını daddırardıq.

34:12 · təklif

-12: Süleyman üçün də səhər bir aylıq yol gedib, günortadan sonra da bir aylıq məsafəni qayıdan küləyi (ram etmişdik). Biz onun üçün mis qaynağını sel kimi axıtdıq. Cinlərdən kimisi də, Rəbbinin izni ilə onun yanında işləyirdi. Onlardan kim Bizim əmrimizdən çıxsaydı, ona Səir (Cəhənnəm) əzabını daddırardıq.

İzah

cinlərə aid Ona Səir (Cəhənnəm) əzabını daddırardıq böyük hərflə

34:15Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
34:15 · hazırkı

-15: And olsun ki, Səbə qəbiləsində, onların məskənində (ağıl sahibləri üçün) bir ayət (əlamət) vardır; biri sağda, digəri də solda olan iki bağça. (Onlara:) "Rəbbinizin ruzisindən yeyin və Ona şükr edin. (Budur) gözəl diyar və bağışlayan Rəbb!"-(deyilmişdi).

34:15 · təklif

-15: And olsun ki, Səba qəbiləsində, onların məskənində (ağıl sahibləri üçün) bir ayət (əlamət) vardır; biri sağda, digəri də solda olan iki bağça. (Onlara:) "Rəbbinizin ruzisindən yeyin və Ona şükr edin. (Budur) gözəl diyar və bağışlayan Rəbb!"-(deyilmişdi).

İzah

Səbə qəbiləsində (27:22-də Səba)

34:17Böyük/kiçik hərfüslub
34:17 · hazırkı

-17: Budur, (bax, Rəblərinin onlara verdiyi nemətlərə) küfr etdiklərinə görə onları belə cəzalandırdıq! Məgər biz (Rəbbinin nemətlərinə) kafir olandan başqasını cəzalandırarıqmı?

34:17 · təklif

-17: Budur, (bax, Rəblərinin onlara verdiyi nemətlərə) küfr etdiklərinə görə onları belə cəzalandırdıq! Məgər Biz (Rəbbinin nemətlərinə) kafir olandan başqasını cəzalandırarıqmı?

İzah

Allahın sözündə Məgər biz … cəzalandırarıqmı? kiçik hərflə

34:39Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
34:39 · hazırkı

-39: De: "Həqiqətən də, mənim Rəbbim qullarından istədiyi kimsəyə ruzisini genişləndirir (bol edir) və (istədiyi zaman da) onu onun üçün daraldır (azaldır). Siz (Allah yolunda mallarınızdan) nə xərcləsəniz, Allah onun əvəzinə daha xeyirlisini verəcəkdirr. O, ruzi verənlərin ən xeyirlisidir!"

34:39 · təklif

-39: De: "Həqiqətən də, mənim Rəbbim qullarından istədiyi kimsəyə ruzisini genişləndirir (bol edir) və (istədiyi zaman da) onu onun üçün daraldır (azaldır). Siz (Allah yolunda mallarınızdan) nə xərcləsəniz, Allah onun əvəzinə daha xeyirlisini verəcəkdir. O, ruzi verənlərin ən xeyirlisidir!"

İzah

daha xeyirlisini verəcəkdirr

34:43Dırnaq və mötərizədırnaq
34:43 · hazırkı

-43: Onlara Bizim açıq-aydın ayətlərimiz oxunduğu zaman (belə) dedilər: "Bu yalnız sizləri atalarınızın ibadət etdiklərindən uzaqlaşdırmaq istəyən bir kişidir. (Həmçinin) onlar dedilər: "Bu yalnız iftira edilən (uydurulmuş) bir böhtandır". (Haqq) onlara gəldiyi zaman o haqq barəsində kafirlər dedilər: "Bu yalnız açıq-aydın bir sehrdir".

34:43 · təklif

-43: Onlara Bizim açıq-aydın ayətlərimiz oxunduğu zaman (belə) dedilər: "Bu yalnız sizləri atalarınızın ibadət etdiklərindən uzaqlaşdırmaq istəyən bir kişidir". (Həmçinin) onlar dedilər: "Bu yalnız iftira edilən (uydurulmuş) bir böhtandır". (Haqq) onlara gəldiyi zaman o haqq barəsində kafirlər dedilər: "Bu yalnız açıq-aydın bir sehrdir".

İzah

birinci sitat …bir kişidir. bağlanmadan (Həmçinin) onlar dedilər: gəlir

34:48Dırnaq və mötərizədırnaq
34:48 · hazırkı

-48: De: "Həqiqətən də Rəbbim haqqı izhar edir (haqq ilə batili vuraraq məhv edir)!" O, qeybləri Biləndir!"

34:48 · təklif

-48: De: "Həqiqətən də Rəbbim haqqı izhar edir (haqq ilə batili vuraraq məhv edir)! O, qeybləri Biləndir!"

İzah

'…məhv edir)! O, qeybləri Biləndir!' — dırnaq ortada bağlanır

34:6Böyük/kiçik hərfyeniüslub
34:6 · hazırkı

-6: Özlərinə elm verilmiş kimsələr görürlər (bilirlər) ki, Rəbbindən sənə nazil edilən şey (vəhy, din, İslam), məhz O haqdır və yalnız o, Aziz və Həmid olan Allahın yoluna aparır.

34:6 · təklif

-6: Özlərinə elm verilmiş kimsələr görürlər (bilirlər) ki, Rəbbindən sənə nazil edilən şey (vəhy, din, İslam), məhz o, haqdır və yalnız o, Aziz və Həmid olan Allahın yoluna aparır.

İzah

Rəbbindən sənə nazil edilən şey…, məhz O haqdır — vəhyə aiddir, böyük O Allahı göstərir

35. Faatir1 qeyd

35:40Dırnaq və mötərizədırnaq
35:40 · hazırkı

-40: De: "Allahı qoyub dua etdiyiniz şəriklərinizi gördünüzmü? Göstərin mənə; onlar yerdən (yer üzündə olanlardan) nəyi xəlq ediblər? Yoxsa onların səmalarda (Allahla) bir ortaqlıqlarımı vardır? Yoxsa Biz onlara bir kitab vermişik və onlar da ondan olan bir beyyinət (bir dəlil) üzərindədirlər? Əksinə, zalımlar bir-birinə yalnız yalan vəddən (aldatmadan) başqa bir şey vəd etmirlər!

35:40 · təklif

-40: De: "Allahı qoyub dua etdiyiniz şəriklərinizi gördünüzmü? Göstərin mənə; onlar yerdən (yer üzündə olanlardan) nəyi xəlq ediblər? Yoxsa onların səmalarda (Allahla) bir ortaqlıqlarımı vardır? Yoxsa Biz onlara bir kitab vermişik və onlar da ondan olan bir beyyinət (bir dəlil) üzərindədirlər? Əksinə, zalımlar bir-birinə yalnız yalan vəddən (aldatmadan) başqa bir şey vəd etmirlər!"

İzah

De: "Allahı qoyub… — bağlanmır

36. Yaseen2 qeyd

36:53Qrammatikatəkrar
36:53 · hazırkı

-53: O yalnız bir dəhşətli, tükürpədici bir səs olacaq və birdən onların hamısı Bizim hüzurumuzda toplanacaqlar.

36:53 · təklif

-53: O yalnız dəhşətli, tükürpədici bir səs olacaq və birdən onların hamısı Bizim hüzurumuzda toplanacaqlar.

İzah

O yalnız bir dəhşətli, tükürpədici bir səs olacaq

36:76Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
36:76 · hazırkı

-76: (Odur ki,) onların sözləri səni hüznlədirməsin. Şübhə yoxdur ki, Biz onların gizlətdiklərini də, izhar etdiklərini də (aşkara çıxardıqlarını da) bilirik.

36:76 · təklif

-76: (Odur ki,) onların sözləri səni hüznləndirməsin. Şübhə yoxdur ki, Biz onların gizlətdiklərini də, izhar etdiklərini də (aşkara çıxardıqlarını da) bilirik.

İzah

səni hüznlədirməsin

37. As-Saaffaat3 qeyd

37:67Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
37:67 · hazırkı

-67: Sonra da şübhəsiz ki, onun üstündən onlar üçün qaynar su qarışıdırılmış içki vardır.

37:67 · təklif

-67: Sonra da şübhəsiz ki, onun üstündən onlar üçün qaynar su qarışdırılmış içki vardır.

İzah

qaynar su qarışıdırılmış içki

37:104/37:105Dırnaq və mötərizədırnaq
37:104 · hazırkı

-104: Biz ona səslənib (belə dedik): ”Ey İbrahim!”

37:104 · təklif

-104: Biz ona səslənib (belə dedik): ”Ey İbrahim!

37:105 kontekst, dəyişmir

-105: Artıq sən röyanı (gördüyün yuxunu) doğruladın! Biz muhsinləri (yaxşı əməl edənləri) belə mükafatlandırırıq!”

İzah

37:104 ”Ey İbrahim!” bağlanır, 37:105 (Artıq sən röyanı… doğruladın!) sözün davamıdır, açılmadan ” ilə bitir

37:79, 37:109, 37:120, 37:130Durğu və boşluqdurğu
37:79 · hazırkı

-79: ”Aləmlərdə Nuha salam olsun”

37:79 · təklif

-79: ”Aləmlərdə Nuha salam olsun!”

37:109 · hazırkı

-109: ”İbrahimə salam olsun”

37:109 · təklif

-109: ”İbrahimə salam olsun!”

37:120 · hazırkı

-120: ”Musa və Haruna salam olsun”

37:120 · təklif

-120: ”Musa və Haruna salam olsun!”

37:130 · hazırkı

-130: ”İlyasinə salam olsun”

37:130 · təklif

-130: ”İlyasinə salam olsun!”

İzah

”Aləmlərdə Nuha salam olsun” və s. — sitat nidasız/nöqtəsiz

38. Saad3 qeyd

38:36Böyük/kiçik hərfüslub
38:36 · hazırkı

-36: Biz küləyi də ona ram (tabe, təslim olan) etdik və o, Onun əmri ilə rahatlıqla istədiyi yerə gedirdi.

38:36 · təklif

-36: Biz küləyi də ona ram (tabe, təslim olan) etdik və o, onun əmri ilə rahatlıqla istədiyi yerə gedirdi.

İzah

Süleymana aid o, Onun əmri ilə … gedirdi böyük hərflə

38:44Böyük/kiçik hərfüslub
38:44 · hazırkı

-44: ”Əlinlə bir dəstə (kiçik) çubuq götür və onunla vur və andını pozma”. Həqiqətən də Biz onu səbr edən biri olaraq gördük, nə gözəl bir qul! Şübhəsiz ki O, (çox tövbə edib Rəbbinə) üz tutan biridir.

38:44 · təklif

-44: ”Əlinlə bir dəstə (kiçik) çubuq götür və onunla vur və andını pozma”. Həqiqətən də Biz onu səbr edən biri olaraq gördük, nə gözəl bir qul! Şübhəsiz ki, o, (çox tövbə edib Rəbbinə) üz tutan biridir.

İzah

Əyyuba aid Şübhəsiz ki O, (…) üz tutan biridir böyük hərflə

38:73Qrammatikaqrammatika
38:73 · hazırkı

-73: Mələklərin hamısı birlikdə dərhal ona (səcdə) etdilər.

38:73 · təklif

-73: Mələklərin hamısı birlikdə dərhal (ona) səcdə etdilər.

İzah

dərhal ona (səcdə) etdilər

39. Az-Zumar9 qeyd

39:10Dırnaq və mötərizədırnaq + durğu
39:10 · hazırkı

-10: De: “(Rəbbiniz belə buyurur)␣: “Ey iman edən qullarım! Rəbbinizdən qorxun (təqvalı olun)! Yaxşılıq edənlər üçün bu dünyada gözəl olan (şeylər) vardır, Allahın yeri də genişdir. Yalnız səbr edənlərə öz əcrləri hesabsız olaraq, heç bir şey əskildilmədən veriləcəkdir!”

39:10 · təklif

-10: De: (Rəbbiniz belə buyurur): ”Ey iman edən qullarım! Rəbbinizdən qorxun (təqvalı olun)! Yaxşılıq edənlər üçün bu dünyada gözəl olan (şeylər) vardır, Allahın yeri də genişdir. Yalnız səbr edənlərə öz əcrləri hesabsız olaraq, heç bir şey əskildilmədən veriləcəkdir!”

İzah

'De: “(Rəbbiniz belə buyurur) : “Ey iman edən…' — qarışıq simvol, artıq boşluq

39:32, 39:33Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
39:32 · hazırkı

-32: Allaha qarşı yalan danışan və sidq (gərçək) ona gəldikdə onu yalanlayandan daha zalım olan kimdir? Cəhənnəmdə kafirlər üçün sığınacaq yermi yoxdur?

39:32 · təklif

-32: Allaha qarşı yalan danışan və sidq (gerçək) ona gəldikdə onu yalanlayandan daha zalım olan kimdir? Cəhənnəmdə kafirlər üçün sığınacaq yermi yoxdur?

İzah

sidq (gərçək)

39:52Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
39:52 · hazırkı

-52: Onlar bilmirlərmi ki, Allah istədiyi kimsə üçün ruzini (nəmətlərini) genişləndirir və (istədiyi kimsəyə də onu) daraldır? Həqiqətən də, şübhəsiz ki, bunda iman edən bir qövm üçün ayətlər vardır.

39:52 · təklif

-52: Onlar bilmirlərmi ki, Allah istədiyi kimsə üçün ruzini (nemətlərini) genişləndirir və (istədiyi kimsəyə də onu) daraldır? Həqiqətən də, şübhəsiz ki, bunda iman edən bir qövm üçün ayətlər vardır.

İzah

ruzini (nəmətlərini)

39:53Durğu və boşluqüslub + durğu
39:53 · hazırkı

-53: Qullarıma (mənim bu sözümü) de: ”Ey Mənim (günahlar etməklə) özlərinə qarşı həddi aşmış qullarım! Allahın rəhmətindən ümidinizi üzməyin! Şübhəsiz ki, Allah bütün günahları bağışlayır. Həqiqətən də, O, Ğafurdur (çox Bağışlayandır), Rahimdir (çox rəhm Edəndir)”!

39:53 · təklif

-53: Qullarıma (Mənim bu sözümü) de: ”Ey Mənim (günahlar etməklə) özlərinə qarşı həddi aşmış qullarım! Allahın rəhmətindən ümidinizi üzməyin! Şübhəsiz ki, Allah bütün günahları bağışlayır. Həqiqətən də, O, Ğafurdur (çox Bağışlayandır), Rahimdir (çox rəhm Edəndir)!”

İzah

Qullarıma (mənim bu sözümü) de — Allahın sözü, kiçik hərf; …Rahimdir (…)”!

39:60, 39:72, 40:27Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
39:60 · hazırkı

-60: Qiyamət günündə Allah adından, Allah haqqında yalan danışanların üzlərinin qaralmış olduğunu görərsən. Məgər Cəhənnəmdə mutəkəbbirlər (təkəbbürlənən kimsələr) üçün (sığınacaq) yer yoxdur?

39:60 · təklif

-60: Qiyamət günündə Allah adından, Allah haqqında yalan danışanların üzlərinin qaralmış olduğunu görərsən. Məgər Cəhənnəmdə mütəkəbbirlər (təkəbbürlənən kimsələr) üçün (sığınacaq) yer yoxdur?

39:72 · hazırkı

-72: (Onlara belə) deyiləcək: ”İçində əbədi olaraq qalmaqla Cəhənnəmin qapılarından girin!” Mutəkəbbirlərin (təkəbbürlənən kimsələrin) sığındığı yer necə də pisdir!

39:72 · təklif

-72: (Onlara belə) deyiləcək: ”İçində əbədi olaraq qalmaqla Cəhənnəmin qapılarından girin!” Mütəkəbbirlərin (təkəbbürlənən kimsələrin) sığındığı yer necə də pisdir!

40:27 · hazırkı

-27: Musa dedi: ”Həqiqətən də mən, hesab gününə iman etməyən hər bir mutəkəbbirdən (təkəbbürlüdən), öz Rəbbimə və sizin Rəbbinizə sığınmışam”.

40:27 · təklif

-27: Musa dedi: ”Həqiqətən də mən, hesab gününə iman etməyən hər bir mütəkəbbirdən (təkəbbürlüdən), öz Rəbbimə və sizin Rəbbinizə sığınmışam”.

İzah

mutəkəbbirlər, Mutəkəbbirlərin, mutəkəbbirdən

39:65/39:66Dırnaq və mötərizədırnaq
39:65 kontekst, dəyişmir

-65: And olsun ki, sənə və səndən əvvəlkilərə (belə) vəhy olunmuşdur; əgər şirk etsən (Allaha şərik qoşsan), heç şübhəsiz ki, (bütün) əməllərin puça çıxacaq və heç şübhəsiz ki, sən (dünya və axirətdə) ziyana uğrayanlardan olacaqsan!

39:66 · hazırkı

-66: Əksinə, sən yalnız Allaha ibadət et və şükr edənlərdən ol!”

39:66 · təklif

-66: Əksinə, sən yalnız Allaha ibadət et və şükr edənlərdən ol!

İzah

39:66 …şükr edənlərdən ol!” — açılmamış dırnaqla bitir

39:5, 40:42Yazı (orfoqrafiya)yeniad yazılışı
39:5 · hazırkı

-5: O, səmaları və yeri haqq ilə yaratdı. O, gecə ilə gündüzü örtür, gündüz ilə də gecəni örtür, Günəşi və Ayı da ram (təslim, tabe) etmişdir, onların hamısı müəyyən bir vaxtadək üzüb gedirlər. Diqqət edin! Məhz Odur Aziz və Ğaffər olan (çox çox məğfirət Edən, Bağışlayan)!

39:5 · təklif

-5: O, səmaları və yeri haqq ilə yaratdı. O, gecə ilə gündüzü örtür, gündüz ilə də gecəni örtür, Günəşi və Ayı da ram (təslim, tabe) etmişdir, onların hamısı müəyyən bir vaxtadək üzüb gedirlər. Diqqət edin! Məhz Odur Aziz və Ğaffar olan (çox çox məğfirət Edən, Bağışlayan)!

40:42 · hazırkı

-42: Siz məni Allaha küfr etməyə və Ona, haqqında elmim olmayan şeyləri şərik qoşmağa dəvət edirsiniz, (halbuki,) mən sizi Aziz (yenilməz, sonsuz izzət Sahibi) və Ğaffərə (qullarının günahlarını çox-çox bağışlayana) dəvət edirəm.

40:42 · təklif

-42: Siz məni Allaha küfr etməyə və Ona, haqqında elmim olmayan şeyləri şərik qoşmağa dəvət edirsiniz, (halbuki,) mən sizi Aziz (yenilməz, sonsuz izzət Sahibi) və Ğaffara (qullarının günahlarını çox-çox bağışlayana) dəvət edirəm.

İzah

Ğaffər — 38:66, 20:82-də Ğaffar

39:8Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik — fail)
39:8 · hazırkı

-8: İnsana bir zərər üz verdikdə Ona üz tutaraq (yalnız) Rəbbinə dua edər, sonra O, ona Öz qatından qarşılıqsız olaraq bir nemət verdikdə isə, bundan əvvəl kimə dua etdiyini (yalvardığını) unudar və Allaha (məxluqatdan bəzilərini şərik qoşaraq) taylar tutar ki, onlar da onu Onun (Allahın) yolundan azdırarlar. De: ”Küfrünlə (dünya həyatından) bir az faydalan! Şübhəsiz ki, sən Od (Cəhənnəm) əshabındansan!”

39:8 · təklif

-8: İnsana bir zərər üz verdikdə Ona üz tutaraq (yalnız) Rəbbinə dua edər, sonra O, ona Öz qatından qarşılıqsız olaraq bir nemət verdikdə isə, bundan əvvəl kimə dua etdiyini (yalvardığını) unudar və Allaha (məxluqatdan bəzilərini şərik qoşaraq) taylar tutar ki, (başqalarını) Onun (Allahın) yolundan azdırsın. De: ”Küfrünlə (dünya həyatından) bir az faydalan! Şübhəsiz ki, sən Od (Cəhənnəm) əshabındansan!”

39:8 · ərəbcə

۞ وَإِذَا مَسَّ ٱلۡإِنسَٰنَ ضُرّٞ دَعَا رَبَّهُۥ مُنِيبًا إِلَيۡهِ ثُمَّ إِذَا خَوَّلَهُۥ نِعۡمَةٗ مِّنۡهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدۡعُوٓاْ إِلَيۡهِ مِن قَبۡلُ وَجَعَلَ لِلَّهِ أَندَادٗا لِّيُضِلَّ عَن سَبِيلِهِۦۚ قُلۡ تَمَتَّعۡ بِكُفۡرِكَ قَلِيلًا إِنَّكَ مِنۡ أَصۡحَٰبِ ٱلنَّارِ ٨

İzah

Allaha … taylar tutar ki, onlar da onu Onun yolundan azdırarlar — لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِهِ: (başqalarını) Onun yolundan azdırmaq üçün; azdıran insanın özüdür

39:45Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
39:45 · hazırkı

-45: Allah, tək olaraq zikr edildiyi zaman axirətə iman etməyənlərin qəlbləri (onu sevmədiyi, ona nifrət etdiyi üçün) daralar. (Amma) nə zaman ki, Ondan başqaları zikr edilər, (bax,) o zaman onlar bir-birilərini müjdələyərlər.

39:45 · təklif

-45: Allah, tək olaraq zikr edildiyi zaman axirətə iman etməyənlərin qəlbləri (onu sevmədiyi, ona nifrət etdiyi üçün) daralar. (Amma) nə zaman ki, Ondan başqaları zikr edilər, (bax,) o zaman onlar sevinərlər.

39:45 · ərəbcə

وَإِذَا ذُكِرَ ٱللَّهُ وَحۡدَهُ ٱشۡمَأَزَّتۡ قُلُوبُ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِۖ وَإِذَا ذُكِرَ ٱلَّذِينَ مِن دُونِهِۦٓ إِذَا هُمۡ يَسۡتَبۡشِرُونَ ٤٥

İzah

يستبشرون bir-birilərini müjdələyərlər — feilin mənası sevinərlər, üzləri gülər

40. Al-Ghaafir7 qeyd

40:11Qrammatikazaman
40:11 · hazırkı

-11: Onlar dedilər: ”Rəbbimiz! Sən bizi iki dəfə öldürdün və iki dəfə diriltdin, biz də günahlarımızı etiraf etdik! (İndi bizə) çıxış üçün bir yol varmı?”

40:11 · təklif

-11: Onlar deyəcəklər: ”Rəbbimiz! Sən bizi iki dəfə öldürdün və iki dəfə diriltdin, biz də günahlarımızı etiraf etdik! (İndi bizə) çıxış üçün bir yol varmı?”

İzah

Onlar dedilər: ”Rəbbimiz! Sən bizi iki dəfə öldürdün… (axirət səhnəsi)

40:24, 40:37Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
40:24 · hazırkı

-24: ...firona, Hamana və Qaruna. Onlar (isə belə) dedilər: ”Bu, sehrbazdır, yalançıdır”.

40:24 · təklif

-24: ...Firona, Hamana və Qaruna. Onlar (isə belə) dedilər: ”Bu, sehrbazdır, yalançıdır”.

40:37 · hazırkı

-37: ...səmaların pillələrinə. Və beləcə, Musanın ilahına baxaram. Həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki, mən onun yalançı olduğunu zənn edirəm”. Beləcə firona onun pis əməli gözəl göstərildi və (haqq) yoldan saxlanıldı. Fironun hiyləsi yalnız ziyana uğramağa, məhv olmağa, uğursuzluğa məhkum oldu, boşa çıxdı.

40:37 · təklif

-37: ...səmaların pillələrinə. Və beləcə, Musanın ilahına baxaram. Həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki, mən onun yalançı olduğunu zənn edirəm”. Beləcə Firona onun pis əməli gözəl göstərildi və (haqq) yoldan saxlanıldı. Fironun hiyləsi yalnız ziyana uğramağa, məhv olmağa, uğursuzluğa məhkum oldu, boşa çıxdı.

İzah

firona, Beləcə firona… kiçik hərflə

40:45, 40:46Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
40:45 · hazırkı

-45: (Bundan sonra) Allah onu onların hiylə etdiklərinin pisliklərindən qorudu və ali-fironu (fironun tərəfdarlarını) pis bir əzab yaxaladı.

40:45 · təklif

-45: (Bundan sonra) Allah onu onların hiylə etdiklərinin pisliklərindən qorudu və Ali-Fironu (Fironun tərəfdarlarını) pis bir əzab yaxaladı.

İzah

ali-fironu (fironun tərəfdarlarını)

40:60Dırnaq və mötərizədırnaq
40:60 · hazırkı

-60: Rəbbiniz dedi: ”Mənə dua edin, Mən də sizə icabət edim (duanızı qəbul edim). Şübhəsiz ki, Mənə ibadət etməyə kibr göstərən kimsələr (Allah azzə və cəlləyə ibadət etməyi özlərinə sığışdırmayanlar) Cəhənnəmə zəlil olaraq girəcəklər!

40:60 · təklif

-60: Rəbbiniz dedi: ”Mənə dua edin, Mən də sizə icabət edim (duanızı qəbul edim). Şübhəsiz ki, Mənə ibadət etməyə kibr göstərən kimsələr (Allah azzə və cəlləyə ibadət etməyi özlərinə sığışdırmayanlar) Cəhənnəmə zəlil olaraq girəcəklər!”

İzah

Rəbbiniz dedi: ”Mənə dua edin… — bağlanmır

40:64Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
40:64 · hazırkı

-64: Sizin üçün yeri məskən, səmanı də tavan edən, sizə surət verib surətlərinizi gözəl edən, sizə pak nemətlərdən ruzi verən Allahdır. Budur sizin Rəbbiniz olan Allah! Aləmlərin Rəbbi olan Allah nə qədər Ucadır, xeyir-bərəkəti bol Olandır, Müqəddəsdir!

40:64 · təklif

-64: Sizin üçün yeri məskən, səmanı da tavan edən, sizə surət verib surətlərinizi gözəl edən, sizə pak nemətlərdən ruzi verən Allahdır. Budur sizin Rəbbiniz olan Allah! Aləmlərin Rəbbi olan Allah nə qədər Ucadır, xeyir-bərəkəti bol Olandır, Müqəddəsdir!

İzah

səmanı də tavan edən

40:31Məna və strukturyeniSTRUKTUR
40:31 · hazırkı

-31: Nuh, Ad və onlardan sonrakı Səmud qövmünün başına gələnlərin mislindən qorxuram. Allah əsla qullarına zülm istəmir.

40:31 · təklif

-31: Nuh, Ad, Səmud qövmlərinin və onlardan sonrakıların başına gələnlərin mislindən qorxuram. Allah əsla qullarına zülm istəmir.

40:31 · ərəbcə

مِثۡلَ دَأۡبِ قَوۡمِ نُوحٖ وَعَادٖ وَثَمُودَ وَٱلَّذِينَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡۚ وَمَا ٱللَّهُ يُرِيدُ ظُلۡمٗا لِّلۡعِبَادِ ٣١

İzah

Nuh, Ad və onlardan sonrakı Səmud qövmünün — ərəbcədə قوم نوح وعاد وثمود والذين من بعدهم: Səmud Ad ilə yanaşı sadalanır, onlardan sonrakılar ayrıca dəstədir

40:46, 45:27Məna və strukturyeniSTRUKTUR (kiçik)
40:46 · hazırkı

-46: (O əzab) onların səhər və axşam ərz olunduqları Oddur. O gün Saat qopacaqdır (və belə deyiləcək)␣: ”Ali-fironu (fironun tərəfdarlarını) ən şiddətli əzaba daxil edin!”

40:46 · təklif

-46: (O əzab) onların səhər və axşam ərz olunduqları Oddur. Saatın qopacağı gün isə (belə deyiləcək): ”Ali-fironu (fironun tərəfdarlarını) ən şiddətli əzaba daxil edin!”

45:27 · hazırkı

-27: Allahındır səmaların və yerin mülkü! O gün Saat qopacaqdır! (Bax, məhz) o gün batil əhli (batilə dalanlar) ziyana uğrayacaqlar!

45:27 · təklif

-27: Allahındır səmaların və yerin mülkü! Saatın qopacağı gün — (bax, məhz) o gün batil əhli (batilə dalanlar) ziyana uğrayacaqlar!

40:46 · ərəbcə

ٱلنَّارُ يُعۡرَضُونَ عَلَيۡهَا غُدُوّٗا وَعَشِيّٗاۚ وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ أَدۡخِلُوٓاْ ءَالَ فِرۡعَوۡنَ أَشَدَّ ٱلۡعَذَابِ ٤٦

45:27 · ərəbcə

وَلِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يَوۡمَئِذٖ يَخۡسَرُ ٱلۡمُبۡطِلُونَ ٢٧

İzah

ويوم تقوم الساعة O gün Saat qopacaqdır — ərəbcədə zərflik cümləsidir, ayrı xəbər deyil

41. Fussilat6 qeyd

41:6Dırnaq və mötərizədırnaq
41:6 kontekst, dəyişmir

-6: De: ”Mən ancaq sizin kimi bir bəşərəm. (Lakin) mənə vəhy olunur ki, sizin ilahınız tək (olan) İlahdır. (Ona görə də) Ona tərəf doğru yol tutun və Ondan bağışlanmağınızı diləyin. Vay müşriklərin halına!

41:7 · hazırkı

-7: O kəslərin ki, zəkat vermirlər və (üstəlik) onlar axirətə də küfr edirlər.

41:7 · təklif

-7: O kəslərin ki, zəkat vermirlər və (üstəlik) onlar axirətə də küfr edirlər.”

İzah

De: ”Mən ancaq sizin kimi bir bəşərəm… — bağlanmır (41:7 davamdır)

41:15Böyük/kiçik hərfüslub
41:15 · hazırkı

-15: Ada (Ad qövmünə) gəldikdə, onlar yer üzündə haqsız yerə kibirləndilər və dedilər: ”Kim bizdən daha qüvvətlidir?” Məgər onlar görmürlərmi ki, onları (yoxdan var edib) xəlq edən Allah, məhz O, onlardan daha qüvvətlidir?! Onlar bizim ayətlərimizi inkar edirdilər.

41:15 · təklif

-15: Ada (Ad qövmünə) gəldikdə, onlar yer üzündə haqsız yerə kibirləndilər və dedilər: ”Kim bizdən daha qüvvətlidir?” Məgər onlar görmürlərmi ki, onları (yoxdan var edib) xəlq edən Allah, məhz O, onlardan daha qüvvətlidir?! Onlar Bizim ayətlərimizi inkar edirdilər.

İzah

Allahın sözündə Onlar bizim ayətlərimizi inkar edirdilər kiçik hərflə

41:44Dırnaq və mötərizəorfoqrafiya + dırnaq
41:44 · hazırkı

-44: Əgər Biz onu əcəmi (qeyri-ərəb dilində olan) bir Quran etsəydik, şübhəsiz ki, (onlar belə) deyərdilər: ”Onun ayətləri təfsilatlı şəkildə açıqlanmalı deyilmiydi? O ərəb olduğu, biz də ərəb olduğumuz halda ona əcəmi (başqa dildə olan) Quranmı verilmişdir?” De: ”O, (yalnız) iman edənlər üçün hidayət və şəfadır. İman etməyənlərin isə qulaqlarında pərdə vardır və o, onlar üçün qapalı, görünməyən bir şeydir (və onlar da Qurana qarşı kordurlar). Bunlar (elə kimsələrdir ki, sanki) onlara uzaq bir məkandan nida edilməkdədir.

41:44 · təklif

-44: Əgər Biz onu əcəmi (qeyri-ərəb dilində olan) bir Quran etsəydik, şübhəsiz ki, (onlar belə) deyərdilər: ”Onun ayətləri təfsilatlı şəkildə açıqlanmalı deyildimi? O ərəb olduğu, biz də ərəb olduğumuz halda ona əcəmi (başqa dildə olan) Quranmı verilmişdir?” De: ”O, (yalnız) iman edənlər üçün hidayət və şəfadır. İman etməyənlərin isə qulaqlarında pərdə vardır və o, onlar üçün qapalı, görünməyən bir şeydir (və onlar da Qurana qarşı kordurlar). Bunlar (elə kimsələrdir ki, sanki) onlara uzaq bir məkandan nida edilməkdədir.”

İzah

deyilmiydi; De: ”O, (yalnız) iman edənlər üçün… — bağlanmır

41:47Qrammatikazaman
41:47 · hazırkı

-47: Saat (Qiyamət gününün nə zaman olacağı) haqqında elm yalnız Ona qayıdır (bunu yalnız Allah bilir). Onun elmi olmadan heç bir meyvə öz toxumundan çıxmaz, heç bir dişi hamilə qala bilməz və doğa da bilməz. O gün O, onlara (belə) nida edəcək (səslənəcək): ”Hardadır Mənim şəriklərim?” Onlar dedilər: ”Biz Sənə xəbər verdik ki, bizdən (buna) heç bir şahid (onların hara getdiyini görən, bilən) yoxdur”.

41:47 · təklif

-47: Saat (Qiyamət gününün nə zaman olacağı) haqqında elm yalnız Ona qayıdır (bunu yalnız Allah bilir). Onun elmi olmadan heç bir meyvə öz toxumundan çıxmaz, heç bir dişi hamilə qala bilməz və doğa da bilməz. O gün O, onlara (belə) nida edəcək (səslənəcək): ”Hardadır Mənim şəriklərim?” Onlar deyəcəklər: ”Biz Sənə xəbər verdik ki, bizdən (buna) heç bir şahid (onların hara getdiyini görən, bilən) yoxdur”.

İzah

O gün O, onlara … nida edəcək: … Onlar dedilər:

41:16Yazı (orfoqrafiya)yeniBURAXILMA
41:16 · hazırkı

-16: Biz (də) onların üstünə qorxunc səsli, soyuq bir külək göndərdik ki, onlara dünya həyatında rüsvayçılıq əzabını daddıraq. Heç şübhə yoxdur ki, axirət əzabı daha da rüsvayedicidir və onlara əsla yardım edilməyəcəkdir.

41:16 · təklif

-16: Biz (də) onların üstünə uğursuz günlərdə qorxunc səsli, soyuq bir külək göndərdik ki, onlara dünya həyatında rüsvayçılıq əzabını daddıraq. Heç şübhə yoxdur ki, axirət əzabı daha da rüsvayedicidir və onlara əsla yardım edilməyəcəkdir.

İzah

في أيام نحسات (uğursuz/nəhs günlərdə) tərcümədə yoxdur

41:45Yazı (orfoqrafiya)yeniBURAXILMA (kiçik)
41:45 · hazırkı

-45: And olsun ki, Biz Musaya bir kitab əta etdik və (dərhal) onda ixtilaf edildi. Əgər sənin Rəbbin tərəfindən öncədən deyilmiş bir söz olmasaydı, şübhəsiz ki, aralarında hökm verilərdi. Həqiqətən də, şübhəsiz ki, onlar şəkk içində şübhə etməkdədirlər.

41:45 · təklif

-45: And olsun ki, Biz Musaya bir kitab əta etdik və (dərhal) onda ixtilaf edildi. Əgər sənin Rəbbin tərəfindən öncədən deyilmiş bir söz olmasaydı, şübhəsiz ki, aralarında hökm verilərdi. Həqiqətən də, şübhəsiz ki, onlar onun barəsində şübhəli bir şəkk içindədirlər.

İzah

منه (onun — kitab — barəsində) düşüb: onlar şəkk içində şübhə etməkdədirlər

42. Ash-Shura5 qeyd

42:14Qrammatikaqrammatika
42:14 · hazırkı

-14: Onlar yalnız özlərinə elm (Allah tərəfindən nazil edilən vəhy) gəldikdən sonra, aralarındakı qısqanclıq (paxıllıq, çəkməməzlik, zülm, üsyan, həsəd, həddi aşmaq) üzündən firqələrə bölündülər. Əgər sənin Rəbbindən öncədən, müəyyən bir vaxtadək (deyilmiş) bir söz olmasaydı, heç şübhəsiz ki, onların arasında hökm verərdi. Həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki, onlardan sonra kitaba varis olanlar da onda (o kitab barəsində) şəkk-şübhə içindədirlər.

42:14 · təklif

-14: Onlar yalnız özlərinə elm (Allah tərəfindən nazil edilən vəhy) gəldikdən sonra, aralarındakı qısqanclıq (paxıllıq, çəkməməzlik, zülm, üsyan, həsəd, həddi aşmaq) üzündən firqələrə bölündülər. Əgər sənin Rəbbindən öncədən, müəyyən bir vaxtadək (deyilmiş) bir söz olmasaydı, heç şübhəsiz ki, onların arasında hökm verilərdi. Həqiqətən də, heç şübhə yoxdur ki, onlardan sonra kitaba varis olanlar da onda (o kitab barəsində) şəkk-şübhə içindədirlər.

İzah

onların arasında hökm verərdi (fail yoxdur)

42:15Dırnaq və mötərizədırnaq
42:15 · hazırkı

-15: Ona görə də sən (haqq dinə, tövhidə) dəvət et və əmr olunduğun kimi istiqamət üzərində ol! Onların həvalarına (nəfslərinin istəklərinə) ittiba etmə (uyma) və de: "Mən, Allahın kitabdan nazil etdiyinə iman etdim və sizin aranızda ədalətli olmaqla əmr olundum! Allah, bizim də Rəbbimizdir və sizin də Rəbbinizdir! Bizim əməllərimiz bizə, sizin əməlləriniz sizədir. (Artıq bundan sonra) bizimlə sizin aranızda hüccət (mübahisə, çəkişmə) yoxdur (hər şey açıq-aydın bəlli olmuşdur). Məhz Allah bizim hamımızı bir araya gətirəcəkdir və dönüş də yalnız Onadır!

42:15 · təklif

-15: Ona görə də sən (haqq dinə, tövhidə) dəvət et və əmr olunduğun kimi istiqamət üzərində ol! Onların həvalarına (nəfslərinin istəklərinə) ittiba etmə (uyma) və de: "Mən, Allahın kitabdan nazil etdiyinə iman etdim və sizin aranızda ədalətli olmaqla əmr olundum! Allah, bizim də Rəbbimizdir və sizin də Rəbbinizdir! Bizim əməllərimiz bizə, sizin əməlləriniz sizədir. (Artıq bundan sonra) bizimlə sizin aranızda hüccət (mübahisə, çəkişmə) yoxdur (hər şey açıq-aydın bəlli olmuşdur). Məhz Allah bizim hamımızı bir araya gətirəcəkdir və dönüş də yalnız Onadır!"

İzah

de: "Mən, Allahın kitabdan… — bağlanmır

42:16Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
42:16 · hazırkı

-16: Ona icabət edildikdən (dəvəti qəbul edildikdən) sonra Allah haqqında mübahisə edənlərin hüccəti (dəlili) Rəbblərinin qatında çürükdür, (üstəlik Allah tərəfindən) onlara qəzəb vardır və onlar üçün şiddətli bir əzab da vardır.

42:16 · təklif

-16: Ona icabət edildikdən (dəvəti qəbul edildikdən) sonra Allah haqqında mübahisə edənlərin hüccəti (dəlili) Rəblərinin qatında çürükdür, (üstəlik Allah tərəfindən) onlara qəzəb vardır və onlar üçün şiddətli bir əzab da vardır.

İzah

Rəbblərinin (mətnin qalanında Rəblərinin)

42:31Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
42:31 · hazırkı

-31: Siz yer üzündə aciz qoya bilen deyilsiniz (əsla Allahın əzabından, qəzəbindən qaçıb qurtula bilməzsiniz). Sizin Allahdan başqa nə bir vəliniz1, nə də bir yardım edəniniz yoxdur.

42:31 · təklif

-31: Siz yer üzündə aciz qoya bilən deyilsiniz (əsla Allahın əzabından, qəzəbindən qaçıb qurtula bilməzsiniz). Sizin Allahdan başqa nə bir vəliniz1, nə də bir yardım edəniniz yoxdur.

İzah

aciz qoya bilen deyilsiniz

42:45Dırnaq və mötərizədırnaq
42:45 · hazırkı

-45: Onların zillətdən qorxu içərisində olaraq ona (Cəhənnəmə) ərz olunduqlarını görərsən. Onlar (zillət və qorxudan) gözlərinin ucu ilə baxırlar. İman edənlər (isə belə) deyəcəklər: "Həqiqətən də ziyana uğrayanlar o kimsələrdir ki, onlar Qiyamət günündə özlərini və əhllərini ziyana uğradıblar. Diqqət edin, həqiqətən də zalımlar daimi bir əzab içindədirlər!

42:45 · təklif

-45: Onların zillətdən qorxu içərisində olaraq ona (Cəhənnəmə) ərz olunduqlarını görərsən. Onlar (zillət və qorxudan) gözlərinin ucu ilə baxırlar. İman edənlər (isə belə) deyəcəklər: "Həqiqətən də ziyana uğrayanlar o kimsələrdir ki, onlar Qiyamət günündə özlərini və əhllərini ziyana uğradıblar. Diqqət edin, həqiqətən də zalımlar daimi bir əzab içindədirlər!"

İzah

İman edənlər … deyəcəklər: "Həqiqətən də… — bağlanmır

43. Az-Zukhruf6 qeyd

43:16Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
43:16 · hazırkı

-16: Yoxsa O, xəlq etdiklərindən kimisini Özünə qız övladları etmiş, sizləri də oğlullarla (oğul övladları verməklə) üstün etmişdir?

43:16 · təklif

-16: Yoxsa O, xəlq etdiklərindən kimisini Özünə qız övladları etmiş, sizləri də oğullarla (oğul övladları verməklə) üstün etmişdir?

İzah

oğlullarla

43:31, 43:53Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
43:31 · hazırkı

-31: Onlar (həmçinin belə) dedilər: ”Məgər bu Quran iki böyük bəldədən (şəhərdən) olan bir kişinin üzərinə nazil edilməli deyilmiydi?”

43:31 · təklif

-31: Onlar (həmçinin belə) dedilər: ”Məgər bu Quran iki böyük bəldədən (şəhərdən) olan bir kişinin üzərinə nazil edilməli deyildimi?”

43:53 · hazırkı

-53: Məgər onun üstündə qızıldan bilərziklər olmalı deyilmiydi? Yaxud da onunla birlikdə bir-birinin ardınca mələklər gəlməli deyilmiydi?”

43:53 · təklif

-53: Məgər onun üstündə qızıldan bilərziklər olmalı deyildimi? Yaxud da onunla birlikdə bir-birinin ardınca mələklər gəlməli deyildimi?”

İzah

deyilmiydi (3 dəfə)

43:42Yazı (orfoqrafiya)hərf
43:42 · hazırkı

-42: Yaxud da şübhəsiz ki, onlara vəd etdiyimizi sənə göstərəcəyik. Həqiqətən də Biz onların üzərində müqtədir olanıq (onlara Gücümüz yetir)!

43:42 · təklif

-42: Yaxud da şübhəsiz ki, onlara vəd etdiyimizi sənə göstərəcəyik. Həqiqətən də Biz onların üzərində müqtədir olanıq (onlara gücümüz yetir)!

İzah

(onlara Gücümüz yetir)

43:46, 44:17, 44:18Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
43:46 · hazırkı

-46: And olsun ki, Biz Musanı ayətlərimizlə firona və onun əyan-əşrəfinə rəsul olaraq göndərdik və o, (onlara belə) dedi: ”Həqiqətən də mən aləmlərin Rəbbinin rəsuluyam!”

43:46 · təklif

-46: And olsun ki, Biz Musanı ayətlərimizlə Firona və onun əyan-əşrəfinə rəsul olaraq göndərdik və o, (onlara belə) dedi: ”Həqiqətən də mən aləmlərin Rəbbinin rəsuluyam!”

44:17 · hazırkı

-17: And olsun ki, Biz onlardan öncə fironun qövmünü də imtahan etdik və onlara da (sizə gəldiyi kimi) kərim olan bir rəsul gəlmişdi.

44:17 · təklif

-17: And olsun ki, Biz onlardan öncə Fironun qövmünü də imtahan etdik və onlara da (sizə gəldiyi kimi) kərim olan bir rəsul gəlmişdi.

44:18 · hazırkı

-18: (O, firona və onun əyan-əşrəfinə belə demişdi): ”Allahın qullarını mənə qaytarın (çünki,) həqiqətən də mən sizin üçün güvənilən (doğru sözlü, etimad edilən) bir rəsulam.

44:18 · təklif

-18: (O, Firona və onun əyan-əşrəfinə belə demişdi): ”Allahın qullarını mənə qaytarın (çünki,) həqiqətən də mən sizin üçün güvənilən (doğru sözlü, etimad edilən) bir rəsulam.

İzah

firona, fironun kiçik hərflə

43:78Böyük/kiçik hərfüslub
43:78 · hazırkı

-78: And olsun ki, biz sizə haqq ilə gəlmişdik, lakin sizin əksəriyyətiniz haqqı xoşlamayan kimsələr idiniz.

43:78 · təklif

-78: And olsun ki, Biz sizə haqq ilə gəlmişdik, lakin sizin əksəriyyətiniz haqqı xoşlamayan kimsələr idiniz.

İzah

Allahın sözündə And olsun ki, biz sizə haqq ilə gəlmişdik kiçik hərflə

43:81Yazı (orfoqrafiya)yeniqeyd (təfsir seçimi)
43:81 kontekst, dəyişmir

-81: De: ”Ər-Rahmənin (əsla hər hansı bir) övladı yoxdur və (ixlasla Allaha) ibadət edənlərin ilki də mənəm!”

İzah

إن كان للرحمن ولد inkar kimi verilib (övladı yoxdur) — İbn Abbas rəyidir, qanunidir; şərt mənası (olsaydı, ilk ibadət edən mən olardım) daha geniş yayılıb. Düzəliş tələb etmir

45. Al-Jaathiya1 qeyd

45:16Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
45:16 · hazırkı

-16: And olsun ki, Biz bəni İsrailə kitab, hikmət və nubuvvət (nəbilik) əta etmiş, pak (təmiz, gözəl, halal) şeylərlə ruziləndirmiş və onları aləmlərdən üstün etmişdik.

45:16 · təklif

-16: And olsun ki, Biz Bəni İsrailə kitab, hikmət və nubuvvət (nəbilik) əta etmiş, pak (təmiz, gözəl, halal) şeylərlə ruziləndirmiş və onları aləmlərdən üstün etmişdik.

İzah

Biz bəni İsrailə

46. Al-Ahqaf8 qeyd

46:4Dırnaq və mötərizədırnaq
46:4 · hazırkı

-4: De: ”Necə bilirsiniz, Allahdan başqa (bu) dua etdikləriniz ki var, göstərin mənə; onlar yerdən (yer üzündə olanlardan) nəyi yaradıblar? Yoxsa onların səmalarda bir şərikliklərimi var? Əgər sadiqlərsinizsə (doğru deyirsinizsə), mənə bundan öncəkindən bir kitab və yaxud da elmdən bir əsər-əlamət gətirin!

46:4 · təklif

-4: De: ”Necə bilirsiniz, Allahdan başqa (bu) dua etdikləriniz ki var, göstərin mənə; onlar yerdən (yer üzündə olanlardan) nəyi yaradıblar? Yoxsa onların səmalarda bir şərikliklərimi var? Əgər sadiqlərsinizsə (doğru deyirsinizsə), mənə bundan öncəkindən bir kitab və yaxud da elmdən bir əsər-əlamət gətirin!”

İzah

De: ”Necə bilirsiniz… — bağlanmır

46:8Dırnaq və mötərizədırnaq
46:8 · hazırkı

-8: Yoxsa onlar deyirlər ki: ”O, onu (Rəsulullah sallallahu aleyhi və səlləm Qurani-Kərimi Allaha) iftira olaraq gətirmişdir? De: ”Əgər mən onu (Allaha) iftira olaraq gətirmişəmsə, o zaman siz Allaha qarşı mənim üçün heç bir şeyə malik (sahib) deyilsiniz. Sizin (hər yanda bol-bol) nə (batillər) danışdığınızı O (Allah) ən yaxşı Biləndir. Mənimlə sizin aranızda şahid olaraq O (Allah) yetər və O, Ğafurdur (çox Bağışlayandır), Rahimdir”.

46:8 · təklif

-8: Yoxsa onlar deyirlər ki: ”O, onu (Rəsulullah sallallahu aleyhi və səlləm Qurani-Kərimi Allaha) iftira olaraq gətirmişdir?” De: ”Əgər mən onu (Allaha) iftira olaraq gətirmişəmsə, o zaman siz Allaha qarşı mənim üçün heç bir şeyə malik (sahib) deyilsiniz. Sizin (hər yanda bol-bol) nə (batillər) danışdığınızı O (Allah) ən yaxşı Biləndir. Mənimlə sizin aranızda şahid olaraq O (Allah) yetər və O, Ğafurdur (çox Bağışlayandır), Rahimdir”.

İzah

'deyirlər ki: ”O, onu … gətirmişdir? De:' — birinci sitat bağlanmır

46:17Dırnaq və mötərizəMÖTƏRİZƏ
46:17 · hazırkı

-17: Kimisi də valideynlərinə (belə) deyir: ”Uf sizə! Məndən əvvəl neçə-neçə nəsillər gəlib keçdiyi halda, siz məni (öldükdən sonra qəbirdən) çıxarılacağımlamı təhdid edirsiniz?” Onlar da Allahdan yardım diləyərək (deyirdilər: “Veyl olsun sənə, iman et! (Çünki,) həqiqətən də Allahın vədi haqdır!” O (isə belə) deyirdi: ”Bu, keçmişdəkilərin əsatirlərindən (əfsanələrindən) başqa bir şey deyildir”.

46:17 · təklif

-17: Kimisi də valideynlərinə (belə) deyir: ”Uf sizə! Məndən əvvəl neçə-neçə nəsillər gəlib keçdiyi halda, siz məni (öldükdən sonra qəbirdən) çıxarılacağımlamı təhdid edirsiniz?” Onlar da Allahdan yardım diləyərək (deyirdilər): “Veyl olsun sənə, iman et! (Çünki,) həqiqətən də Allahın vədi haqdır!” O (isə belə) deyirdi: ”Bu, keçmişdəkilərin əsatirlərindən (əfsanələrindən) başqa bir şey deyildir”.

İzah

(deyirdilər: “Veyl olsun sənə… — mötərizə bağlanmır

46:20Dırnaq və mötərizəMÖTƏRİZƏ
46:20 · hazırkı

-20: O gün kafirlər Oda (Cəhənnəmə) ərz olunacaqlar (və onlara belə deyiləcək: “Siz dünya həyatınızda gözəl, pak şeylərinizi sərf edib bitirdiniz və ondan zövq aldınız, faydalandınız. Bu gün (isə) yer üzündə haqsız yerə kibrlənməyinizə və fasiqlik etməyinizə görə alçaldıcı bir əzab ilə cəzalandırılacaqsınız!”

46:20 · təklif

-20: O gün kafirlər Oda (Cəhənnəmə) ərz olunacaqlar (və onlara belə deyiləcək): “Siz dünya həyatınızda gözəl, pak şeylərinizi sərf edib bitirdiniz və ondan zövq aldınız, faydalandınız. Bu gün (isə) yer üzündə haqsız yerə kibrlənməyinizə və fasiqlik etməyinizə görə alçaldıcı bir əzab ilə cəzalandırılacaqsınız!”

İzah

(və onlara belə deyiləcək: “Siz dünya… — mötərizə bağlanmır

46:24Dırnaq və mötərizədırnaq/hərf
46:24 · hazırkı

-24: Nəhayət onu (əzabı) vadilərinə doğru gələn bir bulud şəklində gördükdə: ”Bu, bizə yağış yağdıracaq buluddur!”-dedilər. (Hud dedi: ”Xeyr,) Əksinə! O, sizin tələsdirdiyiniz şeydir (gəlməsini tələb etdiyiniz əzabdır)! (Elə) bir külək ki, onda ağrılı bir əzab vardır!

46:24 · təklif

-24: Nəhayət onu (əzabı) vadilərinə doğru gələn bir bulud şəklində gördükdə: ”Bu, bizə yağış yağdıracaq buluddur!”-dedilər. (Hud dedi:) ”Xeyr, əksinə! O, sizin tələsdirdiyiniz şeydir (gəlməsini tələb etdiyiniz əzabdır)! (Elə) bir külək ki, onda ağrılı bir əzab vardır!”

İzah

(Hud dedi: ”Xeyr,) Əksinə! — dırnaq mötərizənin içində açılır

Hudun sözü ayənin sonunadək davam edir, ona görə bağlayan dırnaq da əlavə olunub.

46:28Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
46:28 · hazırkı

-28: (Allaha) yaxınlaşmaq üçün Allahdan başqa ilahlar etdikləri (məbudlar) onlara yardım etməli deyilmiydi? Əksinə, onlar onlardan uzaqlaşıb getdilər. Bu, onların yalanları, böhtanları və (Allaha) atdıqları iftiralarıdır.

46:28 · təklif

-28: (Allaha) yaxınlaşmaq üçün Allahdan başqa ilahlar etdikləri (məbudlar) onlara yardım etməli deyildimi? Əksinə, onlar onlardan uzaqlaşıb getdilər. Bu, onların yalanları, böhtanları və (Allaha) atdıqları iftiralarıdır.

İzah

deyilmiydi

46:29Dırnaq və mötərizədırnaq/mötərizə
46:29 · hazırkı

-29: (Xatırla ki,) bir zaman Biz cinlərdən bir dəstəni sənə yönəltmişdik ki, Quran dinləsinlər. Onlar onun yanına gəldikdə dedilər: ”Susun (və dinləyin!” Quranın oxunması) bitdikdə(n sonra isə), öz qövmlərinin yanına (Allahın qəzəbi, əzabı, cəzası ilə) qorxudub xəbərdar edənlər (onları iman etməyə səsləyənlər) olaraq döndülər.

46:29 · təklif

-29: (Xatırla ki,) bir zaman Biz cinlərdən bir dəstəni sənə yönəltmişdik ki, Quran dinləsinlər. Onlar onun yanına gəldikdə dedilər: ”Susun (və dinləyin)!” (Quranın oxunması) bitdikdə(n sonra isə), öz qövmlərinin yanına (Allahın qəzəbi, əzabı, cəzası ilə) qorxudub xəbərdar edənlər (onları iman etməyə səsləyənlər) olaraq döndülər.

İzah

'”Susun (və dinləyin!” Quranın oxunması) bitdikdə(n sonra isə)' — mötərizə ilə dırnaq bir-birinə girib

46:34Qrammatikazaman
46:34 · hazırkı

-34: O gün kafirlər Oda ərz olunacaqlar (və onlara belə deyiləcək:) “Məgər bu haqq deyilmi?” Onlar deyəcəklər: ”Əksinə, Rəbbimizə and olsun (ki, belədir)!” O dedi: ”Küfr etdiyinizə görə dadın əzabı!”

46:34 · təklif

-34: O gün kafirlər Oda ərz olunacaqlar (və onlara belə deyiləcək:) “Məgər bu haqq deyilmi?” Onlar deyəcəklər: ”Əksinə, Rəbbimizə and olsun (ki, belədir)!” O deyəcək: ”Küfr etdiyinizə görə dadın əzabı!”

İzah

O dedi: ”Küfr etdiyinizə görə dadın əzabı!” (axirət səhnəsi)

47. Muhammad3 qeyd

47:15Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
47:15 · hazırkı

-15: Müttəqilərə vəd olunan Cənnətin məsəli (belədir); orada xarab olmayan sudan çaylar, dadı dəyişməyən süddən çaylar, içənlərə ləzzət verən şərabdan çaylar və süzülmüş (saf) baldan olan çaylar vardır. Onlar üçün orada bütün meyvələrdən və Rəbləri tərəfindən məğfirət (bağışlanma) vardır. (Məgər onlar) od içində daimi qalan və özünə qaynar su içirdilərək (o suyun da) bağırsaqlarını parça-parça etdiyi kimsələr kimi ola bilərlərmi?

47:15 · təklif

-15: Müttəqilərə vəd olunan Cənnətin məsəli (belədir); orada xarab olmayan sudan çaylar, dadı dəyişməyən süddən çaylar, içənlərə ləzzət verən şərabdan çaylar və süzülmüş (saf) baldan olan çaylar vardır. Onlar üçün orada bütün meyvələrdən və Rəbləri tərəfindən məğfirət (bağışlanma) vardır. (Məgər onlar) od içində daimi qalan və özünə qaynar su içirilərək (o suyun da) bağırsaqlarını parça-parça etdiyi kimsələr kimi ola bilərlərmi?

İzah

qaynar su içirdilərək

47:19Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
47:19 · hazırkı

-19: Bil ki, Allahdan başqa ilah yoxdur və (sonra da) özünün, mömin kişilərin və möminə qadınların günah(lar)ı üçün bağışlanma dilə. Allah sizin dönüb dolaşdığınız yeri (gecə ikən nə əməllər etdiyinizi) də, duracağınız yeri (gündüz vaxtı nə əməllər etdiyinizi) də (hər halınızı haqqı ilə) bilir.

47:19 · təklif

-19: Bil ki, Allahdan başqa ilah yoxdur və (sonra da) özünün, mömin kişilərin və mömin qadınların günah(lar)ı üçün bağışlanma dilə. Allah sizin dönüb dolaşdığınız yeri (gecə ikən nə əməllər etdiyinizi) də, duracağınız yeri (gündüz vaxtı nə əməllər etdiyinizi) də (hər halınızı haqqı ilə) bilir.

İzah

möminə qadınların

47:1, 47:8Məna və strukturyeniAYDINLIQ
47:1 · hazırkı

-1: Küfr edib Allahın yoluna əngəl olanların əməllərini (Allah haqdan) sapdırmışdır.

47:1 · təklif

-1: Küfr edib Allahın yoluna əngəl olanların əməllərini (Allah) boşa çıxarmışdır.

47:8 · hazırkı

-8: Məhv olsun kafirlər! (Allah) onların əməllərini sapdırmışdır.

47:8 · təklif

-8: Məhv olsun kafirlər! (Allah) onların əməllərini boşa çıxarmışdır.

47:1 · ərəbcə

ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ أَضَلَّ أَعۡمَٰلَهُمۡ ١

47:8 · ərəbcə

وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَتَعۡسٗا لَّهُمۡ وَأَضَلَّ أَعۡمَٰلَهُمۡ ٨

İzah

أضل أعمالهم əməllərini sapdırmışdır — hərfi, oxucuya anlaşılmır; eyni surədə 47:4 فلن يضل أعمالهم düzgün boşa çıxarmayacaqdır verilib

48. Al-Fath3 qeyd

48:6Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
48:6 · hazırkı

-6: (Bu, həm də ona görədir ki) O, Allah haqqında pis zəndə olan münafiq kişilərə və münafiq qadınlara və müşrik kişilərə və müşrik qadınlara əzab etsin. Onların (möminlər haqqında) umduqları pis şeylər öz başlarına gəlsin! Allah onlara qəzəb etmiş, onları lənətləmiş və onlar üçün Cəhənnəmi hazırlamışdır, ora nə pis dönüş yeridir!

48:6 · təklif

-6: (Bu, həm də ona görədir ki) O, Allah haqqında pis zənndə olan münafiq kişilərə və münafiq qadınlara və müşrik kişilərə və müşrik qadınlara əzab etsin. Onların (möminlər haqqında) umduqları pis şeylər öz başlarına gəlsin! Allah onlara qəzəb etmiş, onları lənətləmiş və onlar üçün Cəhənnəmi hazırlamışdır, ora nə pis dönüş yeridir!

İzah

pis zəndə olan

48:15Qrammatikaqrammatika
48:15 · hazırkı

-15: Sizə qənimətlərə tərəf onu götürməyə getdiyiniz zaman (cihada çıxmayıb evlərində) geridə qalanlar deyəcəklər: ”Bizi buraxın, sizin ardınızca gələk”. Onlar Allahın kəlamını dəyişdirmək istəyirlər. De: ”Siz əsla bizim arxamızca gəlməyəcəksiniz! Allah bundan əvvəl (sizin haqqınızda) belə demişdir!” (Onda) onlar (belə) deyəcəklər: ”Əksinə, siz bizə həsəd edirsiniz”. Əksinə, onlar yalnız çox az anlayırlar (qavrayırlar).

48:15 · təklif

-15: Siz qənimətlərə tərəf onu götürməyə getdiyiniz zaman (cihada çıxmayıb evlərində) geridə qalanlar deyəcəklər: ”Bizi buraxın, sizin ardınızca gələk”. Onlar Allahın kəlamını dəyişdirmək istəyirlər. De: ”Siz əsla bizim arxamızca gəlməyəcəksiniz! Allah bundan əvvəl (sizin haqqınızda) belə demişdir!” (Onda) onlar (belə) deyəcəklər: ”Əksinə, siz bizə həsəd edirsiniz”. Əksinə, onlar yalnız çox az anlayırlar (qavrayırlar).

İzah

Sizə qənimətlərə tərəf … getdiyiniz zaman

48:29Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik) + BURAXILMA
48:29 · hazırkı

-29: Muhəmməd Allahın Rəsuludur. Onunla birlikdə olanlar kafirlərə qarşı şiddətli, öz aralarında rəhmlidirlər. Sən onları çoxlu rüku edən və çoxlu səcdə edən görərsən, onlar Allahdan bir lütf (bağışlanma) və razılıq (riza) arayırlar (istəyirlər), onların əlamətləri üzlərində olan səcdələrin izidir. Bu, onların Tövratda olan məsəlidir. İncildə olan məsəlləri isə (belədir); o, bir əkin kimidir ki, öz toxumunu cücərtmiş, onu qüvvətləndirmiş və o da öz gövdəsi üzərində şax durmuşdur. O, (belə olması ilə) əkinçiləri heyrətləndirir ki, onunla kafirləri qəzəbləndirsin. Allah onlardan iman gətirib saleh əməllər edənlərə məğfirət (bağışlanma) və böyük bir əcr vəd etmişdir.

48:29 · təklif

-29: Muhəmməd Allahın Rəsuludur. Onunla birlikdə olanlar kafirlərə qarşı şiddətli, öz aralarında rəhmlidirlər. Sən onları çoxlu rüku edən və çoxlu səcdə edən görərsən, onlar Allahdan bir lütf (bağışlanma) və razılıq (riza) arayırlar (istəyirlər), onların əlamətləri üzlərində olan səcdələrin izidir. Bu, onların Tövratda olan məsəlidir. İncildə olan məsəlləri isə (belədir); o, bir əkin kimidir ki, zoğunu çıxarmış, onu qüvvətləndirmiş, (zoğ) yoğunlaşmış və öz gövdəsi üzərində dikəlmişdir. O, (belə olması ilə) əkinçiləri heyrətləndirir ki, onunla kafirləri qəzəbləndirsin. Allah onlardan iman gətirib saleh əməllər edənlərə məğfirət (bağışlanma) və böyük bir əcr vəd etmişdir.

48:29 · ərəbcə

مُّحَمَّدٞ رَّسُولُ ٱللَّهِۚ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥٓ أَشِدَّآءُ عَلَى ٱلۡكُفَّارِ رُحَمَآءُ بَيۡنَهُمۡۖ تَرَىٰهُمۡ رُكَّعٗا سُجَّدٗا يَبۡتَغُونَ فَضۡلٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضۡوَٰنٗاۖ سِيمَاهُمۡ فِي وُجُوهِهِم مِّنۡ أَثَرِ ٱلسُّجُودِۚ ذَٰلِكَ مَثَلُهُمۡ فِي ٱلتَّوۡرَىٰةِۚ وَمَثَلُهُمۡ فِي ٱلۡإِنجِيلِ كَزَرۡعٍ أَخۡرَجَ شَطۡـَٔهُۥ فَـَٔازَرَهُۥ فَٱسۡتَغۡلَظَ فَٱسۡتَوَىٰ عَلَىٰ سُوقِهِۦ يُعۡجِبُ ٱلزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ ٱلۡكُفَّارَۗ وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ مِنۡهُم مَّغۡفِرَةٗ وَأَجۡرًا عَظِيمَۢا ٢٩

İzah

أخرج شطأه öz toxumunu cücərtmiş — شطء = zoğ, filiz; فاستغلظ (yoğunlaşmış) düşüb

49. Al-Hujuraat1 qeyd

49:12Durğu və boşluqdurğu
49:12 · hazırkı

-12: Ey iman gətirənlər! Zənnin çoxundan uzaq durun! (Çünki,) həqiqətən də zənnin bəzisi böyük günahdır! Bir-birinizə qarşı casusluq etməyin (bir-birinizi güdməyin, gizli hallarınızı gizlicə araşdırmayın) Kiminiz kiminizin qeybətini də etməsin (o olmadığı yerdə, onun arxasınca, qiyabında danışıb onu pisləməsin)! Heç sizdən biriniz öz qardaşının ətini, o ölü ikən yeyərmi? Siz onu (ölmüş qardaşınızın ətini yeməyi) xoşagəlməz (çirkin) gördünüz, (odur ki,) Allahdan (haqqı ilə) qorxun, təqvalı olun! Həqiqətən də Allah Təvvabdır (tövbələri çox-çox qəbul Edəndir), Rahimdir (çox-çox rəhm Edəndir)!

49:12 · təklif

-12: Ey iman gətirənlər! Zənnin çoxundan uzaq durun! (Çünki,) həqiqətən də zənnin bəzisi böyük günahdır! Bir-birinizə qarşı casusluq etməyin (bir-birinizi güdməyin, gizli hallarınızı gizlicə araşdırmayın)! Kiminiz kiminizin qeybətini də etməsin (o olmadığı yerdə, onun arxasınca, qiyabında danışıb onu pisləməsin)! Heç sizdən biriniz öz qardaşının ətini, o ölü ikən yeyərmi? Siz onu (ölmüş qardaşınızın ətini yeməyi) xoşagəlməz (çirkin) gördünüz, (odur ki,) Allahdan (haqqı ilə) qorxun, təqvalı olun! Həqiqətən də Allah Təvvabdır (tövbələri çox-çox qəbul Edəndir), Rahimdir (çox-çox rəhm Edəndir)!

İzah

…araşdırmayın) Kiminiz — cümlə sonunda işarə yoxdur

50. Qaaf7 qeyd

50:13Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
50:13 · hazırkı

-13: Ad (qövmü), firon və Lutun qardaşları (xalqı) da,...

50:13 · təklif

-13: Ad (qövmü), Firon və Lutun qardaşları (xalqı) da,...

İzah

Ad (qövmü), firon və…

50:18Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
50:18 · hazırkı

-18: Ağzından çıxardığı elə bir ləfz yoxdur ki, onun yanında (o ləfzi yazmaq üçün) hazır duran bir katib (əməllətini yazan mələk) olmuş olmasın.

50:18 · təklif

-18: Ağzından çıxardığı elə bir ləfz yoxdur ki, onun yanında (o ləfzi yazmaq üçün) hazır duran bir katib (əməllərini yazan mələk) olmuş olmasın.

İzah

(əməllətini yazan mələk)

50:23, 50:27, 50:28Qrammatikazaman
50:23 · hazırkı

-23: Onun (yanından ayrılmayan) yoldaşı dedi: ”Mənim bu yanımdakı (artıq) hazırdır!”

50:23 · təklif

-23: Onun (yanından ayrılmayan) yoldaşı deyəcək: ”Mənim bu yanımdakı (artıq) hazırdır!”

50:27 · hazırkı

-27: Onun yoldaşı (yaxını) dedi: ”Rəbbimiz! Onu mən həddi aşan biri etmədim (sapdırmadım), lakin o özü uzaq bir sapıqlıq içində idi!”

50:27 · təklif

-27: Onun yoldaşı (yaxını) deyəcək: ”Rəbbimiz! Onu mən həddi aşan biri etmədim (sapdırmadım), lakin o özü uzaq bir sapıqlıq içində idi!”

50:28 · hazırkı

-28: O, dedi: ”Mənim hüzurumda çəkişməyin! Şübhəsiz ki, Mən sizə öncədən (Allahın əzab) vəd(ini xatırladan rəsulları) göndərmişdim!

50:28 · təklif

-28: O, deyəcək: ”Mənim hüzurumda çəkişməyin! Şübhəsiz ki, Mən sizə öncədən (Allahın əzab) vəd(ini xatırladan rəsulları) göndərmişdim!

İzah

axirət səhnəsində dedi (50:30 deyəcəyik)

50:32Durğu və boşluqboşluq
50:32 · hazırkı

-32: Budur sizə vəd edilən␣(Cənnət)!O, hər bir (tövbə edib Allaha) üz tutan, (Allahın) hüdudlarını qoruyub gözləyən (Onun əmrinə, nəhyinə riayət edən),...

50:32 · təklif

-32: Budur sizə vəd edilən(Cənnət)!␣O, hər bir (tövbə edib Allaha) üz tutan, (Allahın) hüdudlarını qoruyub gözləyən (Onun əmrinə, nəhyinə riayət edən),...

İzah

vəd edilən (Cənnət)!O, hər bir

50:44Böyük/kiçik hərfüslub
50:44 · hazırkı

-44: O gün yer, içində olanlardan (qurtulmaq üçün) sürətlə parçalanacaqdır! Bu, bizim üçün asan bir toplamadır (məxluqatı dirildərək bir araya toplamadır)!

50:44 · təklif

-44: O gün yer, içində olanlardan (qurtulmaq üçün) sürətlə parçalanacaqdır! Bu, Bizim üçün asan bir toplamadır (məxluqatı dirildərək bir araya toplamadır)!

İzah

Allahın sözündə Bu, bizim üçün asan bir toplamadır kiçik hərflə

50:44Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
50:44 · hazırkı

-44: O gün yer, içində olanlardan (qurtulmaq üçün) sürətlə parçalanacaqdır! Bu, bizim üçün asan bir toplamadır (məxluqatı dirildərək bir araya toplamadır)!

50:44 · təklif

-44: O gün yer yarılacaq və onlar (oradan) sürətlə çıxacaqlar! Bu, bizim üçün asan bir toplamadır (məxluqatı dirildərək bir araya toplamadır)!

50:44 · ərəbcə

يَوۡمَ تَشَقَّقُ ٱلۡأَرۡضُ عَنۡهُمۡ سِرَاعٗاۚ ذَٰلِكَ حَشۡرٌ عَلَيۡنَا يَسِيرٞ ٤٤

İzah

سراعا insanlara aiddir (sürətlə çıxırlar), yerə yox; (qurtulmaq üçün) əsassız əlavədir

50:14Qrammatikayeniqrammatika
50:14 · hazırkı

-14: ...Əykə əshabı və Tubbə’ qövmü də, onların hamısı rəsulları(mı) yalanladılar və (onların üzərinə) Mənim (əzab) vədim haqq oldu.

50:14 · təklif

-14: ...Əykə əshabı və Tubbə’ qövmü də, onların hamısı rəsulları yalanladılar və (onların üzərinə) Mənim (əzab) vədim haqq oldu.

İzah

onların hamısı rəsulları(mı) yalanladılar — sual şəkilçisi yersizdir (كل كذب الرسل xəbər cümləsidir)

51. Adh-Dhaariyat3 qeyd

51:14Dırnaq və mötərizədırnaq
51:14 · hazırkı

-14: "Dadın əzabınızı! Bu, sizin o tələsdirdiyiniz (istehza ilə tez olmasını, tezliklə gəlməsini istədiyiniz) şeydir!

51:14 · təklif

-14: "Dadın əzabınızı! Bu, sizin o tələsdirdiyiniz (istehza ilə tez olmasını, tezliklə gəlməsini istədiyiniz) şeydir!"

İzah

"Dadın əzabınızı!… — bağlanmır

51:38, 54:41Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
51:38 · hazırkı

-38: (Həmçinin) Musada da (ayətlər vardır). Bir zaman onu açıq-aydın dəlillə fironun yanına rəsul olaraq göndərdik.

51:38 · təklif

-38: (Həmçinin) Musada da (ayətlər vardır). Bir zaman onu açıq-aydın dəlillə Fironun yanına rəsul olaraq göndərdik.

54:41 · hazırkı

-41: And olsun ki, firon ailəsinə (tərəfdarlarına, əyan-əşrəfinə qorxudub xəbərdar edən) rəsullarım gəlmişdi.

54:41 · təklif

-41: And olsun ki, Firon ailəsinə (tərəfdarlarına, əyan-əşrəfinə qorxudub xəbərdar edən) rəsullarım gəlmişdi.

İzah

fironun, firon ailəsinə kiçik hərflə

51:44Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
51:44 · hazırkı

-44: Onlar isə Rəblərinin əmrinə qarşı təkəbbürlülük etdilər və ardınca da onlar baxa-baxa ildırım əzabı onları yaxaladı.

51:44 · təklif

-44: Onlar isə Rəblərinin əmrinə qarşı təkəbbürlük etdilər və ardınca da onlar baxa-baxa ildırım əzabı onları yaxaladı.

İzah

təkəbbürlülük etdilər

52. At-Tur3 qeyd

52:14–52:16Dırnaq və mötərizədırnaq
52:14 kontekst, dəyişmir

-14: (Onlara belə deyiləcək): ”Bu, sizin (vaxtilə) yalanladığınız Oddur!

52:15 kontekst, dəyişmir

-15: Bu bir sehrdirmi, yoxsa siz görmürsünüz?

52:16 · hazırkı

-16: Girin onun içinə! Səbr etsəniz də, səbr etməsəniz də sizin üçün eynidir! Siz ancaq vaxtilə (dünya həyatında) etdiyiniz əməllərinizin cəzasını almaqdasınız!

52:16 · təklif

-16: Girin onun içinə! Səbr etsəniz də, səbr etməsəniz də sizin üçün eynidir! Siz ancaq vaxtilə (dünya həyatında) etdiyiniz əməllərinizin cəzasını almaqdasınız!”

İzah

(Onlara belə deyiləcək): ”Bu, sizin… — sitat 52:16-da bağlanmır

52:19Dırnaq və mötərizədırnaq/mötərizə
52:19 · hazırkı

-19: (Onlara belə deyiləcək: ”Vaxtilə dünyada ikən) etdiyiniz (saleh) əməllərə görə nuşcanlıqla yeyib-için!”

52:19 · təklif

-19: (Onlara belə deyiləcək:) ”(Vaxtilə dünyada ikən) etdiyiniz (saleh) əməllərə görə nuşcanlıqla yeyib-için!”

İzah

'(Onlara belə deyiləcək: ”Vaxtilə dünyada ikən) etdiyiniz…' — dırnaq mötərizənin içində açılır

52:33Dırnaq və mötərizədırnaq
52:33 · hazırkı

-33: Yoxsa deyirlər ki, o, onu (Quranı) özündən uydurur (Allaha, Onun demədiyi sözləri nisbət edir, Allah adından Onun demədiklərini deyir)?” Əksinə, onlar özləri iman etmirlər.

52:33 · təklif

-33: Yoxsa deyirlər ki, o, onu (Quranı) özündən uydurur (Allaha, Onun demədiyi sözləri nisbət edir, Allah adından Onun demədiklərini deyir)? Əksinə, onlar özləri iman etmirlər.

İzah

…demədiklərini deyir)?” — açılmamış artıq dırnaq

53. An-Najm3 qeyd

53:18Böyük/kiçik hərfüslub
53:18 · hazırkı

-18: And olsun ki o, Rəbbinin böyük ayətlərindən (bir qismini, Allahın Ona göstərdiklərini) gördü.

53:18 · təklif

-18: And olsun ki o, Rəbbinin böyük ayətlərindən (bir qismini, Allahın ona göstərdiklərini) gördü.

İzah

Peyğəmbərə aid Allahın Ona göstərdiklərini böyük hərflə

53:42Qrammatikaqrammatika
53:42 · hazırkı

-42: (Ona xəbər verilmədimi ki, hər şeyin) bitib durduğu yeri (yalnız) sənin Rəbbinədir (?)

53:42 · təklif

-42: (Ona xəbər verilmədimi ki,) son dönüş (hər şeyin bitib durduğu yer) yalnız sənin Rəbbinədir?

İzah

(…hər şeyin) bitib durduğu yeri (yalnız) sənin Rəbbinədir (?)

53:13Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
53:13 · hazırkı

-13: And olsun ki, o onu başqa bir nüzulda da (bundan əvvəl bir dəfə də) görmüşdü,...

53:13 · təklif

-13: And olsun ki, o onu başqa bir nüzulda da (ikinci dəfə) görmüşdü,...

53:13 · ərəbcə

وَلَقَدۡ رَءَاهُ نَزۡلَةً أُخۡرَىٰ ١٣

İzah

نزلة أخرى (bundan əvvəl bir dəfə də) görmüşdü — ikinci görüş (Sidrətul-müntəhada, Merac gecəsi) 53:7-dəki üfüq görüşündən **sonradır**; mötərizə xronologiyanı tərsinə çevirir

54. Al-Qamar4 qeyd

54:20Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
54:20 · hazırkı

-20: O (tufan) insanları (yerlərindən elə dəhşətlə) çıxarıb atırdı ki, sanki onlar (yerin dərinliklərindən) çıxırılmış xurma kötükləri idilər.

54:20 · təklif

-20: O (tufan) insanları (yerlərindən elə dəhşətlə) çıxarıb atırdı ki, sanki onlar (yerin dərinliklərindən) qoparılmış (kökündən çıxarılmış) xurma kötükləri idilər.

İzah

çıxırılmış xurma kötükləri

54:35Böyük/kiçik hərfüslub
54:35 · hazırkı

-35: ...öz qatımızdan bir nemət olaraq. Biz şükr edən kimsələri belə mükafatlandırırıq.

54:35 · təklif

-35: ...Öz qatımızdan bir nemət olaraq. Biz şükr edən kimsələri belə mükafatlandırırıq.

İzah

öz qatımızdan bir nemət olaraq

54:47Qrammatikaqrammatika
54:47 · hazırkı

-47: Şübhə yoxdur ki, mucrimlər (günahkarlar) sapıqlıq və odlar içindədir!

54:47 · təklif

-47: Şübhə yoxdur ki, mucrimlər (günahkarlar) sapıqlıq və odlar içindədirlər!

İzah

mucrimlər … içindədir

54:34Dırnaq və mötərizəyenimötərizəsiz əlavə
54:34 · hazırkı

-34: Şübhəsiz ki, Biz onların üstünə (daşları yerdən sovurub üstlərinə atan tufan) fırtına göndərdik, Lutun ailəsindən və ona iman edənlərdən başqa. Biz onları səhər vaxtı xilas etdik...

54:34 · təklif

-34: Şübhəsiz ki, Biz onların üstünə (daşları yerdən sovurub üstlərinə atan tufan) fırtına göndərdik, Lutun ailəsindən (və ona iman edənlərdən) başqa. Biz onları səhər vaxtı xilas etdik...

İzah

Lutun ailəsindən və ona iman edənlərdən başqa — ona iman edənlər ərəbcədə yoxdur

55. Ar-Rahmaan1 qeyd

55:5Dırnaq və mötərizədipnot
55:5 · hazırkı

-5:Günəş və Ay, o ikisi bir hesabladır2.

55:5 · təklif

-5:Günəş və Ay, o ikisi bir hesabladır.

İzah

o ikisi bir hesabladır2 — yetim 2

56. Al-Waaqia3 qeyd

56:29Durğu və boşluqdurğu
56:29 · hazırkı

-29: ..və budaqları bir-birinə girmiş talha (akasiya) ağaclarının (arasında),...

56:29 · təklif

-29: ...və budaqları bir-birinə girmiş talha (akasiya) ağaclarının (arasında),...

İzah

..və budaqları (iki nöqtə)

56:57Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
56:57 · hazırkı

-57: Biz sizi xəlq etmişik, (bunun müqabilində) siz də bunu doğrulamalı deyilmiydiniz?

56:57 · təklif

-57: Biz sizi xəlq etmişik, (bunun müqabilində) siz də bunu doğrulamalı deyildinizmi?

İzah

deyilmiydiniz

56:84Dırnaq və mötərizəsimvol
56:84 · hazırkı

-84: ...o zaman siz baxırsınız (aciz və çarəsiz⏎halda gözləyirsiniz)...

56:84 · təklif

-84: ...o zaman siz baxırsınız (aciz və çarəsiz␣halda gözləyirsiniz)...

İzah

ayə mətninin ortasında sətir sonu (\n) var: (aciz və çarəsiz ⏎ halda…)

57. Al-Hadid5 qeyd

57:11Böyük/kiçik hərfüslub
57:11 · hazırkı

-11: Kimdir o kimsə ki, Allaha gözəl bir borc versin, o da onu (borcunun müqabilində alacağı savabı, yaxud da malını) onun üçün qat-qat artırsın? (Üstəlik) onun üçün kərim (ən nəfis, ən gözəl) olan bir əcr (mükafat) vardır.

57:11 · təklif

-11: Kimdir o kimsə ki, Allaha gözəl bir borc versin, O da onu (borcunun müqabilində alacağı savabı, yaxud da malını) onun üçün qat-qat artırsın? (Üstəlik) onun üçün kərim (ən nəfis, ən gözəl) olan bir əcr (mükafat) vardır.

İzah

Allaha aid o da onu … qat-qat artırsın kiçik hərflə

57:14Dırnaq və mötərizəorfoqrafiya + dırnaq
57:14 · hazırkı

-14: Onlar onlara səslənəcəklər: ”Biz sizinlə birlikdə deyilmiydik?” Onlar (isə belə) deyəcəklər: ”Əksinə (dünyada bizimlə birlikdə idiniz), lakin siz özünüz özünüzü fitnəyə saldınız, (bizlərə bir bəla üz verməsini) gözlədiniz, (Allaha, Onun haqq dininə) şübhə etdiniz və Allahın əmri gələnə qədər xam xəyallar sizi aldatdı. (Üstəlik) aldadan kimsə (iblis, şeytan) də sizi Allah ilə (Allahın mərhəməti, əfv edən olması kimi şeylərlə) aldatdı.

57:14 · təklif

-14: Onlar onlara səslənəcəklər: ”Biz sizinlə birlikdə deyildikmi?” Onlar (isə belə) deyəcəklər: ”Əksinə (dünyada bizimlə birlikdə idiniz), lakin siz özünüz özünüzü fitnəyə saldınız, (bizlərə bir bəla üz verməsini) gözlədiniz, (Allaha, Onun haqq dininə) şübhə etdiniz və Allahın əmri gələnə qədər xam xəyallar sizi aldatdı. (Üstəlik) aldadan kimsə (iblis, şeytan) də sizi Allah ilə (Allahın mərhəməti, əfv edən olması kimi şeylərlə) aldatdı.”

İzah

deyilmiydik; möminlərin cavabı bağlanmır

57:27Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
57:27 · hazırkı

-27: Sonra onların arxasınca rəsullarımızı ard-arda (dalbadal) göndərdik, Məryəm oğlu İsanı da (özündən əvvəlki rəsulların ardınca) göndərdik, ona İncili əta etdik, ona ittiba edənlərin (tabe olanların) qəlblərinə də şəvqət və rəhmət qoyduq. Onlar(dan bir dəstə isə) ruhbanlığı (rahibliyi) özlərindən dində yenilik olaraq uydurdu, Biz onu (ruhbanlığı) onlara fərz etməmişdik, onlar bunu yalnız Allahın rizasını arayaraq etmişdilər, lakin ona (özlərindən uydurduqlarına) da haqqı ilə riayət etmədilər, Biz də onlardan iman edənlərə əcrlərini verdik. Onlardan çoxu fasiqlərdir.

57:27 · təklif

-27: Sonra onların arxasınca rəsullarımızı ard-arda (dalbadal) göndərdik, Məryəm oğlu İsanı da (özündən əvvəlki rəsulların ardınca) göndərdik, ona İncili əta etdik, ona ittiba edənlərin (tabe olanların) qəlblərinə də şəfqət və rəhmət qoyduq. Onlar(dan bir dəstə isə) ruhbanlığı (rahibliyi) özlərindən dində yenilik olaraq uydurdu, Biz onu (ruhbanlığı) onlara fərz etməmişdik, onlar bunu yalnız Allahın rizasını arayaraq etmişdilər, lakin ona (özlərindən uydurduqlarına) da haqqı ilə riayət etmədilər, Biz də onlardan iman edənlərə əcrlərini verdik. Onlardan çoxu fasiqlərdir.

İzah

şəvqət və rəhmət qoyduq

57:10Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
57:10 · hazırkı

-10: Sizə nə olub ki, Allahın yolunda infaq etmirsiniz? (Halbuki,) səmaların və yerin mirası yalnız Allaha məxsusdur! Sizlərdən fəthdən öncə (malından) infaq edib (Allah yolunda cihad edərək) döyüşənlər (digərləri ilə) bərabər (eyni) deyillər. Onlar, özlərindən sonra infaq edib savaşanlardan dərəcə yönündən daha əzəmətlidirlər. (Lakin) Allah (onların) hamısına Husnə (Cənnəti) vəd etmişdir. Allah sizin etdiyiniz əməllərinizdən Xabirdir (haqqı ilə xəbərdar Olandır)!

57:10 · təklif

-10: Sizə nə olub ki, Allahın yolunda infaq etmirsiniz? (Halbuki,) səmaların və yerin mirası yalnız Allaha məxsusdur! Sizlərdən fəthdən öncə (malından) infaq edib (Allah yolunda cihad edərək) döyüşənlər (digərləri ilə) bərabər (eyni) deyillər. Onlar, fəthdən sonra infaq edib döyüşənlərdən dərəcə yönündən daha əzəmətlidirlər. (Lakin) Allah (onların) hamısına Husnə (Cənnəti) vəd etmişdir. Allah sizin etdiyiniz əməllərinizdən Xabirdir (haqqı ilə xəbərdar Olandır)!

57:10 · ərəbcə

وَمَا لَكُمۡ أَلَّا تُنفِقُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلِلَّهِ مِيرَٰثُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ لَا يَسۡتَوِي مِنكُم مَّنۡ أَنفَقَ مِن قَبۡلِ ٱلۡفَتۡحِ وَقَٰتَلَۚ أُوْلَٰٓئِكَ أَعۡظَمُ دَرَجَةٗ مِّنَ ٱلَّذِينَ أَنفَقُواْ مِنۢ بَعۡدُ وَقَٰتَلُواْۚ وَكُلّٗا وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ١٠

İzah

من الذين أنفقوا من بعد özlərindən sonra infaq edib savaşanlardan — من بعد = **fəthdən** sonra (ayənin əvvəlindəki من قبل الفتح ilə qarşılaşdırma)

57:29Yazı (orfoqrafiya)yenisöz seçimi
57:29 · hazırkı

-29: Qoy kitab əhli bilsinlər ki, onlar Allahın fəzlindən, lütfündən (birilərinə verib, digərinə verməməkdə) heç nəyə qadir deyillər və olmayacaqlar da. (Eləcə də bilsinlər ki,) fəzilət tamamən Allahın əlindədir, onu istədiyi kimsəyə verir. Allah əzəmətli, böyük bir fəzl, lütf sahibidir.

57:29 · təklif

-29: Qoy kitab əhli bilsinlər ki, onlar Allahın fəzlindən, lütfündən (birilərinə verib, digərinə verməməkdə) heç nəyə qadir deyillər və olmayacaqlar da. (Eləcə də bilsinlər ki,) lütf (fəzl) tamamilə Allahın əlindədir, onu istədiyi kimsəyə verir. Allah əzəmətli, böyük bir fəzl, lütf sahibidir.

İzah

وأن الفضل بيد الله fəzilət tamamən Allahın əlindədir — فضل burada lütf/bəxşişdir; fəzilət Azərbaycan dilində yaxşı keyfiyyət deməkdir

58. Al-Mujaadila3 qeyd

58:2Dırnaq və mötərizəorfoqrafiya + dipnot
58:2 · hazırkı

-2: Sizlərdən öz qadınlarına (zövcələrinə) zihar edənlər ki1 var, onlar (zihar etdikləri zövcələri) onların (o kişilərin) anaları deyillər, onların anaları yalnız onları doğan qadınlardır. Əsla şübhə yoxdur ki, həqiqətən də onlar sözlərdən munkər olanını deyirlər və yalan danışırlar. Həqiqətən də, şübhəsiz ki, Allah Afuvdur (əfvi, bağışlaması bol Olandır), Ğafurdur (çox Bağışlayandır).

58:2 · təklif

-2: Sizlərdən öz qadınlarına (zövcələrinə) zihar edənlər ki var, onlar (zihar etdikləri zövcələri) onların (o kişilərin) anaları deyillər, onların anaları yalnız onları doğan qadınlardır. Əsla şübhə yoxdur ki, həqiqətən də onlar sözlərdən münkər olanını deyirlər və yalan danışırlar. Həqiqətən də, şübhəsiz ki, Allah Afuvdur (əfvi, bağışlaması bol Olandır), Ğafurdur (çox Bağışlayandır).

İzah

zihar edənlər ki1 var; munkər olanını

58:8Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
58:8 · hazırkı

-8: Özlərinə (gizlicə) təklikdə danışmaq nəhy olunan, (lakin buna baxmayaraq) sonra (yenidən) nəhy olunduğu şeyə qayıdan, günah, düşmənçilik və Rəsula asilik üzərində gizlicə danışanları (toplananları) görmədinmi? Onlar sənin yanına gəldikdə səni Allahın salamladığından başqası ilə salamlayırlar və öz-özlərində (belə) deyirlər: ”Allah bizə dediklərimizə görə əzab verməli deyilmiydi?” Daxil olacaqları Cəhənnəm kifayətdir onlara! Ora necə də pis dönüş yeridir!

58:8 · təklif

-8: Özlərinə (gizlicə) təklikdə danışmaq nəhy olunan, (lakin buna baxmayaraq) sonra (yenidən) nəhy olunduğu şeyə qayıdan, günah, düşmənçilik və Rəsula asilik üzərində gizlicə danışanları (toplananları) görmədinmi? Onlar sənin yanına gəldikdə səni Allahın salamladığından başqası ilə salamlayırlar və öz-özlərində (belə) deyirlər: ”Allah bizə dediklərimizə görə əzab verməli deyildimi?” Daxil olacaqları Cəhənnəm kifayətdir onlara! Ora necə də pis dönüş yeridir!

İzah

deyilmiydi

58:21Qrammatikaqrammatika
58:21 · hazırkı

-21: Allah (belə) yazmışdır: ”Həqiqətən də, şübhə yoxdur ki, Mən və rəsullarım qalib gələcəkdir!” Şübhəsiz ki, Allah Qaviydir (Güc-qüvvət Sahibidir), Azizdir (İzzət Sahibidir, Üstün Olandır)!

58:21 · təklif

-21: Allah (belə) yazmışdır: ”Həqiqətən də, şübhə yoxdur ki, Mən və rəsullarım qalib gələcəyik!” Şübhəsiz ki, Allah Qaviydir (Güc-qüvvət Sahibidir), Azizdir (İzzət Sahibidir, Üstün Olandır)!

İzah

Mən və rəsullarım qalib gələcəkdir!

59. Al-Hashr3 qeyd

59:10Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
59:10 · hazırkı

-10: Onlardan sonra gələnlər (belə) deyirlər: ”Rəbbimiz! Bizi və imanda bizi qabaqlamış qardaşlarımızı bağışla və qəlblərimizdə iman gətirənlərə qarşı kin və nifrət qoyma! Rəbbimiz! Həqiqətən də, Sən Raufsan (çox Mərhəmətlisən, Şəvqətlisən), Rahimsən (çox rəhmlisən)!”

59:10 · təklif

-10: Onlardan sonra gələnlər (belə) deyirlər: ”Rəbbimiz! Bizi və imanda bizi qabaqlamış qardaşlarımızı bağışla və qəlblərimizdə iman gətirənlərə qarşı kin və nifrət qoyma! Rəbbimiz! Həqiqətən də, Sən Raufsan (çox Mərhəmətlisən, Şəfqətlisən), Rahimsən (çox rəhmlisən)!”

İzah

Şəvqətlisən

59:23Yazı (orfoqrafiya)hərf + orfoqrafiya
59:23 · hazırkı

-23: O, Özündən başqa ilah olmayan Allahdır! əl-Məlikdir (bütün məxluqatın mütləq hökmdarıdır), əl-Quddusdur (bütün eyiblərdən, qüsurlardan münəzzəhdir), əs-Salamdır (bütün eyiblərdən səlim olandır, salamatlıq verəndir), əl-Mumindir (əmin olunandır, əmin-amanlıq verəndir, rəsullarını doğrulayandır), əl-Muheymindir (məxluqatının üzərində mütləq hakimiyyət sahibidir, onları qoruyandır, himayə edəndir, onlara nəzarət edəndir), əl-Azizdir (kimsənin əsla qalib gələ bilməyəcəyi, sonsuz izzət sahibidir) , əl-Cabbardır (bütün düşmənlərini qəhr edə bilən, hər kəsi boyun əydirə biləndir), əl-Mutəkəbbirdir (Böyükdür, Ucadır, Əzəmətlidir)! Allah onların şərik qoşduqlarından uzaq və ucadır!

59:23 · təklif

-23: O, Özündən başqa ilah olmayan Allahdır! Əl-Məlikdir (bütün məxluqatın mütləq hökmdarıdır), əl-Quddusdur (bütün eyiblərdən, qüsurlardan münəzzəhdir), əs-Salamdır (bütün eyiblərdən səlim olandır, salamatlıq verəndir), əl-Mumindir (əmin olunandır, əmin-amanlıq verəndir, rəsullarını doğrulayandır), əl-Muheymindir (məxluqatının üzərində mütləq hakimiyyət sahibidir, onları qoruyandır, himayə edəndir, onlara nəzarət edəndir), əl-Azizdir (kimsənin əsla qalib gələ bilməyəcəyi, sonsuz izzət sahibidir) , əl-Cabbardır (bütün düşmənlərini qəhr edə bilən, hər kəsi boyun əydirə biləndir), əl-Mütəkəbbirdir (Böyükdür, Ucadır, Əzəmətlidir)! Allah onların şərik qoşduqlarından uzaq və ucadır!

İzah

Allahdır! əl-Məlikdir; əl-Mutəkəbbirdir

59:21Yazı (orfoqrafiya)yenikəmiyyət (kiçik)
59:21 · hazırkı

-21: Əgər Biz bu Quranı dağlara nazil etsəydik, heç şübhəsiz sən onların Allah qorxusundan boyun əyərək dağılıb parça-parça olduğunu görərdin! Biz bu məsəlləri insanlar üçün çəkirik ki, bəlkə təfəkkür edərlər.

59:21 · təklif

-21: Əgər Biz bu Quranı bir dağa nazil etsəydik, heç şübhəsiz sən onun Allah qorxusundan boyun əyərək dağılıb parça-parça olduğunu görərdin! Biz bu məsəlləri insanlar üçün çəkirik ki, bəlkə təfəkkür edərlər.

İzah

على جبل dağlara … onların — ərəbcədə tək: bir dağa … onu

60. Al-Mumtahana2 qeyd

60:4Dırnaq və mötərizədırnaq (məna)
60:4 · hazırkı

-4: Həqiqətən də, İbrahim və onunla birlikdə olanlarda sizin üçün gözəl bir nümunə vardır; Bir zaman onlar öz qövmlərinə (belə) demişdilər: ”Həqiqətən də biz sizdən və sizin Allahdan başqa ibadət etdiklərinizdən bəriyik (uzağıq), biz sizə küfr edirik2! Sizinlə bizim aramızda, siz tək olan Allaha iman edənədək əbədi bir ədavət (düşmənlik) və nifrət baş qaldırmışdır!” İbrahimin atasına (dediyi bu) sözündən başqa: ”Heç şübhəsiz ki, mən sənin üçün (Allah azzə və cəllədən) bağışlanma diləyəcəyəm. (Lakin) mən sənin üçün Allaha qarşı heç bir şeyə malik deyiləm. Rəbbimiz! Yalnız Sənə təvəkkül etdik, yalnız Sənə üz tutduq və yalnız Sənədir dönüşümüz!

60:4 · təklif

-4: Həqiqətən də, İbrahim və onunla birlikdə olanlarda sizin üçün gözəl bir nümunə vardır; Bir zaman onlar öz qövmlərinə (belə) demişdilər: ”Həqiqətən də biz sizdən və sizin Allahdan başqa ibadət etdiklərinizdən bəriyik (uzağıq), biz sizə küfr edirik2! Sizinlə bizim aramızda, siz tək olan Allaha iman edənədək əbədi bir ədavət (düşmənlik) və nifrət baş qaldırmışdır!” İbrahimin atasına (dediyi bu) sözündən başqa: ”Heç şübhəsiz ki, mən sənin üçün (Allah azzə və cəllədən) bağışlanma diləyəcəyəm. (Lakin) mən sənin üçün Allaha qarşı heç bir şeyə malik deyiləm.” (Onlar dua edərək dedilər:) ”Rəbbimiz! Yalnız Sənə təvəkkül etdik, yalnız Sənə üz tutduq və yalnız Sənədir dönüşümüz!

İzah

İbrahimin atasına sözü …heç bir şeyə malik deyiləm. bağlanmadan dua (Rəbbimiz! Yalnız Sənə təvəkkül etdik…) ona qoşulur — dua İbrahim və yanındakılarındır

60:5 duanın davamıdır («Rəbbimiz! Bizi…»), dua sitatı orada bağlanmalıdır.

60:10, 60:11Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
60:10 · hazırkı

-10: Ey iman gətirənlər! Mömin qadınlar muhacirlər (hicrət edənlər) olaraq sizin yanınıza gəldikləri zaman onları imtahan edin. Allah onların imanını daha yaxşı bilir. Əgər onların mömin olduqlarını bilsəniz, onları (əsla) kafirlərə qaytarmayın. (Çünki,) nə onlar (mömin qadınlar) onlara (kafir kişilərə) halaldır, nə də onlar (kafir kişilər) onlara (mömin qadınlara) halaldırlar. Onların (kafir kişilərin bu qadınlara) infaq etdiklərini (mehri) özlərinə verin (qaytarın). Onların (həmin qadınların) mehrlərini özlərinə verdiyiniz təqdirdə onlarla evlənməyinizdə sizə heç bir günah yoxdur. Kafir qadınlarınızı kəbininiz altında saxlamayın və infaq etdiyiniz şeyi (verdiyiniz mehri geri) tələb edin. Qoy onlar da (kafir kişilər də mömin qadınlara) infaq etdiklərini istəsinlər (mehri tələb etsinlər). Allahın hökmü budur. O, sizin aranızda hökm verir. Allah Alimdir (hər şeyi haqqı ilə Biləndir), Hakimdir (Hikmət Sahibidir, Hökm Verəndir).

60:10 · təklif

-10: Ey iman gətirənlər! Mömin qadınlar mühacirlər (hicrət edənlər) olaraq sizin yanınıza gəldikləri zaman onları imtahan edin. Allah onların imanını daha yaxşı bilir. Əgər onların mömin olduqlarını bilsəniz, onları (əsla) kafirlərə qaytarmayın. (Çünki,) nə onlar (mömin qadınlar) onlara (kafir kişilərə) halaldır, nə də onlar (kafir kişilər) onlara (mömin qadınlara) halaldırlar. Onların (kafir kişilərin bu qadınlara) infaq etdiklərini (mehri) özlərinə verin (qaytarın). Onların (həmin qadınların) mehrlərini özlərinə verdiyiniz təqdirdə onlarla evlənməyinizdə sizə heç bir günah yoxdur. Kafir qadınlarınızı kəbininiz altında saxlamayın və infaq etdiyiniz şeyi (verdiyiniz mehri geri) tələb edin. Qoy onlar da (kafir kişilər də mömin qadınlara) infaq etdiklərini istəsinlər (mehri tələb etsinlər). Allahın hökmü budur. O, sizin aranızda hökm verir. Allah Alimdir (hər şeyi haqqı ilə Biləndir), Hakimdir (Hikmət Sahibidir, Hökm Verəndir).

60:11 · hazırkı

-11: Əgər zövcələrinizdən bəzisi kafirlərin yanına qaçıb getsə və siz də (bundan sonra kafirlərə cihadda) qalib gəlib qənimətlər əldə etsəniz, o zaman zövcələri qaçıb gedənlərə (arvadları murtəd olub kafirlərə qaçan müsəlman kişilərə) infaq etdiklərinin (arvadlarına verdikləri mehrlərin) mislini verin. Özünə iman etdiyiniz Allahdan haqqı ilə qorxun.

60:11 · təklif

-11: Əgər zövcələrinizdən bəzisi kafirlərin yanına qaçıb getsə və siz də (bundan sonra kafirlərə cihadda) qalib gəlib qənimətlər əldə etsəniz, o zaman zövcələri qaçıb gedənlərə (arvadları mürtəd olub kafirlərə qaçan müsəlman kişilərə) infaq etdiklərinin (arvadlarına verdikləri mehrlərin) mislini verin. Özünə iman etdiyiniz Allahdan haqqı ilə qorxun.

İzah

muhacirlər, murtəd

61. As-Saff2 qeyd

61:8, 61:9Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
61:8 · hazırkı

-8: Onlar Allahın nurunu öz ağızları ilə söndürmək istəyirlər. Kafirlər nə qədər xoşlamasalarda (narahat olsalar da, xoşlarına gəlməsə də), Allah Öz nurunu tamamlayandır.

61:8 · təklif

-8: Onlar Allahın nurunu öz ağızları ilə söndürmək istəyirlər. Kafirlər nə qədər xoşlamasalar da (narahat olsalar da, xoşlarına gəlməsə də), Allah Öz nurunu tamamlayandır.

61:9 · hazırkı

-9: Müşriklər xoşlamasalarda (narahat olsalar da, xoşlarına gəlməsə də), bütün dinlərdən üstün olsun deyə Öz Rəsulunu hidayət və haqq din ilə göndərən məhz Odur!

61:9 · təklif

-9: Müşriklər xoşlamasalar da (narahat olsalar da, xoşlarına gəlməsə də), bütün dinlərdən üstün olsun deyə Öz Rəsulunu hidayət və haqq din ilə göndərən məhz Odur!

İzah

xoşlamasalarda

61:14Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
61:14 · hazırkı

-14: Ey iman gətirənlər! Allahın köməkçiləri (yardımçıları, dəstəkçiləri) olun! Necə ki, İsa ibn Məryəm həvarilərə (belə) demişdi: ”Allah üçün mənə yardım edənlər (dəstəkçilərim) kimdir?” Həvarilər (İsa aleyhissələmin ən yaxın dostları, səhabələri) dedilər: ”Bizik Allahın köməkçiləri (yardımçıları, dəstəkçiləri)!” Bunun ardınca bəni İsraildən bir tayfa iman etdi, bir tayfa da küfr etdi. Biz də iman edənlərə düşmənlərinə qarşı yardım etdik və onlar da qaliblər oldular.

61:14 · təklif

-14: Ey iman gətirənlər! Allahın köməkçiləri (yardımçıları, dəstəkçiləri) olun! Necə ki, İsa ibn Məryəm həvarilərə (belə) demişdi: ”Allah üçün mənə yardım edənlər (dəstəkçilərim) kimdir?” Həvarilər (İsa aleyhissələmin ən yaxın dostları, səhabələri) dedilər: ”Bizik Allahın köməkçiləri (yardımçıları, dəstəkçiləri)!” Bunun ardınca Bəni İsraildən bir tayfa iman etdi, bir tayfa da küfr etdi. Biz də iman edənlərə düşmənlərinə qarşı yardım etdik və onlar da qaliblər oldular.

İzah

bəni İsraildən

62. Al-Jumu'a1 qeyd

62:6Qrammatikaqrammatika
62:6 · hazırkı

-6: De: ”Ey yəhudilər! Əgər insanlardan yalnız sizin Allahın vəliləri olduğunuzu iddia edirsinizsə, o zaman doğru danışanlarsınızsa, özünüzə ölüm diləyin!”

62:6 · təklif

-6: De: ”Ey yəhudilər! Əgər insanlardan yalnız sizin Allahın vəliləri olduğunuzu iddia edirsinizsə, doğru danışırsınızsa, özünüzə ölüm diləyin!”

İzah

…iddia edirsinizsə, o zaman doğru danışanlarsınızsa, özünüzə ölüm diləyin

64. At-Taghaabun1 qeyd

64:15Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
64:15 · hazırkı

-15: Mallarınız və övladlarınız ancaq bir fitnədir, (imtahandır, lakin unutmayın k,) Allahın yanındadır böyük əcr (mükafat)!

64:15 · təklif

-15: Mallarınız və övladlarınız ancaq bir fitnədir, (imtahandır, lakin unutmayın ki,) Allahın yanındadır böyük əcr (mükafat)!

İzah

lakin unutmayın k,

65. At-Talaaq1 qeyd

65:1Məna və strukturyeniAYDINLIQ (hökm)
65:1 · hazırkı

-1: Ey Nəbi! Qadınları boşadığınız zaman onları iddət (gözləmə) vaxtlarında boşayın və iddəti (gözləmə günlərini) sayın! Rəbbiniz olan Allahdan qorxun! Onları, açıq-aydın bir fahiş işlə gəlməyincə evlərindən çıxarmayın, onlar özləri də çıxmasınlar. Bunlar Allahın hüdudlarıdır və kim ki Allahın hüdudlarını aşarsa, şübhəsiz ki, (bununla ancaq) özünə zülm etmişdir. Sən bilmirsən, bəlkə də Allah bundan sonra yeni bir əmr (hökm) çıxaracaqdır.

65:1 · təklif

-1: Ey Nəbi! Qadınları boşadığınız zaman onları iddətlərinin başlanğıcına görə (iddəti düzgün başlaya biləcəkləri vaxtda) boşayın və iddəti (gözləmə günlərini) sayın! Rəbbiniz olan Allahdan qorxun! Onları, açıq-aydın bir fahiş işlə gəlməyincə evlərindən çıxarmayın, onlar özləri də çıxmasınlar. Bunlar Allahın hüdudlarıdır və kim ki Allahın hüdudlarını aşarsa, şübhəsiz ki, (bununla ancaq) özünə zülm etmişdir. Sən bilmirsən, bəlkə də Allah bundan sonra yeni bir əmr (hökm) çıxaracaqdır.

65:1 · ərəbcə

يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ إِذَا طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَأَحۡصُواْ ٱلۡعِدَّةَۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ رَبَّكُمۡۖ لَا تُخۡرِجُوهُنَّ مِنۢ بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخۡرُجۡنَ إِلَّآ أَن يَأۡتِينَ بِفَٰحِشَةٖ مُّبَيِّنَةٖۚ وَتِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِۚ وَمَن يَتَعَدَّ حُدُودَ ٱللَّهِ فَقَدۡ ظَلَمَ نَفۡسَهُۥۚ لَا تَدۡرِي لَعَلَّ ٱللَّهَ يُحۡدِثُ بَعۡدَ ذَٰلِكَ أَمۡرٗا ١

İzah

فطلقوهن لعدتهن onları iddət (gözləmə) vaxtlarında boşayın — oxucu iddət müddəti ərzində boşayın kimi başa düşə bilər; mənası iddətə başlaya biləcəkləri vaxtda (yaxınlıq olmamış təmizlik dövründə) boşamaqdır

66. At-Tahrim1 qeyd

66:11Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
66:11 · hazırkı

-11: Allah iman gətirənlərə fironun arvadını məsəl çəkdi; bir zaman o, (dua edərək belə) demişdi: ”Rəbbim! Öz yanında, Cənnətdə mənə bir ev bina et, məni firondan və onun əməlindən xilas et və məni zalım qövmdən (də) xilas et!”

66:11 · təklif

-11: Allah iman gətirənlərə Fironun arvadını məsəl çəkdi; bir zaman o, (dua edərək belə) demişdi: ”Rəbbim! Öz yanında, Cənnətdə mənə bir ev bina et, məni Firondan və onun əməlindən xilas et və məni zalım qövmdən (də) xilas et!”

İzah

fironun arvadını, məni firondan

67. Al-Mulk2 qeyd

67:3Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
67:3 · hazırkı

-3: Yeddi səmanı təbəqə-təbəqə yaradan da Odur. Sən ər-Rahmənin yaratdıqlarında əsla bir ziddiyət (uyğunsuzluq, eyib, nöqsan) görə bilməzsən. Gözün dönə-dönə (o səmalara) baxsın; (onda) bir parçalanma, bir çatlaq görürsənmi?

67:3 · təklif

-3: Yeddi səmanı təbəqə-təbəqə yaradan da Odur. Sən ər-Rahmənin yaratdıqlarında əsla bir ziddiyyət (uyğunsuzluq, eyib, nöqsan) görə bilməzsən. Gözün dönə-dönə (o səmalara) baxsın; (onda) bir parçalanma, bir çatlaq görürsənmi?

İzah

əsla bir ziddiyət … görə bilməzsən

67:24Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
67:24 · hazırkı

-24: De: ”Sizi yer üzündə yaradaraq çoxaldıb yayan məhz Odur və siz (ölümünüzdən sonra dirilidilib) yalnız Onun hüzurunda toplanılacaqsınız!”

67:24 · təklif

-24: De: ”Sizi yer üzündə yaradaraq çoxaldıb yayan məhz Odur və siz (ölümünüzdən sonra dirildilib) yalnız Onun hüzurunda toplanılacaqsınız!”

İzah

(ölümünüzdən sonra dirilidilib)

68. Al-Qalam1 qeyd

68:13Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
68:13 · hazırkı

-13: qaba (alçaq, rəzil, küfründə şiddətli olan, zalım, həyasız, halal-haram dinşəmədən çox yeyib-içən, əxlaqsız) olub bundan sonra da şər və uğursuzluqla tanınan (özlərindən olmadığı halda bir topluma, yaxud da atasından qeyrisinə nisbət edilən) kimsələrə!

68:13 · təklif

-13: qaba (alçaq, rəzil, küfründə şiddətli olan, zalım, həyasız, halal-haram seçmədən çox yeyib-içən, əxlaqsız) olub bundan sonra da şər və uğursuzluqla tanınan (özlərindən olmadığı halda bir topluma, yaxud da atasından qeyrisinə nisbət edilən) kimsələrə!

İzah

halal-haram dinşəmədən çox yeyib-içən

69. Al-Haaqqa1 qeyd

69:15/69:16Qrammatikatəkrar
69:15 kontekst, dəyişmir

-15: ...bax o gün Vaqiə vaqe olacaq (Qiyamət qopacaq) və...

69:16 · hazırkı

-16: ...və səma da şaqqalanıb bölünəcəkdir. O gün o (səma) zəif, yıxılmış halda olacaqdır.

69:16 · təklif

-16: ...səma da şaqqalanıb bölünəcəkdir. O gün o (səma) zəif, yıxılmış halda olacaqdır.

İzah

69:15 ...və ilə bitir, 69:16 ...və səma da ilə başlayır

70. Al-Ma'aarij1 qeyd

70:42Durğu və boşluqdurğu
70:42 · hazırkı

-42: (Odur ki,) sən onları burax, qoy vəd olunduqları günləri ilə qarşılaşana kimi (dünya həyatına) dalıb oynasınlar (əylənsinlər)!.

70:42 · təklif

-42: (Odur ki,) sən onları burax, qoy vəd olunduqları günləri ilə qarşılaşana kimi (dünya həyatına) dalıb oynasınlar (əylənsinlər)!

İzah

…oynasınlar (əylənsinlər)!.

71. Nooh2 qeyd

71:1Durğu və boşluqboşluq
71:1 · hazırkı

-1: Həqiqətən də Biz Nuhu öz qövmünə (rəsul olaraq) göndərdik (və ona belə vəhy etdik:␣) “Öz qövmünü, onlara ağrılı bir əzab gəlməmişdən öncə (Allah azzə və cəllənin qəzəbi, əzabı ilə) qorxut!”

71:1 · təklif

-1: Həqiqətən də Biz Nuhu öz qövmünə (rəsul olaraq) göndərdik (və ona belə vəhy etdik:) ”Öz qövmünü, onlara ağrılı bir əzab gəlməmişdən öncə (Allah azzə və cəllənin qəzəbi, əzabı ilə) qorxut!”

İzah

(və ona belə vəhy etdik: ) “Öz qövmünü

71:27Böyük/kiçik hərfüslub
71:27 · hazırkı

-27: Şübhə yoxdur ki, əgər Sən onları sağ buraxsan, sənin qullarını azdıracaq və facir (çox fəsad törədən) və çox küfr edən birilərindən başqalarını doğmayacaqlar!

71:27 · təklif

-27: Şübhə yoxdur ki, əgər Sən onları sağ buraxsan, Sənin qullarını azdıracaq və facir (çox fəsad törədən) və çox küfr edən birilərindən başqalarını doğmayacaqlar!

İzah

Nuhun Allaha xitabında sənin qullarını azdıracaq kiçik hərflə

72. Al-Jinn2 qeyd

72:20, 72:22–72:23Dırnaq və mötərizədırnaq
72:20 · hazırkı

-20: De: ”Mən yalnız öz Rəbbimə dua edirəm və heç kimi Ona şərik qoşmuram!

72:20 · təklif

-20: De: ”Mən yalnız öz Rəbbimə dua edirəm və heç kimi Ona şərik qoşmuram!”

72:22 kontekst, dəyişmir

-22: De: ”Həqiqətən də, məni Allahdan heç kim xilas edə bilməz və mən Ondan başqa bir sığınacaq (sığınacaq kimsə, pənah aparacaq yer) tapa bilmərəm!

72:23 · hazırkı

-23: Yalnız Allahdan olan bir təbliği və Onun risalətlərini (çatdırıram). Kim Allaha və Onun rəsuluna asi olarsa, şübhəsiz ki, onun üçün Cəhənnəm odu vardır, o, orada daimi, əbədi qalacaqdır.

72:23 · təklif

-23: Yalnız Allahdan olan bir təbliği və Onun risalətlərini (çatdırıram). Kim Allaha və Onun rəsuluna asi olarsa, şübhəsiz ki, onun üçün Cəhənnəm odu vardır, o, orada daimi, əbədi qalacaqdır.”

İzah

De: ”Mən yalnız öz Rəbbimə…; De: ”Həqiqətən də, məni Allahdan… — bağlanmır

72:26Yazı (orfoqrafiya)yeniəlavə
72:26 · hazırkı

-26: O, qeybdə və aşkarda olanı Biləndir və Öz qeybini heç kimə açıqlamır (bildirmir).

72:26 · təklif

-26: O, qeybi Biləndir və Öz qeybini heç kimə açıqlamır (bildirmir).

İzah

عالم الغيب qeybdə və aşkarda olanı Biləndir — və aşkarda bu ayədə yoxdur (عالم الغيب والشهادة başqa ayələrdəndir)

73. Al-Muzzammil2 qeyd

73:15Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
73:15 · hazırkı

-15: Həqiqətən də Biz sizə, üzərinizə şahid olan bir rəsul göndərmişik, necə ki, firona da bir rəsul göndərmişdik.

73:15 · təklif

-15: Həqiqətən də Biz sizə, üzərinizə şahid olan bir rəsul göndərmişik, necə ki, Firona da bir rəsul göndərmişdik.

İzah

necə ki, firona da

73:20Yazı (orfoqrafiya)yeniqiraət
73:20 · hazırkı

-20: Həqiqətən də Rəbbin bilir ki, gecələri sən və səninlə birlikdə olanlardan bir tayfa, onun üçdə ikisindən, yarısından və üçdə birindən daha az namaza durursunuz. Gecəni(n) və gündüzü(n uzunluğunu, qısalığını) Allah təqdir edir. O bildi ki, sizin əsla ona gücünüz yetməyəcək və sizin tövbənizi qəbul etdi, (odur ki, namazlarınızda) Qurandan sizə asan olanını oxuyun! O, bildi ki, sizlərdən xəstələr olacaq, başqaları da yer üzündə gəzərək özlərinə ruzi axtaracaqlar, bir başqaları da Allah yolunda döyüşəcəklər. (Odur ki,) ondan sizə asan olanını oxuyun! Namaz(ı doğru-düzgün) qılın, zəkat verin və Allaha gözəl bir borc verin! Xeyirdən özünüz üçün öncədən nə göndərsəniz, onu Allahın yanında tapacaqsınız! O, daha xeyirli və əcr yönündən də daha əzəmətlidir! Allahdan bağışlanma diləyin! Həqiqətən də Allah Ğafurdur (çox Bağışlayandır), Rahimdir!

73:20 · təklif

-20: Həqiqətən də Rəbbin bilir ki, gecələri sən və səninlə birlikdə olanlardan bir tayfa, onun üçdə ikisindən az, yarısını və üçdə birini namaza durursunuz. Gecəni(n) və gündüzü(n uzunluğunu, qısalığını) Allah təqdir edir. O bildi ki, sizin əsla ona gücünüz yetməyəcək və sizin tövbənizi qəbul etdi, (odur ki, namazlarınızda) Qurandan sizə asan olanını oxuyun! O, bildi ki, sizlərdən xəstələr olacaq, başqaları da yer üzündə gəzərək özlərinə ruzi axtaracaqlar, bir başqaları da Allah yolunda döyüşəcəklər. (Odur ki,) ondan sizə asan olanını oxuyun! Namaz(ı doğru-düzgün) qılın, zəkat verin və Allaha gözəl bir borc verin! Xeyirdən özünüz üçün öncədən nə göndərsəniz, onu Allahın yanında tapacaqsınız! O, daha xeyirli və əcr yönündən də daha əzəmətlidir! Allahdan bağışlanma diləyin! Həqiqətən də Allah Ğafurdur (çox Bağışlayandır), Rahimdir!

İzah

أدنى من ثلثي الليل ونصفه وثلثه — Hafs qiraətində نصفَه وثلثَه nəsbdədir: gecənin üçdə ikisindən az, (bəzən) yarısını, (bəzən) üçdə birini namaza durursunuz. Tərcümə yarısından və üçdə birindən daha az verir — bu, cərr qiraətidir (Əbu Amr və b.), tətbiqdəki Hafs mətni ilə uyğun gəlmir

74. Al-Muddaththir2 qeyd

74:2Durğu və boşluqdurğu
74:2 · hazırkı

-2: Qalx və (insanları Rəbbinin qəzəbi əzabı ilə, olacaqlar barədə) qorxudub xəbərdar et!

74:2 · təklif

-2: Qalx və (insanları Rəbbinin qəzəbi, əzabı ilə, olacaqlar barədə) qorxudub xəbərdar et!

İzah

Rəbbinin qəzəbi əzabı ilə

74:48Qrammatikazaman
74:48 · hazırkı

-48: Şəfaətçilərin şəfaəti onlara heç bir fayda vermədi!

74:48 · təklif

-48: Şəfaətçilərin şəfaəti onlara heç bir fayda verməyəcək!

İzah

Şəfaətçilərin şəfaəti onlara heç bir fayda vermədi! (axirət)

77. Al-Mursalaat3 qeyd

77:6Durğu və boşluqdurğu
77:6 · hazırkı

-6: Üzr və ya xəbərdar edən (xəbərdarlıq olaraq nazil edilmiş olan zikri).

77:6 · təklif

-6: Üzr və ya xəbərdar edən (xəbərdarlıq olaraq nazil edilmiş olan zikri),...

İzah

Üzr və ya xəbərdar edən (…). — cümlə 77:7-də davam edir, nöqtə yanlışdır

77:43Dırnaq və mötərizəMÖTƏRİZƏ
77:43 · hazırkı

-43: (Onlara deyiləcək: ”Etdiyiniz (saleh) əməllərinizə görə nuşcanlıqla yeyin-için!”

77:43 · təklif

-43: (Onlara deyiləcək:) ”Etdiyiniz (saleh) əməllərinizə görə nuşcanlıqla yeyin-için!”

İzah

'(Onlara deyiləcək: ”Etdiyiniz…' — mötərizə bağlanmır

77:44Dırnaq və mötərizədırnaq
77:44 · hazırkı

-44: Həqiqətən də Biz yaxşı (ihsan) əməl sahiblərini (bax) belə mükafatlandırırıq!”

77:44 · təklif

-44: Həqiqətən də Biz yaxşı (ihsan) əməl sahiblərini (bax) belə mükafatlandırırıq!

İzah

…belə mükafatlandırırıq!” — açılmamış artıq dırnaq (sitat 77:43-də bağlanıb)

78. An-Naba2 qeyd

78:29–78:30Məna və strukturyeniSTRUKTUR (ayə sərhədi)
78:29 · hazırkı

-29: Biz isə hər bir şeyi sayıb yazmışıq! (İndi) dadın (o yalanladığınız əzabı)!

78:29 · təklif

-29: Biz isə hər bir şeyi sayıb yazmışıq!

78:30 · hazırkı

-30: Biz sizin üçün əzabdan başqa bir şey artırmayacağıq!

78:30 · təklif

-30: (İndi) dadın (o yalanladığınız əzabı)! Biz sizin üçün əzabdan başqa bir şey artırmayacağıq!

78:29 · ərəbcə

وَكُلَّ شَيۡءٍ أَحۡصَيۡنَٰهُ كِتَٰبٗا ٢٩

78:30 · ərəbcə

فَذُوقُواْ فَلَن نَّزِيدَكُمۡ إِلَّا عَذَابًا ٣٠

İzah

فذوقوا 78:30-un əvvəlidir, tərcümədə (İndi) dadın… 78:29-un sonuna yazılıb; 78:30 isə dadınsız qalıb

78:32–78:33Məna və strukturyeniSTRUKTUR (ayə sərhədi)
78:32 · hazırkı

-32: ...bağçalar, bağlar,...

78:32 · təklif

-32: ...bağçalar, üzüm bağları,...

78:33 · hazırkı

-33: ...üzüm ağacları, dolğun döşlü həmyaşıd gənc qızlar...

78:33 · təklif

-33: ...dolğun döşlü həmyaşıd gənc qızlar...

78:32 · ərəbcə

حَدَآئِقَ وَأَعۡنَٰبٗا ٣٢

78:33 · ərəbcə

وَكَوَاعِبَ أَتۡرَابٗا ٣٣

İzah

حدائق وأعنابا = 78:32 (bağçalar və üzüm bağları); tərcümədə üzüm ağacları 78:33-ə keçib, 78:32-də isə əlavə bağlar var

79. An-Naazi'aat2 qeyd

79:14Durğu və boşluqboşluq
79:14 · hazırkı

-14: ...və onlar dərhal oyanış (Ərəsat) meydanında␣␣(məhşərdə) olacaqlar!

79:14 · təklif

-14: ...və onlar dərhal oyanış (Ərəsat) meydanında␣(məhşərdə) olacaqlar!

İzah

meydanında (məhşərdə) — iki boşluq

79:38Durğu və boşluqdurğu
79:38 · hazırkı

-38: ..(və həmçinin) dünya həyatını (axirət həyatından) üstün tutan (kimsəyə gəldikdə),...

79:38 · təklif

-38: ...(və həmçinin) dünya həyatını (axirət həyatından) üstün tutan (kimsəyə gəldikdə),...

İzah

..(və həmçinin) (iki nöqtə)

81. At-Takwir1 qeyd

81:20Yazı (orfoqrafiya)yeniBURAXILMA
81:20 · hazırkı

-20: ...Ərşin Sahibinin yanında uca, ali məqam sahibi olan,...

81:20 · təklif

-20: ...qüvvət sahibi olan, Ərşin Sahibinin yanında uca, ali məqam sahibi olan,...

İzah

ذي قوة (qüvvət sahibi — Cəbrailin sifəti) düşüb; tərcümədə yalnız عند ذي العرش مكين var

82. Al-Infitaar1 qeyd

82:15Yazı (orfoqrafiya)orfoqrafiya
82:15 · hazırkı

-15: Din günüdə onlar ona daxil olacaqlar!

82:15 · təklif

-15: Din günündə onlar ona daxil olacaqlar!

İzah

Din günüdə onlar ona daxil olacaqlar

83. Al-Mutaffifin1 qeyd

83:4/83:5Qrammatikaqrammatika + durğu
83:4 · hazırkı

-4: Bunlar, öldükdən sonra dirildəcəklərini zənn etmirlərmi (bilmirlərmi)?

83:4 · təklif

-4: Bunlar, öldükdən sonra dirildiləcəklərini zənn etmirlərmi (bilmirlərmi)...

83:5 · hazırkı

-5: böyük bir gündə?

83:5 · təklif

-5: ...böyük bir gündə?

İzah

öldükdən sonra dirildəcəklərini zənn etmirlərmi (bilmirlərmi)? / böyük bir gündə? — feil məlum növdədir və cümlə sual işarəsi ilə yarıda kəsilir

90. Al-Balad1 qeyd

90:17Dırnaq və mötərizəyenimötərizəsiz əlavə
90:17 · hazırkı

-17: Sonra da iman edib saleh əməllər işləyən və bir-birinə səbri və mərhəməti tövsiyə edənlərdən olmaqdır.

90:17 · təklif

-17: Sonra da iman edən və bir-birinə səbri və mərhəməti tövsiyə edənlərdən olmaqdır.

İzah

iman edib saleh əməllər işləyən — saleh əməllər işləyən bu ayədə yoxdur

91. Ash-Shams2 qeyd

91:13Dırnaq və mötərizədırnaq
91:13 · hazırkı

-13: Allahın rəsulu onlara (belə) demişdi: ”Allahın (sizə bir ayət olaraq göndərdiyi) dişi dəvəyə bir zərər verməkdən və onun su içməsinə mane olmaqdan həzər edin!

91:13 · təklif

-13: Allahın rəsulu onlara (belə) demişdi: ”Allahın (sizə bir ayət olaraq göndərdiyi) dişi dəvəyə bir zərər verməkdən və onun su içməsinə mane olmaqdan həzər edin!”

İzah

Allahın rəsulunun sözü bağlanmır

91:12Məna və strukturyeniMƏNA (kiçik)
91:12 · hazırkı

-12: Bir zaman onlar özlərinin ən bədbəxtini (dəvəni kəsmək üçün) göndərmişdilər.

91:12 · təklif

-12: Bir zaman onların ən bədbəxti (dəvəni kəsmək üçün) qalxıb atılmışdı.

91:12 · ərəbcə

إِذِ ٱنۢبَعَثَ أَشۡقَىٰهَا ١٢

İzah

إذ انبعث أشقاها onlar özlərinin ən bədbəxtini göndərmişdilər — feil təsirsizdir: ən bədbəxtləri (qalxıb) atıldığı zaman

100. Al-Aadiyaat1 qeyd

100:11Durğu və boşluqyenidurğu
100:11 · hazırkı

-11: ...şübhəsiz ki, həqiqətən də onların Rəbbi o gün onlardan (haqqı ilə) xəbəri Olandır?

100:11 · təklif

-11: ...şübhəsiz ki, həqiqətən də onların Rəbbi o gün onlardan (haqqı ilə) xəbəri Olandır!

İzah

xəbər cümləsi ? ilə bitir

110. An-Nasr1 qeyd

110:3Yazı (orfoqrafiya)yeniBURAXILMA
110:3 · hazırkı

-3: (bu nemətlərinə görə) Allahı təsbih et və Ondan bağışlanma dilə! (Çünki,) həqiqətən də O, Təvvabdır (qullarının tövbələrini çox-çox qəbul Edəndir)!

110:3 · təklif

-3: (bu nemətlərinə görə) Rəbbini həmd ilə təsbih et və Ondan bağışlanma dilə! (Çünki,) həqiqətən də O, Təvvabdır (qullarının tövbələrini çox-çox qəbul Edəndir)!

İzah

فسبح بحمد ربك Allahı təsbih et — بحمد ربك (Rəbbini həmd ilə) düşüb; digər eyni ifadələr (15:98, 50:39, 52:48) düzgün Rəbbini həmd ilə təsbih et verilib

112. Al-Ikhlaas2 qeyd

112:1, 113:1Dırnaq və mötərizədırnaq
112:1 kontekst, dəyişmir

-1: De: ”O Allah təkdir!

112:4 · hazırkı

-4: Heç kim Ona bənzər deyil, Ona tay deyil, Onun mislində deyil!

112:4 · təklif

-4: Heç kim Ona bənzər deyil, Ona tay deyil, Onun mislində deyil!”

113:1 kontekst, dəyişmir

-1: De: ”Sığınıram sübhün Rəbbinə!

113:5 · hazırkı

-5: Həsəd etdiyi zaman həsəd edənin şərindən!

113:5 · təklif

-5: Həsəd etdiyi zaman həsəd edənin şərindən!”

İzah

De: ”O Allah təkdir! / De: ”Sığınıram sübhün Rəbbinə! — surənin sonunda bağlanmır

112:1Durğu və boşluqdurğu
112:1 · hazırkı

-1: De: ”O Allah təkdir!

112:1 · təklif

-1: De: ”O, Allahdır, Təkdir!

İzah

De: ”O Allah təkdir! (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ)

Auditdəki təklifin sonunda bağlayan dırnaq var, amma sitat 112:4-də bağlanır (ayrıca qeyd), ona görə burada qoyulmayıb.

114. An-Naas1 qeyd

114:5/114:6Dırnaq və mötərizədırnaq
114:5 · hazırkı

-5: O ki, insanların sinələrinə vəsvəsə verməkdədir!”

114:5 · təklif

-5: O ki, insanların sinələrinə vəsvəsə verməkdədir!

114:6 · hazırkı

-6: O, həm cinlərdəndir, həm də insanlardan.

114:6 · təklif

-6: O, həm cinlərdəndir, həm də insanlardan.”

İzah

sitat 114:5-də bağlanır, 114:6 (O, həm cinlərdəndir…) sitatın davamıdır

Bütün mətn1 qeyd

(bütün mətn)Məna və strukturstruktur

Bu qeyd bir ayəyə yox, ayə blokuna aiddir.

İzah

səcdə işarəsi ۩ yalnız 3 ayədə var (53:62, 84:21, 96:19); digər 12 səcdə ayəsində yoxdur

Təklif: ya hamısına əlavə et, ya da heç birinə

Sistemli xətalar

Bunlar mətnin çox yerində təkrarlanır və bir dəfəyə, toplu düzəldilə bilər.

ProblemSayQeyd
Yetim dipnot rəqəmləri (`tutmaz1`, `pis yoldaşdır!1`)254 ayəQeydlər (`note`) yalnız 14 ayədə var — qalanlarında rəqəm heç yerə aparmır. Siyahı Əlavə B-də
deyilmiydi / deyilmiydik / deyilmiydin…27 ayəƏdəbi forma: deyildimi / deyildikmi…
firon/fironun/firona kiçik hərflə25 ayəXüsusi isim; başqa yerlərdə Firon
munkər, mutəkəbbir, muşrik, munəzzəh9 + 5 + 2 + 3 ayəmünkər, mütəkəbbir, müşrik, münəzzəh
təkəbbürlülük5 ayətəkəbbürlük
Allahın sözündə biz/mən/mənim kiçik hərflə~20 ayə (aşağıda ayrı-ayrı)Tərcümə Allaha aid əvəzlikləri böyük yazır — kiçik hərf oxucunu çaşdırır
Peyğəmbərə/insana aid Onu/Ona/Onun böyük hərflə~12 ayəBöyük hərf Allahı göstərir
`) :`, `) ;`, `( ` kimi boşluqlar78 + 17Əlavə A
İşarədən sonra boşluq yoxdur (`vuruşun!Həqiqətən`)49Əlavə A
Ayə prefiksi qeyri-standart (`198:`, `-5:Günəş`, `-5, 6:`, `\u200b-4:`)39Əlavə A — paylaşma/vidcet kodu `^-?\d+[:.]` gözləyir, `-5, 6:` ona uyğun gəlmir
ASCII `…` dırnaqlar (17:1–59, 18:4–20, 20:88–113, 21:3–44, 23:47–118, 27:7–55 və s.)bloklarMətnin qalanında `” … ”` — vahid simvol seçin
Səcdə işarəsi ۩3 ayədə (53:62, 84:21, 96:19)15 səcdə ayəsindən 12-sində yoxdur
Axirət səhnəsində keçmiş zaman (dedilər, dedi)~12 ayəƏrəbcədə keçmiş zaman qəti gələcək mənasındadır; qonşu ayələr deyəcəklər yazır — uyğunlaşdırın
🆕 الطُّور bir dağ / dağın kimi7 ayə (2:63, 2:93, 4:154, 19:52, 20:80, 28:29, 28:46)Xüsusi addır: Tur dağı(nı/nın). 52:1 Tur, 23:20 və 95:2 Sina düzdür
🆕 Allahın adlarının yazılışı3 + 2 + 4/4 + 13/3 + 4/1 + 2Vahhəb (3:8, 38:9, 38:35) → **Vəhhab**; Ğaffər (39:5, 40:42) → **Ğaffar** (20:82, 38:66, 71:10 düzdür); Qaviydir/Qaviyydir, Ğaniyydir/Ğaniydir, Afuvdur/Afuvvdur — bir forma seçin; Vaduddur (11:90, 85:14) → **Vədud**. Xabir 21 ayədə ardıcıldır, amma ədəbi forma Xəbirdir
🆕 (Xadir)3 ayə (18:65, 18:71, 18:74)الخضر — qəbul olunmuş forma Xızır
🆕 ən'am heyvanları (digər) heyvanlar kimi2 ayə (5:1, 22:30)بَهِيمَةُ الْأَنْعَامِ / الْأَنْعَامُ yalnız dəvə, mal-qara, qoyun-keçidir — hökm bütün heyvanlara genişlənir
🆕 Meytənin izahı (İslami kəsimlə kəsilməmiş heyvanlar)2 ayə (2:173, 16:115)الْمَيْتَةَ kəsilmədən ölmüş heyvandır; izah hökmü genişləndirir. 16:115-də iki mötərizə yan-yanadır

Yetim dipnot rəqəmi olan ayələr (254)

Mətndə rəqəm var (məs. «tutmaz1»), amma həmin ayənin qeydi yoxdur.

2:137 2:143 2:148 2:152 2:164 2:166 2:167 2:176 2:177 2:184 2:189 2:197 2:209 2:213 2:217 2:219 2:220 2:225 2:227 2:228 2:229 2:232 2:233 2:236 2:241 2:247 2:255 2:256 2:257 2:260 2:263 2:264 2:267 2:273 2:276 3:2 3:19 3:21 3:30 3:45 3:63 3:67 3:68 3:79 3:81 3:92 3:179 3:197 3:200 4:5 4:6 4:19 4:22 4:33 4:34 4:36 4:38 4:62 4:63 4:66 4:73 4:75 4:77 4:80 4:83 4:85 4:91 4:95 4:107 4:112 4:117 4:128 4:129 5:1 5:2 5:5 5:11 5:19 5:25 5:32 5:35 5:38 5:41 5:42 5:45 5:46 5:48 5:62 5:63 5:66 5:75 5:79 5:89 5:100 5:103 5:107 5:109 5:114 5:117 6:2 6:7 6:23 6:61 6:65 6:75 6:80 6:92 6:96 6:98 6:104 6:112 6:115 6:121 6:123 6:125 6:131 6:134 6:135 6:145 6:149 6:152 6:156 7:3 7:20 7:28 7:29 7:34 7:40 7:46 7:51 7:53 7:62 7:71 7:80 7:89 7:94 7:96 7:97 7:98 7:99 7:134 7:135 7:138 7:143 7:164 7:169 7:185 8:29 8:38 8:53 9:12 9:16 9:67 9:91 9:92 9:112 10:1 10:2 10:21 11:6 11:10 11:15 11:49 11:86 11:87 12:22 12:23 12:24 13:6 13:18 14:5 14:21 16:36 16:90 17:67 17:101 17:102 19:13 19:14 19:40 19:51 20:16 20:53 20:112 21:89 22:3 22:5 22:38 22:55 23:3 23:46 23:97 24:4 24:11 24:23 24:25 24:31 24:53 25:1 25:2 25:77 26:22 26:30 27:62 27:66 27:84 28:25 28:36 28:44 28:58 30:30 30:39 33:67 33:69 34:18 34:20 34:37 36:67 36:68 38:3 39:3 40:30 40:32 40:36 42:9 42:18 42:31 44:15 47:18 49:11 51:10 51:23 52:21 52:23 54:51 55:5 56:37 56:55 57:16 58:2 59:15 60:1 60:4 74:6 74:17 78:6 78:9 78:11 81:1 83:9 83:20 83:21 84:19 88:6